Erol Taşdelen Yazdı: Akbank, Garanti BBVA, İş Bankası, Yapı Kredi 2026 ilk çeyrek performansları

Bankacılık sektörü 2026 yıl ilk çeyrek mali verileri incelendiğinde ilk dikkat çeken veri, Sektör 2025 aynı dönemine göre bilançoyu sadece %6 büyütürken; Net Karlılık ortalamada %33 büyüdü. Yerli Sermayeli Özel Bankaların toplam Net Karlılığı % 66 yükselirken; Yabancı Ortaklı Bankalar %25, Kamu Bankaları %22 büyüttüğü görüldü. Buna rağmen Enflasyona göre realize edildiğinde sadece Yerli Özel Bankaların karlılık sağladığını söylemek yanlış olmayacak. Karlılık hacmine bakıldığında ise Kamu bankaların 106 milyar TL; Yabancı Ortaklı Bankaların 101 milyar TL; Yerli Özel Bankaların 82 milyar TL Net Karlılık açıkladığı görüldü.

SEKTÖRDE BİLANÇO BÜYÜMEYE GÖRE GELİR TABLOSU BAŞARILI

2025 sonunu 46,9 trilyon TL bilanço büyüklüğü ile kapatan Bankacılık Sektörü 2026 ilk çeyreğinde sadece %6 büyüme ile 49,7 trilyon TL hacme ulaştı. Banka Bilançolarındaki  büyümenin sınırlı kalmasında, Makro İhtiyati Tedbirler stratejisi kapsamında TCMB’nin kredi büyümeye getirdiği aylık sınırlama yaptırımının etkisi büyük oldu. Bu nedenle 2025 yılını 23,1 trilyon TL Kredi hacmi %8 büyüyerek 24,9 trilyon TL seviyesinde kaldı. Buna karşılık 594 milyar TL’lik Takipteki Alacaklar %14 büyüme ile 679 milyar TL hacmine ulaşmış durumda. Bu tutar içinde yıl içinde Takip Tahsilat ve Varlık Yönetim Şirketlerine devir yapılan 10 milyar TL seviyesinde alacaklar düşünüldüğünde sektörün gerçek takip tutarı açıklananın üzerinde oldu. 2025’de özelikle Tüketici ve Kredi Kartlarındaki takiplerin artışı bankaları zorladı. Sektör 2025 yılında Beklenen Zarar Karşılılarına 810 milyar TL ayırırken, 2025 yılı ilk çeyreğinde %10 artışla 892 milyar TL hacmini aşmış durumda. Bankaların çoğu Ticari İşlemlerden Zarar ederken, özellikle Türev ve Kambiyo İşlemler buradaki zararı artırdı; bu alanda karlılığını artıran banka yok gibi… Sadece değerlendirmeye aldığımız dört büyük bankanın Türev İşlemler Zararı ilk çeyrekte 92,9 milyar TL oldu. Sektör Sermaye Piyasası İşlemlerden 174 milyar TL zarar yazdı.

2025 sonunu 27,2 trilyon TL Mevduat hacmi ile kapatan sektör, 2026 ilk çeyreğinde %4 büyüme ile 28,3 trilyon TL Mevduat hacmine ulaştı. Toplam Mevduatın %38,2’sine denk gelen 10,8 trilyon TL’lik kısmı ise vadesiz mevduattan oluştu. 2025 sonunda 4,1 trilyon TL olan Özkaynaklar da %4 artış ile 4,3 trilyon TL seviyesini aşmış durumda.

DÖRT BÜYÜKLER NE YAPTI?

Kısa sektörel özetten sonra, değerlendirdiğimiz sektörün kamu bankaları dışında amiral gemileri konumdaki dört özel bankanın ( AKBANK, GARANTİ BBVA, İŞBANK, YAPI KREDİ )  2026 yılı ilk çeyrek için açıkladıkları ve KAP’a bildikleri faaliyet raporları; mali veriler ve bilanço dipnotlarına göre karşılaştırmalı verilerine yakından bakalım. Dört büyük bankanın 15,8 trilyon TL bilanço büyüklüğü ile sektörün aynı zamanda üçte bir hacmine sahip olması ile sektöre yön verme kapasitesine sahip; önemleri de buradan geliyor.

Değerlendirmeye alınan dört büyük banka 15,8 trilyon TL Aktif Büyüklüğü ile sektörün %32’sini; 8,8 trilyon TL nakdi kredi hacmi ile %35’lik ve 10 trilyon TL’lik mevduat hacmi ile sektörün %36’lik kısmını oluştururken; 93 milyar TL’lik Net Kar ile de sektör Net Karlılığının %32’ini oluşturuyor. Ana kalemlerden yola çıkarak özel dört büyüklerin 2026 yılı ilk çeyrek fotoğrafını çekip performansına daha yakından bakalım:

AKTİF Büyüklükte İŞBANK farkı açarak liderliğe devam ediyor

2026 ilk çeyreğinde sektör ortalamada %6 büyüdü. Aktif büyüklükte dört büyükler ortalama %5 büyürken İŞBANK ve YAPI KREDİ ilk çeyrekte Aktif büyüklünü %7 büyüme ile en fazla artıran bankalar oldu. GARANTİ BBVA %5 büyüme; AKBANK %3 büyüme ile ortalama büyümenin altında kaldı. Aktif büyüklüğünü en fazla artıran banka ise 310 milyar TL ile İŞBANK oldu. İŞBANK 5 trilyon bilanço büyüklüğünü aşmaya yakın olduğu da görüldü.

