Dünya Ekonomisi
ABD’de İstihdam Güçlü Kalmaya Devam Ediyor: Nisan’da 115 Bin Yeni İş
Beklentileri kat kat aşan ADP raporu ardından resmi istihdam verisi de şaşırttı. ABD resesyona, Fed de faiz indirimine çok uzak
ABD iş gücü piyasası, yükselen enerji fiyatları ve İran savaşı kaynaklı ekonomik baskılara rağmen direnç göstermeyi sürdürüyor. Nisan ayında tarım dışı istihdam 115 bin artarken işsizlik oranı yüzde 4,3 seviyesinde sabit kaldı. Veriler, Fed’in faiz indirimi konusunda acele etmeyeceği beklentilerini güçlendirirken, özellikle sağlık, lojistik ve perakende sektörlerindeki güçlü işe alımlar dikkat çekti. Ancak genç işsizliği ve geniş tanımlı işsizlik oranındaki yükseliş, ekonomide kırılganlıkların tamamen ortadan kalkmadığını gösteriyor.
ABD ekonomisi, İran savaşı sonrası yükselen enerji maliyetleri ve artan enflasyon baskılarına rağmen istihdam piyasasında dirençli görünümünü koruyor.
Bureau of Labor Statistics tarafından açıklanan verilere göre ABD’de tarım dışı istihdam nisan ayında 115 bin kişi arttı.
Mart ayındaki güçlü artışın ardından gelen bu veriyle birlikte, son iki aylık istihdam artışı 2024’ten bu yana en güçlü seviyeye ulaştı.
İşsizlik oranı ise beklentilere paralel şekilde yüzde 4,3 seviyesinde sabit kaldı.
ABD İş Gücü Piyasası Beklenenden Güçlü
Açıklanan veriler, geçen yıl neredeyse durma noktasına gelen işe alımların yeniden ivme kazandığına işaret ediyor.
İstihdam artışının birçok sektöre yayıldığı görülürken, işten çıkarmaların da düşük seviyelerde kalmaya devam ettiği dikkat çekiyor.
Fitch Ratings ABD Başekonomisti Olu Sonola, verileri değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:
“Yaklaşık bir yıllık dalgalı işe alım sürecinin ardından üst üste gelen 100 bin üzeri istihdam artışları gerçekten olumlu haber. İş gücü piyasası patlama yaşamıyor ama korkulduğu kadar kırılgan olmadığı ortaya çıkıyor.”
“Abartılı İyimserlik” Uyarısı: İran Savaşı ve Petrol Şoku Küresel Ekonomiyi Resesyona Sürükleyebilir
Fed İçin Rahatlatıcı Veri
İstihdam piyasasındaki güçlü görünüm, Federal Reserve açısından da kritik önem taşıyor.
Fed yetkilileri son dönemde İran savaşı nedeniyle yükselen enerji fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkisini dikkatle izliyor.
Geçen hafta Fed Başkanı Jerome Powell, iş gücü piyasasında “giderek daha fazla istikrar işareti” gördüklerini söylemişti.
Nisan istihdam raporu, Fed’in kısa vadede faiz indirimi konusunda acele etmeyeceği beklentilerini güçlendirdi.
İran Savaşı Ekonomiyi Nasıl Etkileyecek?
Ekonomistler açısından en kritik soru ise İran savaşı kaynaklı enerji şokunun işe alımları ne ölçüde etkileyeceği.
Savaş nedeniyle petrol ve benzin fiyatlarının yükselmesi tüketici güvenini zayıflatırken, şirketlerin maliyet baskısıyla karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor.
Şimdilik vergi indirimleri tüketim ve yatırımları desteklemeye devam ediyor.
Ancak hane halkı harcamalarında yavaşlama veya enerji maliyetlerinde kalıcı artış yaşanması halinde şirketlerin personel azaltımına gitme riski bulunuyor.
Ekonomide Mart Soğuğu: ABD Ekonomisinde Göstergeler Alarm Veriyor
Sağlık ve Lojistik Sektörü Öne Çıktı
Nisan ayında istihdam artışının lokomotifi yine sağlık sektörü oldu.
