Karanlık Para ve Süper PAC'ler: Amerikan Seçimlerinin Gizli Finansörleri

Önde gelen bağışçılar ve Siyasi Eylem Komiteleri (PAC'ler), Kongre'nin kontrolünü ele geçirme mücadelesine milyarlarca dolar akıtıyor.

3 Kasım seçimlerine iki haftadan az bir süre kala, Amerika Birleşik Devletleri tarihinin en pahalı ara seçimlerine doğru ilerliyor. En son mali ifşaatlar, küçük bir grup milyarderin ve iki partinin liderleriyle bağlantılı örgütlerin Kongre yarışını şekillendirecek paranın büyük kısmını kontrol ettiğini gösteriyor. Bloomberg verilerine göre, 369 milyon dolarla bilinen bağışlar listesinde başı çeken isim Elon Musk.

Brennan Adalet Merkezi'nin enflasyon hesaplamalarına göre; Siyasi Eylem Komiteleri (PAC) ve dış grupların bağımsız harcamaları Eylül sonu itibarıyla rekor kırarak 2 milyar dolara ulaştı; bu, bir önceki ara seçimlere kıyasla %51'lik bir artışı temsil ediyor. Siyasi reklamlara yapılan harcama ise şimdiden 10 milyar doları aştı.Siyasi reklam takibinde uzmanlaşmış "AdImpact" şirketi, seçim gününe kadar bu rakamın 11,6 milyar dolara ulaşarak 2024 Başkanlık seçimlerini dahi geride bırakacağını tahmin ediyor.

Ancak bu devasa bütçe tek bir kanaldan akmıyor. Cumhuriyetçiler, limitsiz para toplayıp harcayabilen ve "Dış Para" (Outside Money) olarak bilinen "Süper PAC'ler"e (Super PACs) bel bağlamış durumda. CNBC verilerine göre, Cumhuriyetçi gruplar Eylül başından bu yana Kongre yarışlarına 740 milyon dolardan fazla para aktardı. Dün açıklanan raporlara göre ise Başkan Donald Trump’ın "MAGA Inc." komitesi sadece aynı dönemde 277 milyon dolar harcadı.

Buna karşın Demokratlar, milyonlarca bağışçıdan yasal sınırlar dahilinde gelen ve "Doğrudan Para" (Hard Money) olarak adlandırılan fonlarda üstünlüğünü koruyor.

10 Bağışçı Haritayı Çiziyor Washington Post'un Federal Seçim Komisyonu verilerine dayandırdığı analizine göre, ilk 50 bağışçı bu seçim döneminde yaklaşık 2,39 milyar dolar pompaladı. Zirvedeki liste bile siyasi kutuplaşmanın boyutunu gözler önüne seriyor: İlk 10'daki 7 isim Cumhuriyetçileri desteklerken, Elon Musk'ın tek başına yaptığı bağış, listedeki 3 Demokrat yapının toplamından daha fazla.

Dikkat çeken bir diğer nokta ise ilk 10'daki 4 yapının birey değil, her iki partinin Kongre liderleriyle bağlantılı sivil toplum kuruluşları (STK) olması. Bu kuruluşlar kimliğini gizli tutan bağışçılardan para toplayıp ardından PAC'lere aktarıyor. Bu nedenle, seçimlerdeki gerçek dev finansörlerin bazıları hiçbir yayınlanmış listede görünmüyor olabilir.

Listenin Yüzleri: Kim, Neden Ödüyor?

1. Elon Musk (Cumhuriyetçi): Mayıs 2025'te siyasi harcamalarını azaltacağını söylemesine rağmen,dünyanın en zengin adamı siyaset sahnesine geri döndü. Sadece Temmuz-Eylül arasında 276 milyon dolar bağışladı. Bunun 158 milyonu Cumhuriyetçi Senato Liderlik Fonu'na (SLF) gitti; fon da bu parayı Musk'ın yaşadığı ve işlerinin merkezinde yer aldığı Teksas'ta Ken Paxton'ı destekleyen "Texas PAC" komitesine aktardı. Kendi komitesi "America PAC"e 76 milyon dolardan fazla, "CLF" (Congressional Leadership Fund) adlı komiteye ise 20 milyon dolar verdi. Sadece "America PAC" Teksas yarışına şu ana kadar 31,6 milyon dolar harcadı. Toplam 369 milyon dolarla Musk, 2024'teki kendi rekorunu ve 2022 ara seçimlerinde 179 milyon dolarla George Soros’un kırdığı rekoru geride bıraktı.

