Küresel Ekonominin Motoru: Krizlere Rağmen Büyümenin Üçte İkisi Asya'dan

Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından yayımlanan son rapor, Asya-Pasifik bölgesinin enerji şoklarına, gümrük vergisi artışlarına ve küresel tedarik zincirlerini aksatan ticaret kısıtlamalarına rağmen kayda değer bir ekonomik direnç sergilediğini ortaya koydu. Bölgenin yüksek enerji yoğunluklu yapısı ve özellikle Orta Doğu’dan yapılan akaryakıt ithalatına bağımlılığı göz önüne alındığında, bu performans küresel piyasalar açısından kritik bir gösterge niteliği taşıyor.

IMF, bölgeye yönelik yıl sonu büyüme tahminini altı ay önceki %4,4 seviyesinden %4,8’e çıkardı. Gelecek yıla ilişkin büyüme beklentisi ise %4,2’den %4,4’e yükseltildi.

Raporda; Hindistan, Güney Kore ve Güneydoğu Asya ülkelerinin teknoloji tedarik zincirlerindeki güçlü küresel talepten doğrudan faydalandığı ve pozitif revizyonlarda başı çektiği belirtildi. Asya’daki genel büyüme hızının geçen yılki %5 seviyesinin bir miktar altında kalması beklense de bölge, küresel ekonomik büyümenin üçte ikisini tek başına üstlenerek dünya ekonomisinin ana motoru olmaya devam edecek.

K-Tipi Büyüme ve Artan Yaşam Maliyetleri

Bölgesel düzeydeki bu direnç tüm ülkelere eşit yansımıyor. Rapor, düşük gelirli Asya ekonomileri ile Pasifik ada ülkelerinin büyüme tahminlerinin yüksek akaryakıt fiyatları nedeniyle aşağı yönlü revize edildiğini gösteriyor. Dizel akaryakıtın düşük gelirli ülkelerde elektrik üretimi, uçak yakıtının ise Pasifik adalarında ulaşım için hayati önem taşıması, artan enerji maliyetlerinin yaşam standardı üzerindeki baskısını artırıyor.

Ayrıca ülke içlerinde de dengesiz bir tablo göze çarpıyor. Belirli sektörlerin ve sosyal kesimlerin hızla büyüdüğü, diğerlerinin ise geride kaldığı "K-tipi büyüme" modeli Asya genelinde belirginleşiyor.

Asya Ekonomilerini Ayakta Tutan 5 Temel Faktör

IMF analizine göre bölge ekonomilerinin krizlere karşı beklenenden daha dayanıklı çıkmasının arkasında beş ana neden yatıyor:

1. Esnek Enerji Stratejileri: Çin, stratejik petrol rezervlerini devreye sokarak ve yenilenebilir enerjiye geçişi hızlandırarak enerji talebini dengeledi.

2. Tedarik Çeşitliliği ve Devlet Destekleri: Hindistan ve Japonya alternatif tedarik hatları oluştururken, bölge genelindeki hükümetler tavan fiyat ve sübvansiyonlarla hanehalkı ile işletmeleri koruma altına aldı.

3. Yapay Zekâ ve Teknoloji Patlaması: Yapay zekâ teknolojilerindeki gelişmeler; gelişmiş yarı iletkenlere, teknik bileşenlere ve veri merkezlerine olan küresel talebi rekor düzeyde artırdı.

4. Dirençli Dış Ticaret ve Bölge İçi Entegrasyon: ABD ile olan ticaret hacmindeki gerilemeye rağmen, Asya ülkelerinin kendi arasındaki (bölge içi) ticaret patlama yaptı.

5. Bölgesel Ticaret Anlaşmaları: Bölge hükümetleri korumacı politikalardan uzak durarak bölgesel serbest ticaret anlaşmalarını derinleştirmeye devam etti.

Kamu Maliyesi ve Kamu Borç Stoku Risk Yaratıyor

IMF, ihtiyatlı bir iyimserlik sunmakla birlikte ekonomi yönetimlerini bekleyen ciddi risklere dikkat çekiyor. Petrol fiyatlarındaki yüksek oynaklığın beklenenden uzun sürebileceği ve sınırlı petrol rezervleri nedeniyle uyum yeteneğinin sınırlarına ulaşıldığı vurgulanıyor.

Bununla birlikte, dünya genelinde tırmanan tahvil faizleri Asya’da da kamu borçlanma maliyetlerini yükseltiyor. Yaşlanan nüfus, savunma harcamaları ve artan borç faizleri nedeniyle mali disiplini erteleyen ülkelerde yatırımcıların mali sürdürülebilirliğe dair endişeleri artıyor.

Yapay Zekâ İş Gücü Piyasasını Dönüştürüyor

Bölge ekonomilerini bekleyen bir diğer yapısal sınav ise istihdam. Genç bir nüfus yapısına sahip olan Asya’nın önümüzdeki on yıl içinde 150 milyon yeni istihdam alanı yaratması gerekiyor. Sanayi sektörünün giderek daha fazla sermaye yoğun hale gelmesi, nitelikli hizmet sektörüne olan ihtiyacı artırıyor.

İnternet üzerindeki milyonlarca iş ilanını analiz eden IMF, yapay zekânın Asya iş gücü piyasasına etkilerine dair ilk somut verileri paylaştı:

• İlanlarda Geçici Gerileme: Yapay zekânın yoğun kullanılabildiği meslek gruplarındaki işveren talebi, diğer mesleklere kıyasla %10’a varan oranlarda geriledi.

• İstihdam Ortadan Kalkmıyor, Şekil Değiştiriyor: Şirketlerin yapay zekâ araçlarını iş süreçlerine entegre edebilecek, veri ve alan uzmanlığını yapay zekâ ile birleştirebilen çalışanlara olan talebi hızla artıyor. Bu durum, teknolojinin iş imkanlarını tamamen yok etmekten ziyade niteliğini değiştirdiğini gösteriyor.

IMF yetkilileri, politika yapıcıların yapay zekâ çağında genç nüfusu doğru eğitim modelleriyle desteklemesi ve yeni nesil istihdam politikalarını hızla hayata geçirmesi gerektiğinin altını çiziyor.