Çin zor durumda: İhracat yavaşlıyor, damping politik sorun oluyor

Çin’in ihracatında yavaşlama: Orta Doğu krizi ticareti baskılıyor

Çin’in ihracat artışı Mart ayında beklentilerin altında kalırken, ithalat enerji fiyatlarındaki sıçramayla rekor seviyeye ulaştı. Orta Doğu’daki savaş ve yükselen petrol fiyatları küresel ticaret dengelerini bozarken, Pekin’in büyüme stratejisinde kritik rol oynayan dış talep de zayıflama sinyalleri veriyor.

---

İhracatta ivme kaybı, beklentiler karşılanmadı

Çin’in ihracatı Mart ayında dolar bazında yıllık %2,5 artış gösterdi. Ancak bu oran:

• Bloomberg anketine göre %8,6’lık beklentinin altında kaldı
• Ocak-Şubat dönemindeki %21,8’lik güçlü artışın oldukça gerisinde gerçekleşti

Ekonomistler, yılın güçlü başlangıcının ardından bir yavaşlamanın beklenebilir olduğunu ancak verinin yine de “zayıf” kaldığını belirtiyor.

‘Küresel piyasalar savaşı değil, enflasyon riskini fiyatlıyor…’

---

İthalatta sert artış: Enerji fiyatları etkili

İthalat tarafında ise tam tersi bir tablo dikkat çekiyor:

• Mart ayında ithalat yıllık bazda %27,8 arttı
• Bu oran %13,9’luk piyasa beklentisinin oldukça üzerinde

Bu artışın ana nedeni, Orta Doğu’daki savaşın tetiklediği petrol ve enerji fiyatlarındaki yükseliş oldu.

---

Orta Doğu krizi ticareti doğrudan etkiliyor

Çin Gümrük İdaresi yetkilileri, mevcut küresel ortamı şu başlıklarla özetliyor:

• Artan jeopolitik gerilimler
• Petrol fiyatlarında sert dalgalanmalar
• Küresel talepte zayıflama
• Tedarik zincirlerinde aksama

Bu faktörler, Çin’in ticaret performansı üzerinde doğrudan baskı yaratıyor.

---

İhracata bağımlı büyüme modeli risk altında

Zayıf iç talep nedeniyle Çin ekonomisi giderek daha fazla ihracata bağımlı hale gelmiş durumda.

Pekin yönetimi:

• Yüksek büyüme hedeflerini tutturmak
• Ekonomiyi desteklemek

için ihracata yüklenirken, küresel talepteki zayıflama bu stratejiyi zorlaştırıyor.

Cornell Üniversitesi’nden ekonomist Eswar Prasad’a göre, İran savaşı küresel tüketimi baskılayarak Çin’in fazla kapasitesini absorbe edecek alanı daraltıyor.

---

Teknoloji ve yapay zekâ ithalatı artırıyor

İthalattaki artışın bir diğer önemli nedeni ise teknoloji sektörü:

• Çip ithalatı hacim bazında %11 arttı
• Değer bazında artış %45’e ulaştı

Yapay zekâ yatırımları, Çin’in teknoloji ithalatını yukarı çeken önemli bir faktör olarak öne çıkıyor.

---

Ticaret fazlası sürüyor ama baskı artıyor

Tüm zayıflamaya rağmen Çin’in ticaret fazlası:

• Aylık bazda 51 milyar dolar arttı
• Yıllık bazda 1 trilyon doların üzerine çıkmaya devam ediyor

Ancak bu durum:

• AB gibi ticaret ortaklarında baskı yaratıyor
• Küresel ticaret gerilimlerini artırıyor

---

Orta Doğu ile ticarette düşüş

Mart ayında dikkat çeken bir diğer gelişme ise:

• Çin’in Orta Doğu ile ticaretinin gerilemesi

Bu durum, bölgedeki savaşın doğrudan ticaret akışlarını etkilediğini ortaya koyuyor.

---

İhracat kontrolleri artıyor: Çin’den jeoekonomik hamle

Öte yandan Çin’in son yıllarda ihracat kontrollerini ciddi şekilde artırdığı görülüyor:

• 2021-2025 döneminde 30 yeni kısıtlama getirildi
• Önceki 5 yılda bu sayı sadece 11 idi

Bu adımlar:

• Tedarik zincirleri üzerindeki kontrolü artırma
• Jeopolitik hedeflere ulaşma

amaçlarıyla “jeoekonomik araçlar” olarak kullanılıyor.

Kaynak:  FT