Dört büyükler arasında geçmiş yıllarda olduğu gibi İŞBANK Aktif Büyüklükte açık ara liderliği devam ediyor ve 4,9 trilyon TL büyüklüğü ulaşmış durumda.

Toplam NAKDİ Kredilerde İŞBANK liderliğe devam etti

İŞBANK 2,5 trilyon TL’yi aşan brüt nakdi kredi hacmi ile ilk sıradaki yerini korudu. 2026 ilk çeyreğinde GARANTİ BBVA 2,4 trilyon TL; YAPI KREDİ  ve AKBANK 1,9 trilyon TL Kredi hacmine ulaştı. İŞBANK son çeyrek atağı ile 177 milyar TL kredi artışı ile kredi hacmini en fazla artıran banka oldu. AKBANK Brüt Kredi hacminde dördüncü sıraya düşmüş durumda.

GAYRİ NAKDİ Kredilerde İŞBANK tekrar lider

Gayri Nakdi Kredilerde dört büyükler ortalama %7 büyürken, %9 büyüme ile YAPI KREDİ önde yer aldı. AKBANK%6, GARANTİ BBVA %5 artışa rağmen ortalama büyümenin altında yer alan bankalar oldu. İŞBANK 963,8 milyar TL Gayri Nakdi kredi hacmi ile rekabetteki liderliğini sürdürüyor.

Gayri Nakdi Kredilerde ilk üç sırada yer alan bankalar arasında fark hızla kapanırken, AKBANK Rekabetin oldukça gerisinde kalmış durumda.

İŞBANK 3 trilyon lira mevduatı aşan ilk özel banka oldu

Mevduatta dört büyükler ortalama %5 büyürken %7 büyüme ile AKBANK en fazla büyüme sağlayan banka oldu. İŞBANK aynı zamanda 168,9 milyar TL mevduat artışı ile toplamda 3 trilyon 267 milyar TL mevduat hacmine ulaştı. YAPI KREDİ %3 ile ortalama büyümenin altında yer alan tek banka oldu.

Net Faiz Gelirinde GARANTİ BBVA liderliğini korudu

2026 yılı başında Mevduat ve Kredi faizlerinde düşme beklentisi artarken İsrail ve ABD’nin İran saldırı ve İran’dan beklenmeye direnç ile savaşın uzaması beklentileri terse çevirdi. Örneğin %-4345’lere kadar düşen Ticari Kredi faiz oranları %50’leri tekrar aşmış durumda. Bu durum ister istemez bilanço hacimlerine göre Net Faiz Gelirlerinde bankalar arası fark oluşturmaya başladı. GARANTİ BBVA  60,8 milyar TL ile en fazla artış performansı sergilerken; İŞBANK 2025 aynı dönemine göre %136 artış ile en fazla artışı gösteren banka oldu. AKBANK Net Faiz Gelirinde dördüncü sıraya düşmüş duurmda.

Net Ücret ve Komisyon Gelirlerinde GARANTİ BBVA liderliğini korudu

2026 ilk çeyreğinde GARANTİ BBVA 41,6 milyar TL Net Ücret Komisyon Geliri sağladı. İŞBANK 38 milyar TL Net getiri elde ederken; AKBANK ve YAPI KREDİ 30 milyar TL net getiri sağladı. AKBANK dördüncü sıraya düşerken; İŞBANK %41 artış ile gelirini en fazla artıran banka oldu.

Net Karlılıkta da GARANTİ BBVA açık ara önde

2026 ilk çeyreğinde Net Karlılıkta Bankacılık sektörü %33 büyüdü. Dört büyüklerin ortalaması da sektör ortalamasının üzerinde %48 artış yakaladı. Net Karlılığını 33,3 milyar TL’ye taşıyan GARANTİ BBVA dört büyükler arasında her zamanki gibi açık ara önde yer aldı. İŞBANK 20,3 milyar TL Net Karlılık ise ikinci sırada yer alırken; YAPI KREDİ 20,2 milyar TL karlılık yakaladı. AKBANK 19,2 milyar TL net Karlılık hacmi ile dördüncü sıraya gerilemiş durumda.

