Küresel PMI Verileri: Büyüme Şaşırtıcı Ölçüde Dirençli, Ancak Enflasyon Baskısı Tırmanıyor

Ekim ayına ilişkin altı ekonominin öncü Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri, küresel ekonominin enerji şokuna ve yüksek faizlere rağmen büyümeye devam ettiğini gösteriyor. ABD ve Hindistan güçlü büyüme performanslarıyla öne çıkarken, İngiltere'de toparlanma hız kazanıyor. Japonya ılımlı büyümesini koruyor, Euro Bölgesi ivme kaybediyor, Avustralya ise daralmaya giriyor. Verilerin en önemli ortak mesajı, Hindistan dışında enflasyon baskılarının yeniden güçlenmesi.

Ekim PMI verileri, küresel ekonominin 2026'nın son çeyreğine beklenenden daha güçlü girdiğine işaret ediyor. Ancak büyümenin ülkeler arasında giderek ayrışması ve fiyat baskılarının yükselmesi, 2027 görünümüne ilişkin riskleri artırıyor.

Özellikle petrol fiyatlarındaki yükseliş, tedarik zincirlerindeki aksaklıklar ve yüksek faizlerin birikimli etkileri, merkez bankalarının önümüzdeki dönemde daha zor kararlarla karşılaşabileceğini gösteriyor.

ABD ve Hindistan büyümede açık ara önde

Altı ekonominin bileşik PMI verileri karşılaştırıldığında üç farklı büyüme eğilimi ortaya çıkıyor.

• ABD: 58,4'ten 57,6'ya geriledi. Büyüme çok güçlü.

• Hindistan: 55,9'dan 56,7'ye yükseldi. Büyüme hızlanıyor.

• İngiltere: 52,0'dan 53,1'e yükseldi. Toparlanma güçleniyor.

• Japonya: 52,3 seviyesinde sabit kaldı. Ilımlı büyüme sürüyor.

• Euro Bölgesi: 53,1'den 51,9'a geriledi. Büyüme belirgin biçimde yavaşlıyor.

• Avustralya: 51,3'ten 47,7'ye düştü. Ekonomik faaliyet daralıyor.

PMI verilerinde 50'nin üzerindeki değerler ekonomik faaliyette genişlemeye, altındaki değerler ise daralmaya işaret ediyor.

Bu sonuçlara göre ABD ve Hindistan, incelenen ekonomiler arasında en güçlü performansı gösteriyor.

İngiltere'de büyümenin hızlanması olumlu bir sürpriz oluştururken, Euro Bölgesi ve Avustralya'daki zayıflama dikkat çekiyor.

ABD ekonomisi adeta patlama yaşıyor

ABD'nin bileşik PMI endeksi eylüldeki 58,4 seviyesinden ekimde 57,6'ya gerilemesine rağmen son derece güçlü kalmayı sürdürdü.

Hizmetler PMI faaliyet endeksi 58,8'den 57,9'a, imalat sanayi üretim endeksi ise 56,2'den 55,8'e geriledi.

Buna karşılık manşet imalat PMI endeksi 55,9'dan 56,0'a yükselerek son 53 ayın zirvesine ulaştı.

S&P Global Başekonomisti Chris Williamson'a göre PMI verileri, ABD ekonomisinin dördüncü çeyrekte yıllıklandırılmış yaklaşık yüzde 5 büyüme hızına ulaşabileceğini gösteriyor.

Üçüncü çeyrek için PMI verilerinden hesaplanan büyüme hızı ise yaklaşık yüzde 4.

Williamson, pandemi sonrası yeniden açılma dönemleri hariç tutulduğunda ABD şirketlerinin 2015 başından bu yana en güçlü büyüme dönemlerinden birini yaşadığını belirtiyor.

Şirket kârlılıklarının yüksek seyretmesi, istihdam artışının hızlanması ve sipariş birikiminin büyümesi, iç talebin gücünü ortaya koyuyor.

Ancak bu güçlü performansın enflasyon açısından olumsuz bir tarafı var.

Talep çok güçlü olduğu için şirketler artan maliyetlerini tüketicilere daha kolay yansıtabiliyor.

Bu durum, Fed'in enflasyonla mücadelesini zorlaştırıyor.

Hindistan: Güçlü büyüme ve düşen enflasyon bir arada

Hindistan, altı ekonomi arasında en olumlu büyüme-enflasyon bileşimine sahip ülke olarak öne çıkıyor.

Bileşik PMI endeksi 55,9'dan 56,7'ye yükselirken hizmetler faaliyet endeksi 55,2'den 56,2'ye çıktı.

İmalat üretim endeksi de 57,5'ten 57,6'ya yükseldi.

Buna karşılık manşet imalat PMI endeksi 55,1'den 54,9'a geriledi.

Veriler, yeni siparişlerdeki artışın ekonomik faaliyeti desteklediğini gösteriyor.

Ancak istihdam artışı oldukça sınırlı kaldı. Şirketler mevcut personel kapasiteleriyle siparişlerini karşılayabildikleri için birikmiş işler Ağustos 2021'den bu yana en hızlı şekilde azaldı.

Hindistan'ın diğer ekonomilerden ayrıştığı asıl nokta ise enflasyon.

PMI araştırmasına göre fiyat baskıları ekimde de hafifledi.

Dolayısıyla Hindistan, büyümenin hızlandığı ancak maliyet baskılarının azaldığı görece elverişli bir ekonomik ortamda bulunuyor.

Bu durum, Hindistan Merkez Bankası'nın para politikası açısından diğer büyük merkez bankalarına göre daha rahat hareket edebilmesine imkân sağlayabilir.

İngiltere'de büyüme sekiz ayın zirvesinde

İngiltere'nin bileşik PMI endeksi 52,0'dan 53,1'e yükselerek sekiz ayın en yüksek seviyesine ulaştı.

Hizmetler faaliyet endeksi 52,1'den 53,1'e, imalat üretim endeksi ise 51,5'ten 53,1'e çıktı.

İmalat üretimindeki büyüme son 25 ayın en yüksek hızına ulaştı.

Manşet imalat PMI endeksi de 51,9'dan 52,8'e yükseldi.

Şirketlerin yeniden istihdam yaratmaya başlaması, ekonomik toparlanmanın güçlendiğine işaret ediyor.

Ancak bütçe öncesindeki belirsizlik, bazı yatırım ve harcama kararlarının ertelenmesine neden oluyor.

Ayrıca yüksek enerji fiyatları, artan borçlanma maliyetleri ve yaşam pahalılığı ekonomik görünüm üzerindeki baskısını koruyor.

S&P Global, fiyat baskılarının İngiltere Merkez Bankası'nı yeni faiz artırımlarına yöneltebileceğini belirtiyor.

Dolayısıyla İngiltere'de büyüme güçlenirken para politikasının daha da sıkılaşması riski artıyor.

Euro Bölgesi: Büyüme yavaşlıyor, enflasyon hızlanıyor

Euro Bölgesi'nde bileşik PMI endeksi eylüldeki 53,1 seviyesinden ekimde 51,9'a gerileyerek dört ayın en düşük seviyesine indi.

Hizmetler faaliyet endeksi 53,0'dan 51,7'ye, imalat üretim endeksi 53,6'dan 52,4'e düştü.

Manşet imalat PMI endeksi ise 52,9'dan 52,4'e geriledi.

PMI verileri, bölge ekonomisinin yaklaşık yüzde 0,3'lük çeyreklik büyüme hızını koruduğuna işaret ediyor.

Ancak büyüme ivmesi belirgin biçimde zayıflıyor.

Özellikle Fransa'da hizmet sektörünün yeniden daralmaya geçmesi dikkat çekiyor.

Grevler ve toplumsal huzursuzluklar ekonomik faaliyeti olumsuz etkilerken, iş dünyasının güveni pandemi dönemi hariç tutulduğunda 2012'den bu yana en düşük seviyeye geriledi.

