Ekonomi Yönetiminde Yeni Dönem: TÜİK, TCMB ve SPK’da Kritik Atamalar

Erdoğan’ın imzasıyla ekonomi bürokrasisinde dikkat çeken görev değişiklikleri yapıldı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan yeni atama kararları, ekonomi yönetiminde önemli değişiklikleri beraberinde getirdi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Başkanlığı’na Gelir İdaresi Başkan Yardımcısı Mehmet Arabacı atanırken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkan Yardımcılığı görevine Yusuf Emre Akgündüz getirildi. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanlığı’na ise kurumun mevcut Başkan Vekili Mahmut Sütçü atandı.

Ekonomi bürokrasisinde yapılan bu değişiklikler, özellikle enflasyon tartışmaları, finansal piyasalardaki kırılganlıklar ve para politikası sürecinin yoğun şekilde izlendiği bir dönemde gerçekleşmesi nedeniyle dikkat çekti.

TÜİK’in yeni başkanı Mehmet Arabacı oldu

TÜİK Başkanlığı görevine getirilen Mehmet Arabacı, uzun yıllardır maliye bürokrasisi içinde görev yapan bir isim olarak öne çıkıyor.

1977 yılında Fransa’nın Bordeaux kentinde doğan Arabacı, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Maliye Bölümü mezunu. Kariyerine hesap uzman yardımcısı olarak başlayan Arabacı, ilerleyen yıllarda Gelir İdaresi Başkanlığı ve Vergi Denetim Kurulu’nda çeşitli üst düzey görevlerde bulundu.

ABD’de Illinois Üniversitesi’nde ekonomi alanında yüksek lisans yapan Arabacı’nın özellikle transfer fiyatlandırması, örtülü sermaye ve uluslararası vergi uygulamaları alanlarında uzmanlaştığı biliniyor.

2019 yılından bu yana Gelir İdaresi Başkan Yardımcılığı görevini yürüten Arabacı’nın TÜİK Başkanlığı’na atanması, kurumun uzun süredir tartışma konusu olan enflasyon verileri ve şeffaflık eleştirileri nedeniyle ayrıca önem taşıyor.

Son yıllarda TÜİK özellikle enflasyon hesaplamaları konusunda yoğun toplumsal ve siyasi eleştirilerin hedefi olmuştu. Bu nedenle yapılan görev değişikliği, ekonomi çevrelerinde “yeni bir yöntem veya iletişim anlayışı gelir mi?” sorusunu da beraberinde getirdi.

Ancak yeni başkanın yine mevcut kamu bürokrasisi içinden seçilmiş olması, sistemde köklü bir paradigma değişikliği beklentilerini sınırlıyor.

TCMB’ye akademik ağırlığı güçlü yeni başkan yardımcısı

Merkez Bankası Başkan Yardımcılığı görevine atanan Yusuf Emre Akgündüz ise akademik geçmişi ve teknik uzmanlığıyla dikkat çekiyor.

Eğitiminin büyük bölümünü Hollanda’da tamamlayan Akgündüz, Utrecht Üniversitesi’nde iktisat lisansı, yüksek lisans ve doktora yaptı. Hem yüksek lisansını hem de doktorasını “cum laude” derecesiyle tamamlayan Akgündüz, akademik kariyerinin ardından Utrecht Üniversitesi’nde araştırmacı olarak görev aldı.

Daha sonra Sabancı Üniversitesi’nde öğretim üyeliği yapan Akgündüz, Hollanda Ekonomi Politikası Analiz Bürosu’nda (CPB) da çalıştı.

TCMB’ye yabancı olmayan Akgündüz, 2016-2019 yılları arasında Merkez Bankası’nda ekonomist olarak görev yaptıktan sonra Başdanışmanlık ve Yapısal Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürlüğü gibi önemli pozisyonlarda bulundu.