Üst Yöneticilere Yapılan ödemeler

2026 ilk çeyreğinde banka Üst Yöneticilere 402 milyon TL ödeme ile AKBANK en fazla ödeme yapan banka oldu. Banka bu durumu “bizde brüt ödeme, diğer bankalarda Net Ödeme o nedenle biz yüksek gözüküyor” şeklinde açıklamaya çalışsa da banka Raporlarında böyle bir açıklaya yer almadığı için teyit edemedik. Bu nedenden dolayı bu kadar fark ödemesi de zaten matematiksel bir açıklama olmamakta.  Zira, BDDK Raporlama standartları net, bankaya göre farklılık göstermemekte! Bu konuda belirsizlik var ise BDDK’nın bu konuda Raporlara standart getirmesi faydalı olacaktır.

İŞBANK 207  milyon TL ile ikinci sırada yer alırken; GARANTİ BBVA 172 milyon TL ödeme yaptı. YAPI KREDİ ise 116 milyon TL ile %87 artışa rağmen Üst Yönetime en az ödeme yapan banka oldu. Bankaların hacim ve gelişme performansları ile Üst Yönetim ödemelerinin orantılı olmadığı dikkat çekti.

Borsada işlem gören bankaların Üst Yönetici ödemelerini SPK ve BDDK’nın daha yakından incelemesinde fayda var. Zira, dört büyükler dışındaki bankalarda da bu alanda ciddi sapmalar var.

Banka genel performansları

Liralaşma Stratejisi kapsamında, TCMB ve BDDK’ın eleştirilere neden olan sektörel düzenlemeler teker teker iptal edilip Rasyonel Zemine oturtulmaya başlanırken, geçmiş dönemdeki düzenlemelerin olumsuz etkisi 2025 ve 2026 ilk çeyreğinde de sektörde kendini hissettirdi. Makro İhtiyati Tedbirlerin Hukuk başta olmak üzeri Mali Politikalar ile de desteklenmemesi programın etkisini azaltırken; TCMB ve Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın aşırı müdahalesi bankaların hareket alanını da kısıtlamış durumda.

KKM Hesapların sonlandırılması; İç Piyasada Ticari Dövizli ödemelerin tekrar serbest bırakılması; İhracat Bedellerine Destek Kurunun %2’den %3’e çıkarılması; TCMB Reeskont Kredilerindeki “döviz almama yasağının” kalkması Reel Sektörü olumlu etkilerken; TCMB’nin TL ve Döviz Kredilerdeki kısıtlamanın devam ettirdiği gibi daha da kısılarak nerede ise durma noktasına getirmesi; Yüksek Kredi faiz oranının devam etmesi; Kredilerde takip hacimlerinin artması; Siyasi gerilim ortamının devam etmesi Bankacılık Sektörü ve Reel Piyasanın belirsiz ve kaygıları 2026’ya miras olarak taşımız durumda. Üzerine; İsrail, ABD’nin İran’a da saldırması eklenince uzayan Savaş Süreci Bankacılık sektörünü de kaygıları artırdıken, ani para hareketlerine karşı tedbirli davrandıkları görüldü. Sektör başta Dubai gibi finans merkezleri olmak üzere Ortadoğu’daki sıcak parayı çekebilmek için beklenti içine girdiği de görüldü. Vergideki İstisna düzenlemeleri bu beklentiyi desteklerken ilk izlenim bu sürecin kolay olmayacağını gösterdi.

Konkordato sayısının artması; Talebi Baskılama üzerine kurulan Enflasyonu Düşürme Stratejisi esnaf ve sanayici üzerinde baskıyı artırdı. Reel piyasadaki durgunluk, üzerine durma noktasına gelen Ticari Krediler, firmaların nakit akışının bozmuş durumda. Kredilerdeki NPL (Non-Performing Loans – Takipteki Krediler Oranı) rasyosundaki yükselme eğilimi bankaların stres katsayısını da artırırken geleceğe yönelik beklentileri de olumsuz etkilemekte. Bankaların Takipteki Alacaklarını Varlık Yönetim Şirketlerine devrederek sıcak para yaratma yoluna gittiği görüldü. Uygulanan Ekonomi Programın rasyonelliği ve geçen süreye rağmen etkilerin beklenen düzeyde olmaması da bankacılık sektörü üst yöneticiler tarafından eleştiri almaya başladı. İç Siyasetteki gerilim ve Körfezdeki belirsizlikler sektörü de olumsuz etkilemekte.

Dört büyük bankanın 2026 ilk çeyrek hacimsel büyüklükleri, gelişme performansları, piyasaya verdikleri destek, profesyonel yönetim yapısı, personel memnuniyeti, müşteri hizmet kalitesi, Dijitalleşme, gelen şikayetlere çözüm odaklı hızlı geri dönüşleri dikkate alındığında dört banka arasında bir sıralama yapılır ise en başarılı  bankalar İŞBANK ve GARANTİ BBVA olarak kendini göstermekte; YAPI KREDİ büyüme stratejisi ile atağa geçerken; AKBANK bir çok kalemde dördüncü sıraya yerleşmesine rağmen Üst Yönetime en fazla ödeme yapan banka olarak dikkati çekti.

Erol TAŞDELEN – Ekonomist    www.bankavitrini.com

**********

MERAKLISINA EKLER: