Ekonomi
Aracı Kurumlar 2025 GSYH Verisini Nasıl Yorumladı?
Analizler, Türkiye ekonomisinin %3,6'lık genel büyüme performansına rağmen, tüketim ağırlıklı ve dış dengeden uzaklaşan bir yapıya büründüğünü ortaya koyuyor.
TÜİK’in 2025 yılına ilişkin Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verilerini açıklamasının ardından aracı kurumlar ve bankaların ekonomik araştırma birimleri büyüme verilerini mercek altına aldı. Analizler, Türkiye ekonomisinin %3,6’lık genel büyüme performansına rağmen, tüketim ağırlıklı ve dış dengeden uzaklaşan bir yapıya büründüğünü ortaya koyuyor.
İş Yatırım: “Büyüme Kompozisyonundan Uzaklaşıyoruz”
İş Yatırım analistleri, son çeyrekte %3,4 ile beklentilerin hafif altında kalan büyüme verilerini “dengeli büyüme kompozisyonundan uzaklaşma” olarak değerlendirdi.
-
Hanehalkı Tüketimi: Çeyreklik bazda %4,2 ile oldukça güçlü bir artış kaydeden özel tüketim, manşet büyümeye en büyük desteği verdi. Bu durumun, altın fiyatlarındaki şok kaynaklı servet artışından beslendiği tahmin ediliyor.
-
Dış Ticaret: “Esas kötü haber” olarak nitelendirilen dış ticarette, mal ve hizmet ihracatının %4,5 daralması, net ihracatın çeyreklik büyümeyi 1,9 yüzde puan aşağı çekmesine neden oldu.
-
Öngörü: 2026 yılı için %3,7’lik büyüme tahmini korunurken, ABD-İsrail’in İran’a saldırılarının ihracat üzerindeki negatif etkileri yakından takip edilecek.
Garanti BBVA: “Yatırımlar Yavaşladı, İç Talep Canlı”
Garanti BBVA araştırması, 4Ç25 verilerinde iç talepteki canlılığın sürdüğüne ancak yatırımların belirgin şekilde yavaşladığına dikkat çekti.
-
Soru İşaretleri: Özel tüketim harcamalarının büyümeye katkısının artması, enflasyon dinamikleri açısından soru işaretleri yaratıyor.
-
Negatif Katkı: Dış talep, ihracattaki daralmanın derinleşmesiyle büyümeyi azaltıcı etki yapmaya devam etti.
-
Beklenti: 2026 yılı büyüme tahmini %4,0 olarak korunsa da, jeopolitik risklerin yatırım kararlarını erteleyebileceği vurgulandı.
Gedik Yatırım: “Tüketim Eğilimi Güçlü Kalmaya Devam Ediyor”
Gedik Yatırım, öncü göstergelerin tüketim tarafındaki hızı teyit ettiğini belirtti.
-
Kredi Kartı Verileri: Kredi kartı harcamaları ve vergi tahsilatı gibi veriler, tüketim eğiliminin 2026’nın ilk çeyreğinde de güçlü kaldığına işaret ediyor.
-
2026 Projeksiyonu: Petrol ve emtia fiyatlarındaki belirsizliklere rağmen, 2026 yılı büyüme tahmini %3,5 seviyesinde korunuyor.
PMI Şubat’ta son 22 ayın en yüksek düzeyinde gerçekleşti (ama hala daralma bölgesinde)
İş Bankası Ekonomik Araştırmalar
2025 yılının son çeyreğinde tarım üretimindeki daralma devam ederken, sanayi üretimindeki yavaşlama üretim faaliyetleri üzerindeki baskıların sürdüğüne işaret etti. Öte yandan, para politikasında sürdürülmekte olan sıkı duruşa rağmen yılın son çeyreğinde de tüketim harcamalarının ivme kazanmaya devam etmesi iç talebin bu dönemde halen canlı olduğunu gösterirken, net ihracatın büyümeyi sınırlandırmaya devam ettiği görüldü. Yatırım harcamalarının ivme kaybetse de büyümeye katkı sağlamaya devam etmesi ise olumlu bir gelişme olarak kaydedildi. 2026 yılında jeopolitik gelişmelerin emtia fiyatları ve küresel talep koşulları üzerindeki etkileri büyümenin seyri açısından yakından takip edilecek.
Sektörel Görünüm ve PMI Verileri
Raporlar, sektörler arası ayrışmaya da dikkat çekti. İstanbul Sanayi Odası (İSO) verilerine göre, Türk imalat sektörü 2026 yılının ilk çeyreğinde istikrarlı bir seyre yaklaşsa da, enflasyonist baskılar maliyetleri son iki yılın en yüksek hızına çıkardı.
-
Üretim: Yeni siparişlerdeki iyileşme ile üretimdeki yavaşlama son 14 ayın en ılımlı düzeyine geriledi.
-
Maliyetler: Hammadde ve asgari ücret artışları, nihai ürün fiyatlarında enflasyonun üst üste üçüncü ay hızlanmasına neden oldu.
