Çetin Ünsalan Yazdı: ‘Miyopik de olma, hipermetrop da…’

İstanbul’da bir zirvede konuşan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, enflasyonla mücadeleye dair ‘çok oluyor’ yaklaşımını miyopik buldu. Yani uzağı görememeyi kast ediyor. Değerlendirmesinde de mücadeleye ara verilmesi gerektiğini söyleyip, faiz düşerse büyümenin olacağına dair inanç taşıyanları bu ifadeyle tanımlıyor.

Öncelikle kimse enflasyonla mücadele edilmemesi gerektiğini söylemiyor. Bunun bir kere altını çizelim. Sadece sınırların yanlış uygulamalar nedeniyle çok zorlandığından ve balonu daha çok şişireyim derken patlatacağından söz ediliyor. Meseleyi tamamen yanlış anlamış.

Enflasyonla gerçek mücadelenin üreten bir ülke olarak çözülebileceğine inanmadığı için de referansı, tıpkı Türkiye’deki kendisine yakın çevreler gibi faiz üzerinden veriyor. Faiz düşerse büyümenin artacağına dair görüşü de eleştiriyor.

O zaman işe faiz düşerse, enflasyonun düşeceğini söyleyen, iktidar partisinin genel başkanından başlamak gerekmiyor mu? Çünkü bu yolla başlanan, KKM ile devam edilen gözlere ışıltı olarak yansıyan yolda 60 milyar dolar harcadık.

Ben de açıkçası tıpkı Şimşek gibi büyümenin salt faizle alakalı bir durum olduğunu düşünmüyorum. Yalnız altını çizerek tekrarlıyorum. Sadece faizle ilgili bir mesele değil.

Eğer bir ülkede üretim ekosistemini beslemiyorsanız, üretim aktörlerini çalışandan işverene kadar sahiplenici bir bakış açınız yoksa, insanların gelirlerindeki açlık sınırının geçimle karıştırıyorsanız, işverenin maliyetini yok sayarak cirosuna ortak olmaya kalkıyorsanız, elbette sadece faizi düşürerek enflasyonla mücadele edemezsiniz.

Uzağı görmek, hayali rakamların büyüsüne kapılarak, her şeye rağmen rakam tutturmak da değildir. Çünkü miyopik olmamak kadar, hipermetrop bakış açısına da sahip olmamak, yani yakını da görmezden gelmek sonuç getirmez.

Şayet siz dış ve iç piyasada insanları rekabet edemez, vatandaşı da açlık sınırının dibinde yaşayamaz hale getirirseniz, ortada bir bakış açınız yok demektir. Yani gözleri görmeyen birinin miyop ya da hipermetrop olması ne kadar anlamlıysa, Şimşek’in de tanımlamaları o kadar kıymetli hale dönüşüyor.

Ülkede halen verilere dayalı, akılcı ve planlı bir ekonomi tartışmadan, ortaya çıkıp temennilerinizi ekonomi programı diye anlatıyor; bunu gerekçelendirmek için de, gerçekle ilgisini koparmış rakam dizayn ediyorsanız, orada bir bakış açısından söz etmenin de olanağı kalmamıştır.

Elbette enflasyonla mücadele edelim. Bunun aksini kimse söylemiyor. Sadece uygulanan yöntemlerin, ortaya saçılan veri diye sunulan rakamların, çok daha yüksek, hesaplanın ötesinde maliyeti ve faturası olduğu anlatılmaya çalışılıyor.

Kendi mensup olduğu yönetime eleştiri getirmeden, faiz / enflasyon ilişkisini ortaya koyanları miyopik olarak nitelendirmek, laf cambazlığından başka bir anlam taşımaz. Sokağı bilmeyenin ekonomiyi yönetmesi, gerçek verinin kıymetini anlamayanın da sonuç alabilmesi mümkün değil. Buna da zaten ekonomiyi yönetmek denmez.
[email protected]