Küresel Emeklilik Endeksi 2026 Açıklandı: Türkiye Avrupa’da Kaçıncı Sırada?

Marsh ve CFA Institute tarafından hazırlanan Küresel Emeklilik Endeksi 2026 sonuçları kamuoyuyla paylaşıldı. Dünya nüfusunun yüzde 66'sını temsil eden 55 emeklilik sisteminin incelendiği raporda Türkiye; gelir yeterliliği, finansman ve sürdürülebilirlik parametrelerinde aldığı düşük puanlarla değerlendirmeye alınan 19 Avrupa ülkesi arasında son sırada yer aldı.

Dünya genelindeki emeklilik gelir sistemlerini; gelir yeterliliği, uzun vadeli sürdürülebilirlik ile yönetim ve koruma mekanizmalarının sağlamlığı kriterleri altında ele alan araştırma, sistemlerin yalnızca bugünkü durumunu değil, gelecekteki maaş ödeme kapasitelerini ve kurumsal yapısını da göz önüne seriyor.

Dünyanın En İyi Emeklilik Sistemi Hollanda’da

2026 endeksine göre Hollanda, 100 üzerinden aldığı 85,8 puanla üst üste dördüncü kez dünya lideri oldu. Zirvedeki Hollanda'yı 84,1 puanla Danimarka ve 84 puanla İzlanda takip etti.

Devlet eliyle sağlanan asgari gelir güvencesi, çalışanların büyük bölümünü kapsayan güçlü işyeri emeklilik modelleri ve birikmiş emeklilik varlıkları, Hollanda'yı en üst basamağa taşıyan temel etkenler olarak öne çıktı. Avrupa dışından ise Singapur, İsrail ve Avustralya en yüksek not olan A kategorisinde yer buldu.

Avrupa Sıralaması ve Türkiye'nin Konumu

Değerlendirmeye giren 19 Avrupa ülkesi arasında ilk üçü oluşturan Hollanda, Danimarka ve İzlanda'nın ardından sırasıyla İsveç, Finlandiya, Norveç, İsviçre, Birleşik Krallık, Fransa, İrlanda, Belçika, Almanya, Portekiz ve Hırvatistan geldi.

Listenin devamında yer alan İspanya, Polonya, İtalya ve Avusturya güçlü yönlerine rağmen taşıdıkları risklerle dikkat çekerken, Türkiye genel değerlendirmede tüm Avrupa ülkelerinin gerisinde kalarak son sırada yer aldı. Türkiye, özellikle emeklilik gelirlerinin yeterliliği ile sistemin finansmanı ve uzun vadeli sürdürülebilirliği başlıklarında en düşük notları alan ülkelerden biri oldu.

Fransa ve İspanya’da Sürdürülebilirlik Alarmı

Rapor, yalnızca gelişmekte olan ülkelerin değil, Avrupa’nın dev ekonomilerinin de uzun vadeli finansman riskleriyle karşı karşıya olduğunu ortaya koydu:

• İspanya: Gelir yeterliliğinde 83 puan alırken, sürdürülebilirlikte 33 puana kadar geriledi.

• Fransa: Yeterlilik puanı 85 olarak ölçülürken, sürdürülebilirlik puanı 49,3’te kaldı.

Avusturya, İtalya ve İspanya ile birlikte Fransa da uzun vadeli mali dengeler açısından Avrupa’nın en kırılgan sistemleri arasında gösterildi.

Nüfus Yaşlanıyor, Emeklilik Sistemleri Baskı Altında

Uzayan ortalama yaşam süresi ve düşen doğurganlık oranlarının küresel ölçekte emeklilik sistemleri üzerinde ciddi bir yük oluşturduğuna dikkat çekildi. Mevcut çalışanların ödediği primlerle emekli maaşlarının karşılandığı dağıtım (pay-as-you-go) sistemlerinin, çalışan-emekli oranındaki değişim nedeniyle zorlandığı ifade edildi.

Marsh Küresel Tanımlanmış Fayda Segment Lideri Graham Pearce, fonlanmamış sistemlerin en büyük sorununun gelecekteki emekli sayısının çalışan sayısına oranla hızla artması olacağını belirtti. Pearce, primlerin geleceğe dönük bir birikime dönüştürülmek yerine doğrudan mevcut ödemelerde kullanılmasının riski büyüteceğinin altını çizdi.

Çözüm Arayışları: Daha Geç Emeklilik ve Maaş Kesintisi Riski

Araştırmada sistemlerin geleceğini kurtarmak için önerilen temel adımlar şöyle sıralandı:

• Özel emeklilik sistemlerinin (BES vb.) kapsayıcılığını artırmak,

• Kişisel emeklilik birikimlerini teşvik etmek,

• İsteğe bağlı daha uzun süre çalışmayı kolaylaştırıcı düzenlemeler yapmak,

• Emeklilik yaşını yaşam beklentisine endekslemek.

Graham Pearce, gerekli reformların yapılmaması, vergi/prim artışları veya fon oluşturma adımlarının atılmaması halinde hükümetlerin emeklilik haklarında kesintiye gitmek gibi zor kararlarla yüzleşmek zorunda kalabileceği uyarısında bulundu.

Ekonomi Yönetimlerinden Üst Üste Uyarılar

Gelişmelere paralel olarak Avrupa'daki ekonomi yönetimlerinden de peş peşe kritik açıklamalar geldi:

Almanya Merkez Bankası Başkanı Joachim Nagel (Mayıs 2026): Emeklilik yaşının 2031 sonrasında yaşam beklentisine endekslenmesinin şart olduğunu belirtti. Nagel, 2027 başında devreye girecek yeni özel emeklilik reformunun olumlu ama tek başına yetersiz kalacağını söyledi.

Fransa Merkez Bankası: Emeklilik ve kamu harcamalarının borçlanmayla karşılanmasının yükünün doğrudan gelecek nesillere aktarıldığı uyarısını yineledi.

Avrupa Komisyonu (Eylül 2026): Tamamlayıcı tasarruf sistemlerinin acilen güçlendirilmesi gerektiğini belirterek, aksi takdirde geniş kitlelerin emeklilik döneminde ciddi gelir kayıplarıyla yüzleşeceğini açıkladı.