2. Richard ve Elizabeth Uihlein (Cumhuriyetçi): Uline ambalaj şirketinin sahibi olan çift, bu dönemde 138 milyon dolar bağışladı. Brennan Adalet Merkezi, onları 2020 seçim sonuçlarına yönelik şüpheci hareketin eski destekçileri olarak nitelendiriyor.

3. One Nation (Cumhuriyetçi STK): Senato'daki Cumhuriyetçi liderlikle bağlantılı olan kuruluş, parti adaylarını destekleyen komitelere 133 milyon dolar sağladı. Bağışçılarının isimlerini açıklama zorunluluğu olmadığı için "karanlık para" (Dark Money) kanallarından biri sayılıyor.

4. Jeff ve Janine Yass (Cumhuriyetçi): Riskten korunma fonu (hedge fund) yatırımcısı ve TikTok'un önemli yatırımcılarından biri olan Jeff Yass ile eşi Janine Yass 110 milyon dolar bağışta bulundu. The New York Times'ın haberine göre, bu paranın yaklaşık 93,8 milyon dolarını Trump’ın komitesi "MAGA Inc." dahil olmak üzere Cumhuriyetçileri destekleyen komitelere yönlendirdi.

5. George Soros (Demokrat): İlk beşte Demokratları destekleyen tek bireysel bağışçı. Oğlu Alex'le birlikte yaklaşık 102 milyon dolar katkı sağladı. Bu meblağın büyük kısmı, parayı diğer Demokrat komitelere dağıtan "Democracy PAC" üzerinden aktarıldı.

6. Majority Forward (Demokrat STK): Demokratların Senato adaylarını destekleyen en büyük komite olan Senato Çoğunluk PAC'inin kâr amacı gütmeyen kolu olan Majority Forward, 102 milyon dolar bağışta bulundu. Bu kurum da bağışçılarının isimlerini açıklamıyor. Komitenin Mart ayına kadar topladığı paranın %29'u bu koldan geldi.

7. Marc Andreessen ve Ben Horowitz (Cumhuriyetçi): Risk sermayesi şirketi Andreessen Horowitz'in (a16z) kurucuları, 92,2 milyon dolarlık bağışla Silikon Vadisi'nin siyasi nüfuzunu artırma eğilimini temsil ediyor. Yapay zekaya yönelik kısıtlamaların hafifletilmesini destekleyen "Leading the Future" komitesi,50 milyon dolarla bu fonun en büyük kısmını aldı. İkilinin bağışları arasında ayrıca kripto para odaklı "Fairshake" komitesi ve "MAGA Inc." komitesine yapılan 12 milyon dolarlık destek bulunuyor.

8. Miriam Adelson (Cumhuriyetçi): Casino kralı Sheldon Adelson'ın dul eşi ve Cumhuriyetçilerin en istikrarlı bağışçılarından biri. Hem Temsilciler Meclisi hem de Senato'daki Cumhuriyetçi adayları destekleyen komitelere 67,6 milyon dolar sağladı.

9. American Action Network (Cumhuriyetçi STK): Temsilciler Meclisi'ndeki Cumhuriyetçi liderlerle ittifak kuran bu kuruluş, bağışçı isimlerini açıklamadan 64,3 milyon dolar bağışta bulundu.

10. House Majority Forward (Demokrat STK): Temsilciler Meclisi Demokrat adaylarını destekleyen House Majority PAC'in kâr amacı gütmeyen kolu. Asıl bağışçıların kimliğini açıklamadan sağladığı 61,7 milyon dolarlık tutar, komitenin Mart ayına kadar topladığı paranın %17'sini oluşturdu.

Parayı Reklama Dönüştüren Komiteler Büyük bağışçılar paralarını doğrudan harcamazlar; bunun yerine bu parayı televizyon reklamları satın alan ve saha kampanyalarını finanse eden komitelere akıtırlar.Bağımsız bir Amerikan seçim finansmanı araştırma grubu olan OpenSecrets'in takip ettiği 794 kuruluş arasında en büyük altı komite, toplam dış harcamaların üçte birinden fazlasına denk gelen 678 milyon dolardan fazla parayı elde etti.

