Çetin Ünsalan:  ‘Cambaza bak’ın adı faiz

Gözler Merkez Bankası’nın faiz kararına çevrildi. Bu başlığı her yerde görüyor ya da duyuyorsunuz değil mi? Bitmedi dolar ne olacak, altın nereye gidecek gibi bir dizi popüler gündeme dair, önemsiz olmayan ama sadece sonuçlar üzerinden tartışılan konuları duyuyorsunuz.

Şüphesiz bunların önemsiz olarak nitelendirilmesi yanlış bir tavır. Fakat sürekli bunların üzerinden ekonomi okumaya çalışmak, maçın skorunu konuşup, maçı hiç analiz etmemeye benziyor.

Nasıl ki bir müsabaka da yapılanlar ya da yapılmayanlar, doğru stratejiler ya da hatalar sonucu etkiliyorsa, ekonomide de durum farklı değil. Sürekli tabela bakarak ekonomiyi yönetemez ya da anlayamazsınız.

Bugün ülkede ekonomi yönetimi tabelaya oynadığı için, vatandaşın da tüm algısı ekonomiden ibaret bir sınırda kalıyor. Sık sık dile getirdiğim bir vurgu var. Sürekli yazıcıya bakarak konuşursanız, yazıcıdaki durum değişmez.

Gerçekten bir şeylerin değişmesini, farklılaşmasını arzuluyorsanız, bilgisayar ekranına bakmanız ve oraya yazılanlara odaklanmanız gerekir. Orada bir farklılaşma ancak yazıcıdan çıkanın değişmesine neden olur.

Biz ekrandaki yazıyı değiştirmeden, yazıcıdan çıkacağın değişeceğini zanneden bir akıl oyunu içerisindeyiz. Nitekim açıklanacak faiz kararı da böyle. Şayet koşulları okumuyorsanız, sadece istediğiniz rakamları oraya koyarak tartıştırdığınız bir zeminde faturanın kabarmasını da engelleyemezsiniz.

Sizin ekonomi yönetiminizde, bakış açınızda farklılaşma yoksa, yazıcıdan çıkacaktaki tek değişiklik, dışarıdan birinin gelip dokuman üzerine etki etmesi kadardır. Dış etkiler de budur. Mesela şu an İran üzerinden yaşananlar, dışarıdan birinin klavyeye müdahale etmesi benzeridir.

Bunun sonuca etkisi olur, ama isteklerinizle doğru orantılı olmaz. Şayet istediğiniz gibi sonuçlar çıkmasını arzu ediyorsanız, sizin de bu müdahalenin ardından bir hamle yapmanız gerekir.

Bu ayki faiz kararı ne olur? Muhtemelen dünyadaki gelişmelere, enflasyonist baskılara baktığınızda faiz oranlarının sabit bırakıldığı bir fotoğraf karşımıza çıkacak. Zaten akıl da bunu gerektiriyor.

Ama velev ki düştü ya da yükseltildi. Sizin hayatınızda gereğini yerine getirmeden yapacağınız bu hamle bir şeyi değiştiriyor mu? Elbette hayır. Zaten değiştirseydi, yani istekle bu işler olsaydı, ülkede yüzde 8,5 politika faizi açıklandığında Millet yüzde 80 ile finansmanın peşinden koşmazdı.

Cambaza bak diyerek sonuçların tartışıldığı bir ülkede, ne sorunlar çözülür ne gerçekten bir çıkış yolu bulunabilir. Olsa olsa, her baktığınızda cüzdanınız çalınır. Zaten olan da bu.

[email protected]