Fransa ekonomisinin daralmaya yöneldiğine ilişkin sinyaller, Euro Bölgesi açısından önemli bir risk oluşturuyor.

Üstelik sorun yalnızca Fransa ile sınırlı değil.

Bölgenin diğer ekonomilerinde de yeni sipariş artışı zayıflıyor ve istihdam yaratımı durma noktasına yaklaşıyor.

Buna karşılık enerji maliyetlerindeki artış, özellikle imalat sektöründe girdi fiyatlarını hızlandırıyor.

Şirketler kâr marjlarını korumak amacıyla satış fiyatlarını yükseltiyor.

Bu nedenle Avrupa Merkez Bankası, büyümenin yavaşladığı bir dönemde enflasyonla mücadele için faizleri daha da artırma baskısıyla karşı karşıya kalabilir.

Euro Bölgesi, incelenen büyük ekonomiler arasında stagflasyon riskinin en belirgin olduğu bölgelerden biri.

Japonya'da imalat yavaşlıyor, hizmetler toparlanıyor

Japonya'nın bileşik PMI endeksi ekimde 52,3 seviyesinde sabit kaldı.

Ancak sektörler arasında önemli bir ayrışma yaşandı.

Hizmetler faaliyet endeksi 51,3'ten 52,0'a yükselirken imalat üretim endeksi 54,9'dan 53,1'e geriledi.

Manşet imalat PMI endeksi ise 54,1'den 53,3'e düştü.

İmalat sektöründeki üretim artışı son yedi ayın en düşük hızına indi.

Yeni siparişlerdeki yavaşlama da özellikle sanayi sektöründe belirginleşti.

Buna karşılık hizmet sektörünün güçlenmesi, toplam ekonomik faaliyetin büyümeye devam etmesini sağladı.

Japonya açısından temel risklerden biri enflasyon.

Hammadde ve işgücü maliyetlerindeki artış nedeniyle girdi fiyatları yeniden hızlandı.

Japonya Merkez Bankası'nın politika faizini yüzde 1,25'e yükseltmesi, 1995'ten bu yana en yüksek faiz seviyesine ulaşılması anlamına geliyor.

Faizlerdeki artışın iç talebi nasıl etkileyeceği önümüzdeki aylarda daha önemli hale gelecek.

Japonya'da ekonomik büyüme henüz tehlikeli ölçüde zayıflamış değil. Ancak imalat sektöründeki ivme kaybı ve yüksek maliyetler, büyümenin hızlanmasını zorlaştırıyor.

Avustralya: Büyüme ve enflasyon açısından en kötü tablo

Altı ekonomi arasında en olumsuz PMI verileri Avustralya'dan geldi.

Bileşik PMI endeksi eylüldeki 51,3 seviyesinden ekimde 47,7'ye geriledi.

Hizmetler faaliyet endeksi 51,9'dan 47,8'e düşerek daralma bölgesine geçti.

İmalat üretim endeksi ise 46,2'den 46,5'e yükselmesine rağmen daralma bölgesinde kalmayı sürdürdü.

Böylece hem hizmetler hem de imalat üretimi aynı anda küçülmeye başladı.

Şirketler, ekonomik faaliyetteki gerilemenin temel nedenleri arasında yüksek fiyatları ve artan faizleri gösteriyor.

Hizmet sektöründe yeni işler artmaya devam etse de büyüme hızı belirgin biçimde yavaşladı.

İmalat sektöründe ise yeni siparişlerdeki düşüş derinleşti.

Daha da önemlisi, ekonomik daralmaya rağmen hem girdi maliyetleri hem de satış fiyatları daha hızlı yükseldi.

Bu tablo, Avustralya'da stagflasyon riskinin belirginleştiğini gösteriyor.

Merkez bankası açısından son derece zor bir durum söz konusu.

Yeni faiz artırımları ekonomik daralmayı derinleştirebilir. Ancak faizlerin erken indirilmesi de enflasyonun yüksek kalmasına neden olabilir.

