Avrupa Ekonomisinde Alarm Zilleri: Kırılgan Büyüme ve Enerji Şokları Resesyonu Tetikliyor

Uluslararası Para Fonu (IMF), Bangkok’ta düzenlenen Yıllık Toplantıları kapsamında yayımladığı "Avrupa Bölgesel Ekonomik Görünüm" raporunda, kıta ekonomisinin şoklara karşı giderek daha kırılgan hale geldiğini duyurdu. Raporda; yüksek enerji maliyetleri, jeopolitik gerilimler, artan savunma harcamaları ve yükselen tahvil faizlerinin Avrupa’nın zaten yavaşlayan büyüme temposunu daha da baskıladığı vurgulandı.

Yaz aylarında yaşanan kuraklık ve aşırı sıcakların yanı sıra yüksek dış gümrük vergilerinin de ekonomiye ek yük getirdiği belirtilen raporda, en küçük bir şokun dahi kıta ekonomisini derin bir durgunluğa (resesyona) sürükleyebileceği uyarısı yapıldı.

Düşük Verimlilik ve Bölünmüş Pazar Temel Problem

IMF’ye göre Avrupa ekonomisinin kırılganlığındaki ana etken, şirketlerin ölçek büyütme kapasitelerinin sınırlı olması ve inovasyon hızının yavaşlamasına bağlı olarak yaşanan verimlilik kaybı. Avrupa'nın geçmişte küresel verimlilikte lider olduğunu ancak zamanla bu konumunu kaybettiğini belirten kurum, şu noktalara dikkat çekti:

• Pazar Engelleri: AB Tek Pazarı'nın tamamlanamamış olması ve ulusal sınırların getirdiği engeller, şirketlerin esnekliğini sınırlandırarak daha büyük pazarlara erişimini ve ölçek ekonomisinden faydalanmasını engelliyor.

• İnovasyonun Yavaşlaması: Yatırım teşviklerinin zayıflaması nedeniyle yenilikçi adımlar, büyüme potansiyeli düşük geleneksel sektörlerde sıkışıp kalıyor.

• Dış Rekabet ve Sanayi: Özellikle Orta, Doğu ve Güney Doğu Avrupa ülkelerinde ihracata dayalı sanayi sektörü, sert dış rekabet ve enerji şokları nedeniyle ciddi kan kaybediyor.

"Korumacılık Geçici Çözümdür, Yapısal Reform Şart"

Avrupa’yı küresel rekabetten veya hammadde fiyatlarındaki dalgalanmalardan korumayı amaçlayan korumacı politikaların sürdürülebilir olmadığını vurgulayan IMF, bu tür müdahalelerin maliyetli ekonomik bozulmalara yol açacağını belirtti.

Bunun yerine kalıcı çözüm için şu stratejik adımların atılması gerektiği ifade edildi:

1. Tek Pazarın Tamamlanması: Şirketlerin büyümesini engelleyen bürokratik ve ulusal bariyerlerin kaldırılması.

2. Yenilenebilir Enerjiye Geçişin Hızlandırılması: Orta Doğu’daki savaşın ekonomik etkilerinin yeşil enerji yatırımları sayesinde bir miktar sınırlandığına işaret eden IMF, fosil yakıt bağımlılığını azaltacak enerji dönüşümünün kararlılıkla sürdürülmesini istedi.

3. Bölgesel İnsan Kaynağı Yatırımları: Maliyet avantajını kaybeden Doğu ve Orta Avrupa ülkelerinin, iş gücünü beceri odaklı dönüştürmesi ve katma değerli hizmet sektörlerine odaklanması gerektiği aktarıldı.

Enflasyonist Baskı ve Finansal İstikrar Riskleri

Petrol fiyatlarındaki gerilemeye rağmen doğalgaz ve rafine petrol ürünleri fiyatlarının yüksek seviyelerde seyrettiğini hatırlatan IMF, genel enflasyonun bir süre daha hedeflerin üzerinde kalacağını öngörüyor.

Bu doğrultuda merkez bankalarına sıkı para politikasını sürdürme çağrısı yapılırken, hükümetlerin enflasyonu körükleyecek genişlemeci mali politikalardan kaçınmaları gerektiği belirtildi. Enerji desteklerinin ise genele yayılmak yerine yalnızca dar gelirli kesimlere yönlendirilmesi icap ettiği vurgulandı.

Ayrıca yüksek tahvil faizleri ve varlık fiyatlarındaki olası düzeltmelerin, bankacılık dışı finansal kuruluşlar üzerinden tüm finansal sisteme yayılabilecek istikrar riskleri oluşturduğu konusunda uyarıda bulunuldu.