Güldem Atabay:  Orta Doğu’da  geniş savaş riski tırmanıyor

Gazze’de devam eden İsrail saldırılarının 25 binden fazla cana mal olmasına rağmen önüne duvar oluşturmaya kimse niyetli değil. Fakat Netanyahu barış formüllerini reddettikçe, arka planda tansiyon da yükseliyor. Nedeni de ateşin kıvılcımlarını bölgeye doğru genişleten füze saldırıları.

2024 YILINDA DÜNYA EKONOMISI VE JEOPOLITIK ORTAM: VASAT BIR YILDA STANDART SAPMALARA ÇOK DİKKAT

Cumartesi günü Suriye, Lübnan, Irak ve Yemen’de füze saldırıları gerçekleşmişti. Reuters’a göre bu saldırılar kampları keskinleştirmekte; İran ve müttefiklerinin İsrail ve ABD’yle çatışma riskini arttırmakta.

• İran, Şam’da bir eve düzenlenen füze saldırısında İran Devrim Muhafızları’nın beş üyesi öldü. Olağan şüpheli İran’a göre İsrail. Dolayısıyla yanıtsız bırakmayacak.
• Lübnan’da İsrail saldırısında bir Hizbullah üyesi Cumartesi, iki tanesi de Pazar günü öldü.
• Irak’ta İran’ın desteklediği militanlar ABD güçlerini hedef aldı, hava üssüne düzenledikleri roket saldırısında bir Iraklı görevli yaralandı. Bazı Amerikalı personel travmatik beyin yaralanması yaşadı.
• ABD cumartesi günü Yemen’deki Husiler’i hedef aldığını açıkladı, terörist ilan etti.

Bunlar sadece hafta sonu gelişmeleri. Yakın zamanda İsrail Suriye’deki İran hedeflerini sürekli vurdu, İran’ın Suriye ve Irak’ta desteklediği gruplar da bu ülkelerdeki ABD hedeflerine saldırdı. Husiler Kızıldeniz’de kargo gemilerine saldırdıkça, ABD ve İngiltere de Husi hedeflerini vurdu.

Esasta savaş insanlık dramı yaşanan Gazze’nin dışına çoktan taştı. BM, Türkiye ve Suudi Arabistan’dan gelen sakinlik çağrıları şimdilik yanıt bulmuyor. Nedeni de İsrail hükümetinin kendisine açık destek veren Biden yönetiminin Filistin halkının varlığını en azından garantilemeyi hedefleyen en basit anlaşma çağrılarına dahi ret cevabı vermesi.  İran’ın kendi ajandası dahilinde ortamı germeye devam etmesi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanı (CENTCOM) Votel’e göre İran’ın 3 ülkedeki saldırıları hesaplı ve mesaj hedefli.  İdlib (Suriye) saldırısı İsrail’e uzun menzilli silah sahibi olduğunu göstermek amaçlı. Diğerleri iç kamuoyuna ve özellikle de hükümetin muhafazakâr sağ unsurlarına mesaj vermek için tasarlanmış durumda.

Tahran bu son saldırılarla, “direniş ekseni” olarak tanımlanan Husiler, Hamas, Şii milis gruplar ve Hizbullah’a da sadece onlara güvenmeyip “kendisinin de doğrudan harekete geçtiğini” söylemeyi amaçlıyor.

İran’ın Pakistan’ı vurması ve Pakistan’ın buna karşılık vermesi de yeni bir sıcak çatışma cephesi olup olmayacağı açısından izleniyor.