Avustralya'nın deneyimi, enerji şokunun ve sıkı para politikasının birleşik etkilerinin diğer ekonomilerde de büyümeyi zayıflatabileceğine ilişkin önemli bir uyarı niteliğinde.

İmalat sanayi küresel büyümeyi desteklemeye devam ediyor

Altı ülkenin verileri birlikte değerlendirildiğinde imalat sektörünün genel olarak dirençli kaldığı görülüyor.

ABD'de imalat PMI endeksi 53 ayın zirvesinde.

Hindistan'da imalat üretimi son derece güçlü.

İngiltere'de sanayi üretimindeki büyüme son 25 ayın en yüksek hızına ulaştı.

Japonya ve Euro Bölgesi'nde üretim artışı yavaşlasa da genişleme devam ediyor.

Avustralya ise bu eğilimin dışında kalıyor.

Bu sonuçlar, küresel sanayi faaliyetinin enerji şokuna rağmen henüz yaygın bir daralmaya girmediğini gösteriyor.

Ancak toparlanmanın ülkeler arasında dengeli olmadığı açık.

ABD ve Hindistan güçlü iç talepten yararlanırken Avrupa, Japonya ve Avustralya daha belirgin maliyet ve finansman baskılarıyla karşı karşıya.

Enflasyon: Altı ekonomiden beşinde alarm

Ekim PMI araştırmalarının büyümeden daha önemli mesajı, enflasyon görünümünde ortaya çıkıyor.

ABD, İngiltere, Euro Bölgesi, Japonya ve Avustralya'da fiyat baskıları yüksek kalıyor veya yeniden hızlanıyor.

Hindistan ise bu eğilimin dışında.

Gelişmiş ekonomilerdeki ortak sorun, yükselen enerji fiyatlarının üretim ve hizmet maliyetlerine yansıması.

Petrol fiyatlarındaki artış yalnızca akaryakıt ve taşımacılığı etkilemiyor.

Lojistik, imalat, dağıtım ve hizmet sektörlerinde de maliyetleri artırıyor.

Tedarik zincirlerindeki aksaklıklar ise fiyat baskılarını daha da güçlendiriyor.

Ancak ülkelerin bu şoka verdikleri tepkiler farklı.

ABD'de güçlü talep, şirketlerin artan maliyetlerini müşterilerine yansıtmasını kolaylaştırıyor.

Euro Bölgesi'nde ise fiyat artışları, zaten zayıflamakta olan talebi daha da baskılıyor.

Avustralya'da yüksek maliyetler ve faizler ekonomik faaliyeti daralmaya sürüklüyor.

Bu nedenle enerji fiyatlarındaki artış, ülkelerin ekonomik koşullarına bağlı olarak farklı sonuçlar yaratıyor.

Güçlü ekonomilerde enflasyonu yükseltirken, zayıf ekonomilerde hem enflasyonu artırıyor hem de büyümeyi aşağı çekiyor.

Merkez bankaları için zor bir dönem başlıyor

PMI verileri, başlıca merkez bankalarının önümüzdeki aylarda farklı sorunlarla karşılaşacağını gösteriyor.

Fed: ABD ekonomisinin çok güçlü olması, enflasyonun yeniden yükselmesi halinde faizlerin daha uzun süre yüksek tutulmasına veya ilave sıkılaştırmaya olanak sağlayabilir.

İngiltere Merkez Bankası: Büyümenin hızlanması olumlu, ancak yüksek fiyat baskıları yeni faiz artırımlarını gündemde tutuyor.

Avrupa Merkez Bankası: Enflasyon yükselirken büyümenin yavaşlaması, para politikasında son derece güç bir tercih yaratıyor.

Japonya Merkez Bankası: Faiz artışları devam ederken imalat sektöründeki zayıflamanın iç talebe yayılıp yayılmadığı izlenecek.

Avustralya Merkez Bankası: Ekonomik daralma ve hızlanan fiyat artışları, politika seçeneklerini daraltıyor.