Cumhuriyetçi liderliğin finansal kanadı olan Senato Liderlik Fonu (SLF), üçüncü çeyrekte 272,9 milyon dolarlık rekor bir miktar toplayarak öne çıkıyor. CNBC verilerine göre SLF, 151 milyon dolar toplayarak kendi rekorunu kıran Demokrat mevkidaşı Senato Çoğunluk Fonu’nu yaklaşık 122 milyon dolar farkla geride bıraktı.

Öte yandan, fona bağlı bir komite olan ve Paxton'u desteklemek için 28 Ağustos'ta kurulan Texas PAC, iki aydan kısa bir sürede yaklaşık 149 milyon dolar harcadı.

Bu seçim dönemi, kripto para komiteleri ağı ("Fairshake", "Defend American Jobs" ve "Protect Progress" vb.) başta olmak üzere, belirli ekonomik sektörleri ve çıkarları temsil eden komitelerin dikkate değer varlığına tanık oluyor. Bu grupların adayları desteklemek veya onlara karşı çıkmak için yaptıkları bağımsız harcamalar Ekim başı itibarıyla 97 milyon dolara ulaştı ve bu onları tek bir varlık olarak sayıldıklarında dış harcama grupları arasında beşinci sıraya yerleştirdi.

Ağ, her iki partinin adaylarını destekliyor: "Defend American Jobs" Cumhuriyetçilere odaklanırken, "Protect Progress" Demokratlara odaklanıyor; her iki oluşum da kripto sektörü lehine politikaları ve yasaları destekleyen adaylara öncelik veriyor.

Benzer bir bağlamda, AIPAC'e (Amerikan İsrail Kamu İşleri Komitesi) bağlı "United Democracy Project" komitesinin bağımsız harcamaları 53 milyon doları aştı. Yapay zeka sektörünün çıkarları ise, yaklaşık 22,4 milyon dolar harcayan ve finansmanının büyük kısmını "Leading the Future" (Geleceğe Liderlik Etmek) komitesinden alan "Think Big" komitesi aracılığıyla ön plana çıktı.

MAGA Inc. ise en çarpıcı aktör olmaya devam ediyor. Trump'ın ikinci dönemini kazanmasından iki gün sonra kurulan bu komite, 449 milyon dolar bağış toplayarak görevdeki bir başkan için emsalsiz bir rekora imza attı.Komitenin bu dönemdeki harcamaları 14 Ekim itibarıyla 300,5 milyon dolara ulaştı ve bunun neredeyse dörtte biri sadece ayın ilk iki haftasında gerçekleşti.

Komitenin en önemli yeni bağışçıları arasında casino kralı Stephen Wynn ve Blackstone grubunun başkanı Stephen Schwarzman bulunuyor. Brennan Adalet Merkezi, iktidardaki bir başkanla bağlantılı bir komitenin daha önce hiçbir ara seçimde bu denli ana oyuncu olmamasını, komitenin mevcut pozisyonu açısından bir 'ilk' olarak nitelendiriyor.

Madalyonun Diğer Yüzü: Adaylara Doğrudan Bağışlar

Dış Para Cumhuriyetçilerin silahıysa,Kampanyalara Doğrudan Bağışlar da Demokratların silahıdır. Bu paralar bireylerden yasal bir sınır dâhilinde gelir, ancak son haftalarda çok daha değerlidir: Kampanyalar bunları doğrudan kontrol eder ve Süper PAC'lere (Super PACs) sunulmayan indirimli reklam fiyatlarından yararlanır.

En çarpıcı örneklerden biri Teksas'ta yaşandı: Axios'a göre Cumhuriyetçi Senatör Bernie Moreno, Demokrat James Talarico'nun 3 ayda 64 milyon dolar toplamasını "şaşırtıcı" olarak nitelendirdi. Talarico, kampanya fonlarından Eylül sonuna kadar reklamlara 61 milyon dolar harcadı. Ancak OpenSecrets verilerine göre muhafazakar grupların Ekim başına kadar bu yarışta yaklaşık 253 milyon dolar harcamasıyla rakibi Paxton dış kaynaklı fonlarla aradaki farkı kapatıyor.

Temsilciler Meclisi'nde ise Demokratlar, ActBlue platformu üzerinden toplanan 833 milyon dolarlık rekor bağışın da desteğiyle CNBC tarafından analiz edilen 21 çekişmeli yarışın 13'ünde bağış toplamada üstünlük sağladı. House Majority PAC (Temsilciler Meclisi Çoğunluk Komitesi) ve kâr amacı gütmeyen kolu aynı dönemde 230 milyon dolar topladı.