Akgündüz’ün uzmanlık alanları arasında uygulamalı mikroekonometri, işgücü ekonomisi, göç ekonomisi ve firma verimliliği bulunuyor.

Ekonomi çevreleri, bu atamayı Merkez Bankası yönetiminde teknik kapasitesi yüksek ve kurumun iç işleyişini bilen isimlerin tercih edildiği yeni dönemin bir göstergesi olarak değerlendiriyor.

Öte yandan Para Politikası Kurulu’nda halen boş bulunan bazı kadroların da önümüzdeki süreçte tamamlanması bekleniyor. Özellikle emekliye ayrılan Prof. Dr. Cevdet Akçay sonrası makroekonomi tarafında güçlü bir ismin daha yönetime dahil edilmesinin önemine dikkat çekiliyor.

SPK’nın yeni başkanı Mahmut Sütçü oldu

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanlığı görevine getirilen Mahmut Sütçü ise kamu maliyesi ve vergi denetimi alanındaki uzun kariyeriyle öne çıkan bir bürokrat.

1991 yılında Maliye Bakanlığı’nda Hesap Uzman Yardımcısı olarak göreve başlayan Sütçü, yıllar içinde Baş Hesap Uzmanlığına kadar yükseldi.

İstanbul Dış Ticaret Vergi Dairesi Başkanlığı, Antalya Vergi Dairesi Başkanlığı ve Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı gibi kritik görevlerde bulunan Sütçü, daha sonra Gelir İdaresi Başkan Yardımcılığı görevini üstlendi.

Kasım 2024’ten bu yana SPK Başkan Vekili olarak görev yapan Sütçü’nün şimdi kurumun başına getirilmesi, SPK’da kurumsal süreklilik mesajı olarak yorumlanıyor.

Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Maliye Bölümü mezunu olan Sütçü, İngiltere’de uluslararası mali sistemler üzerine çalışmalar da yaptı. Bir dönem Akdeniz Üniversitesi’nde Vergi Hukuku dersleri verdi.

“Denetim ve mali disiplin” vurgusu öne çıkıyor

Ekonomi çevreleri, Mahmut Sütçü’nün SPK Başkanlığı’na atanmasının kurumda “denetim ve mali disiplin” yaklaşımının güçlenmeye devam edeceğine işaret ettiğini düşünüyor.

Özellikle halka arzların hızlandığı ve sermaye piyasalarının derinleşmeye çalıştığı bir dönemde, mali denetim kökenli bir bürokratın SPK’nın başına getirilmesi dikkat çekici bulunuyor.

Ancak bazı uzmanlar, SPK’nın yalnızca geleneksel kamu bürokrasisi içinden değil, özel sektör ve uluslararası finans deneyimi güçlü isimlerle de desteklenmesi gerektiğini savunuyor.

Atamaların siyasi yönü var mı?

İlk değerlendirmelere göre yapılan atamaların doğrudan siyasi bir yön taşıdığı düşünülmüyor. Daha çok kurum içi süreklilik ve teknik yönetim anlayışının korunmasına yönelik adımlar olarak değerlendiriliyor.

TÜİK tarafında yaşanan görev değişikliği, kamuoyunda güven ve şeffaflık tartışmaları nedeniyle dikkat çekse de, yeni başkanın yine mevcut sistem içinden gelen bir isim olması radikal bir politika değişikliği beklentilerini azaltıyor.

Benzer şekilde SPK’daki değişim de ekonomi bürokrasisi açısından rutin bir görev devri olarak yorumlanıyor.

Bununla birlikte, ekonomi yönetiminde son dönemde akademik geçmişi güçlü ve teknokrat kimliği ön planda olan isimlerin öne çıkarılması dikkat çekiyor.

Özellikle enflasyonla mücadele, finansal istikrar ve sermaye piyasalarının derinleştirilmesi hedefleri açısından bu atamaların ekonomi politikalarının uygulanma biçimine nasıl yansıyacağı önümüzdeki dönemde daha net görülecek.