Hindistan Merkez Bankası: Büyümenin hızlanması ve enflasyon baskılarının hafiflemesi, diğer merkez bankalarına göre daha elverişli bir ortam sağlıyor.

GENEL DEĞERLENDİRME: 2026 güçlü bitebilir, 2027 daha zor geçebilir

Altı ülkenin PMI verilerinden çıkan temel sonuç, küresel ekonominin beklenenden çok daha dirençli olduğu.

ABD'nin olağanüstü güçlü performansı, Hindistan'daki büyüme ve İngiltere'deki toparlanma, dünya ekonomisini destekliyor.

Japonya'da büyüme devam ederken Euro Bölgesi'nde yavaşlama, Avustralya'da ise daralma görülüyor.

Dolayısıyla dünya ekonomisinde henüz eş zamanlı ve yaygın bir durgunluk tablosu oluşmuş değil.

Ancak büyümenin güçlü kalması, risklerin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.

Özellikle üç gelişme dikkat çekiyor.

Birincisi, enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerindeki etkisi giderek belirginleşiyor.

İkincisi, yüksek faizlerin ekonomik faaliyet üzerindeki olumsuz etkileri Avustralya'da açık biçimde görülürken Euro Bölgesi ve Japonya'da da hissedilmeye başlıyor.

Üçüncüsü, yeni siparişler ve istihdam göstergeleri bazı ekonomilerde manşet büyüme verilerinden daha zayıf bir tablo çiziyor.

Bu durum, mevcut büyüme performansının önümüzdeki aylarda korunmasının zorlaşabileceğine işaret ediyor.

2026'nın son çeyreği için büyüme görünümü olumlu. Ancak 2027'de büyümenin yavaşlaması ve enflasyonun beklenenden daha uzun süre yüksek kalması riski artıyor.

Burada belirleyici değişken enerji fiyatları olacak.

Petrol fiyatları istikrar kazanır ve tedarik zincirlerindeki sorunlar hafiflerse, enflasyon baskıları ekonomik büyümede büyük bir kayıp yaşanmadan azalabilir.

Buna karşılık enerji fiyatları yüksek kalır veya yeniden yükselirse, merkez bankalarının sıkı para politikasını sürdürmesi gerekecek.

Bu senaryoda ekonomik büyümenin 2027 boyunca kademeli olarak zayıflaması ve stagflasyon riskinin artması olası.

Sonuç: Küresel ekonomi büyüme sınavını geçti, enflasyon sınavı sürüyor

Ekim ayı öncü PMI verileri, küresel ekonominin İran savaşı kaynaklı enerji şokuna, yükselen finansman maliyetlerine ve jeopolitik belirsizliklere rağmen güçlü kaldığını gösteriyor.

Ancak bu direnç ülkeler arasında eşit dağılmıyor.

ABD ve Hindistan büyümenin lokomotifleri konumunda.

İngiltere'de toparlanma hızlanıyor, Japonya ılımlı büyümesini koruyor.

Euro Bölgesi belirgin biçimde yavaşlarken Avustralya daralmaya geçmiş durumda.

Enflasyon açısından ise tablo daha kaygı verici.

Hindistan dışında incelenen ekonomilerin tamamında fiyat baskıları önemli bir sorun olmaya devam ediyor.

Bu nedenle küresel ekonominin önündeki en büyük tehlike, kısa vadede talebin aniden çökmesi değil.

Asıl risk, yüksek enflasyonun merkez bankalarını uzun süre sıkı para politikası uygulamaya zorlaması ve bugün gözlenen büyüme direncinin 2027'de aşınması.

Altı ekonominin PMI verileri, küresel büyümenin tamamını temsil etmiyor. Özellikle Çin'in bu karşılaştırmada bulunmaması önemli bir sınırlama. Bununla birlikte sonuçlar, dünya ekonomisinin karşı karşıya olduğu temel ikilemi açık biçimde ortaya koyuyor: Büyüme henüz güçlü, fakat enflasyonla mücadele giderek daha maliyetli hale geliyor.

ParaAnaliz'in S&P global öncü PMI verileri üzerinden analizi

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.