Para Politikasi
İran savaşı tahvil piyasasını vurdu: Küresel kayıp 2,5 trilyon doları aştı
Tahvil fonları 2 ayda kazandıkların bir ayda geriverdi, eksiye düştü
İran savaşıyla birlikte yükselen petrol fiyatları ve artan enflasyon beklentileri, küresel tahvil piyasalarında sert satış dalgasına yol açtı. Mart ayında tahvil piyasalarında 2,5 trilyon doları aşan değer kaybı yaşanırken, bu düşüş 2022’deki faiz şokunu hatırlattı. Normalde kriz dönemlerinde güvenli liman olarak görülen tahvillerin bu kez değer kaybetmesi, stagflasyon endişelerini güçlendirdi.
Tahvil piyasasında tarihi kayıp
İran savaşının tetiklediği enerji krizi, küresel tahvil piyasalarında büyük bir değer kaybına yol açtı.
- Mart ayında toplam kayıp: 2,5 trilyon doların üzerinde
- Toplam piyasa büyüklüğü: 77 trilyon dolardan 74,4 trilyon dolara geriledi
Bu düşüş, Eylül 2022’den bu yana en sert aylık kayıp olarak kaydedildi.
Stagflasyon korkusu fiyatlanıyor
Uzmanlara göre piyasalarda artık stagflasyon senaryosu fiyatlanmaya başladı.
- Yükselen petrol fiyatları enflasyonu artırıyor
- Ekonomik büyüme beklentileri zayıflıyor
Bu ikili baskı, tahvil piyasalarında satışları hızlandırıyor.
Tahviller neden düşüyor?
Normal şartlarda jeopolitik krizler tahvillere talebi artırır.
Ancak bu kez tablo farklı:
- Petrol fiyatlarındaki artış enflasyonu yukarı çekiyor
- Enflasyon, sabit getirili tahvillerin reel değerini düşürüyor
- Merkez bankalarının faiz artırma ihtimali güçleniyor
Bu faktörler tahviller için negatif bir ortam yaratıyor.
Özel kredi balonu patlıyor mu? Wall Street’ten uyarılar artıyor
Devlet tahvilleri düşüşe öncülük etti
Mart ayında en büyük kayıp devlet tahvillerinde görüldü:
- Devlet tahvilleri: %3,3 düşüş
- Şirket tahvilleri: %3,1 düşüş
Bu durum, riskin sistem genelinde yayıldığını gösteriyor.
ABD tahvil faizleri yükseliyor
ABD tahvil piyasasında satış baskısı dikkat çekiyor:
- ABD 10 yıllık tahvil faizleri son ayların en yüksek seviyesine çıktı
- Üst üste 3 hafta düşüş yaşandı
Piyasalar, Fed’in enflasyonla mücadele için faiz artırabileceğini fiyatlıyor.
Küresel faizler de yükselişte
Sadece ABD değil, küresel ölçekte faizlerde artış görülüyor:
- Japonya, Hindistan ve Güney Kore’de tahvil faizleri yükseldi
- Avustralya 10 yıllık tahvil faizi 2011’den bu yana en yüksek seviyeye çıktı
- Yeni Zelanda’da faizler son bir yılın zirvesine ulaştı
Trump’ın açıklamaları satışları hızlandırdı
Tahvil piyasasındaki satış dalgası, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik sert açıklamaları sonrası hız kazandı.
Trump:
- Hürmüz Boğazı açılmazsa İran’ın enerji altyapısını vuracaklarını söyledi
İran ise buna karşılık:
- Boğazı tamamen kapatabileceğini açıkladı
Bu karşılıklı restleşme piyasalardaki risk algısını artırdı.
Dolar güç kazanıyor: İran savaşı güvenli liman talebini artırdı
Merkez bankaları köşeye sıkıştı
Uzmanlara göre yükselen enflasyon, merkez bankalarının manevra alanını daraltıyor.
- Fed’in Nisan toplantısında faiz artışı ihtimali gündeme gelebilir
- Avrupa Merkez Bankası da benzer bir adım atabilir
Bu durum, büyümenin yavaşladığı bir ortamda sıkı para politikası riskini artırıyor.
“Zor bir denge” dönemi
Ekonomistlere göre merkez bankaları şu ikilemle karşı karşıya:
- Enflasyonu kontrol altına almak için faiz artırmak
- Ancak bu durum büyümeyi daha da yavaşlatabilir
Bu tablo, klasik stagflasyon riskinin yeniden gündeme geldiğini gösteriyor.
Sonuç: Tahvillerde güvenli liman özelliği zayıfladı
İran savaşı, tahvil piyasalarında alışılmış dinamikleri tersine çevirdi.
Jeopolitik risklere rağmen tahvillerin değer kaybetmesi, piyasalarda yeni bir döneme girildiğine işaret ediyor.
Uzmanlara göre enerji fiyatlarının seyri ve merkez bankalarının kararları, önümüzdeki dönemde tahvil piyasalarının yönünü belirleyecek.
Kaynak: Bloomberg
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