Sağlık hizmetleri son bir yıldır ABD’deki istihdam büyümesinin ana kaynağı olmayı sürdürüyor.
Bunun yanında ulaştırma, lojistik ve perakende sektörlerinde de dikkat çekici işe alımlar görüldü.
Özellikle kargo ve kurye hizmetlerinde yaklaşık 38 bin yeni istihdam yaratıldı. Bu, 2020’den bu yana en güçlü artış olarak kaydedildi.
Buna karşın imalat sektöründe istihdam hafif geriledi.
Veri Merkezi Yatırımları İnşaat Sektörünü Destekliyor
İnşaat ve turizm sektörlerinde de ikinci ay üst üste istihdam artışı yaşandı.
Ekonomistler, yapay zekâ yatırımları kapsamında hızlanan veri merkezi inşaatlarının özellikle inşaat sektöründeki iş gücü talebini desteklediğini düşünüyor.
Yüksek faiz oranları konut sektörünü baskılamaya devam etse de teknoloji şirketlerinin veri merkezi yatırımları yeni bir istihdam alanı yaratıyor.
Yapay Zekâ Dalgası Teknoloji Şirketlerinde İşten Çıkarmalara Yol Açıyor
Öte yandan büyük teknoloji şirketlerinde tablo farklı ilerliyor.
Meta ve Microsoft gibi şirketler, yapay zekâ yatırımlarının maliyetini dengelemek amacıyla personel azaltımına gidiyor.
Bilgi teknolojileri sektöründe istihdam nisanda üst üste 16’ncı ay geriledi.
Bu durum, yapay zekânın bazı sektörlerde verimlilik artışı yaratırken geleneksel teknoloji istihdamını baskılamaya başladığı şeklinde yorumlanıyor.
Genç İşsizliği Yükseldi
Manşet veriler güçlü görünse de iş gücü piyasasında bazı kırılganlık işaretleri dikkat çekiyor.
Hane halkı anketine göre iş gücüne katılım oranı yüzde 61,8’e gerileyerek Ekim 2021’den bu yana en düşük seviyeye indi.
Özellikle 55 yaş üzeri çalışanların iş gücünden çekildiği görülüyor.
20-24 yaş arası genç işsizlik oranı yüzde 7,6’ya yükselirken, siyah Amerikalılardaki işsizlik oranı yüzde 7,3 seviyesine çıktı.
Geniş tanımlı işsizlik oranı da yüzde 8,2 ile yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Ücret Artışları Devam Ediyor
Rapora göre ortalama saatlik kazançlar mart ayına göre yüzde 0,2, yıllık bazda ise yüzde 3,6 arttı.
Ortalama haftalık çalışma saatlerinin yükselmesi de çalışanların toplam gelirlerini destekledi.
Ekonomistler, ücret artışlarının sürmesinin Fed açısından enflasyon riskini canlı tutabileceğini belirtiyor.
Piyasaların İlk Tepkisi Olumlu Oldu
İstihdam verisinin ardından ABD borsaları güne yükselişle başladı.
Buna karşın tahvil faizleri ve dolar endeksi hafif geriledi.
Bloomberg Economics analistlerine göre raporun en dikkat çekici detayı taşımacılık sektöründeki güçlü toparlanma oldu.
Analistler, bunun ABD sanayi sektöründe yeni bir toparlanma döneminin başlayabileceğine işaret ettiğini belirtiyor.
Piyasalar şimdi gözünü Fed’in önümüzdeki aylarda vereceği faiz kararlarına çevirmiş durumda.
Şimdilik tablo net:
ABD ekonomisi yüksek enerji fiyatlarına rağmen yavaşlıyor olabilir, ancak iş gücü piyasası henüz kırılmıyor. Öte yanda, PMI/ISM anketlerinde fiyat baskılarının ağırlaşması ve IMF'den gelen "yavaş ilerleyen enflasyon hastalığı" uyarısı Fed'in öngörülebilir vadede faiz indirimine engel teşkil ediyor. İstihdam gücünü korumaya devam ederse, Fed Warsh'a rağmen faiz artırabilir.
