Çin’de Sanayi Kârları Ekim’de %5,5 Düştü: Beş Ayın En Kötü Performansı

Çinli sanayi şirketleri, Ekim ayında hem ABD ile tırmanan ticaret geriliminin hem de ekonomide zayıflayan büyüme ivmesinin etkisiyle sert bir kâr düşüşü yaşadı. Sanayi kârları geçen yılın aynı ayına göre %5,5 gerileyerek Haziran’dan bu yana en kötü performansı kaydetti. Zayıf iç talep, düşen imalat aktivitesi ve süren jeopolitik gerilimler, Çin’in yılın son çeyreğine kırılgan girdiğini gösteriyor.

---

Sanayi kârlarında sert düşüş: Ekim verileri beklentileri bozdu

Çin Ulusal İstatistik Bürosu (NBS) verilerine göre sanayi şirketlerinin kârları Ekim’de yıllık bazda %5,5 azaldı. Bu düşüş, Ağustos ve Eylül’deki çift haneli büyümenin ardından belirgin bir tersine dönüş anlamına geliyor ve Haziran’dan bu yana görülen en büyük aylık kayıp.

Yılın ilk 10 ayında ise büyük ölçekli sanayi işletmelerinin kâr artışı %1,9 ile Ocak–Eylül dönemindeki %3,2’lik hızın gerisine düştü.

---

Ticaret savaşı Ekim ayında yeniden alevlendi

Ekim ayında Çin ile ABD arasında ihracat kontrolleri ve gümrük tarifeleri üzerine tansiyon yükselmişti.
ABD Başkanı Donald Trump, Çin’den yapılacak ithalata ek %100 gümrük vergileri getirme tehdidinde bulunmuş, iki ülke ay sonunda Güney Kore’de bir anlaşma sağlayana kadar piyasalar sert dalgalanmıştı.

Bu gerilimler şirket kârlılıklarını olumsuz etkilerken dış ticaret görünümünü de zayıflattı.

---

Sektör bazında ağır hasar: Madencilik çökerken imalat toparlanıyor

Ocak–Ekim dönemine bakıldığında:

• Madencilik sektörü kârları %27,8 düştü.

• İmalat sektörü kârları %7,7 yükseldi.

• Elektrik, ısı, yakıt ve su sağlayıcılarından oluşan kamu hizmetleri kârları %9,5 arttı.

Otomotiv sektöründeki toparlanma dikkat çekti; araç üreticilerinin kârları ilk 10 ayda %4,4 arttı (ilk 9 ayda %3,4 idi).

Devlet işletmelerinin kârları yatay seyrederken yabancı yatırımcıya ait sanayi firmaları %3,5, özel sektör şirketleri ise %1,9 kâr artışı kaydetti.

---

Zayıf imalat aktivitesi ve PMI’da daralma sinyal veriyor

Çin’in resmi imalat PMI verisi Ekim’de 49,0’a gerileyerek altı ayın en düşük seviyesine indi. 50’nin altı sektörde daralmaya işaret ediyor.

NBS Baş İstatistikçisi Yu Weining, Ekim’deki sert düşüşü geçen yılın yüksek baz etkisine ve bu yıl şirket harcamalarındaki hızlı artışa bağladı.

---

Talep yetersizliği ve jeopolitik riskler görünümü gölgeliyor

Trump–Xi görüşmesinin sonunda tarifelerin azaltılması kısa süreli bir rahatlama yaratsa da Çin ekonomisi zayıf iç talep ve küresel belirsizliklerle mücadele ediyor.

Bu ay Pekin, Tayvan krizi nedeniyle Japon deniz ürünlerine kapsamlı bir ithalat yasağı getireceğini duyurdu. Bu karar da ticaret görünümünü zayıflatan bir diğer etken olarak öne çıktı.

---

Enflasyonda teknik canlanma: Altın fiyatları veriyi şişiriyor

Tüketici fiyatları Ekim’de yıllık %0,2 artışla yeniden pozitife döndü. Gıda ve enerji hariç çekirdek enflasyon ise %1,2 ile Şubat 2024’ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı.

Ancak Nomura Baş Çin Ekonomisti Ting Lu, çekirdek enflasyondaki artışın “yerel tüketimle ilişkili olmadığını”, büyük ölçüde altın fiyatlarındaki sert yükseliş nedeniyle oluştuğunu belirtti.

Lu, kira fiyatlarının olduğundan yüksek gösterilmesinin de manşet enflasyonu yapay şekilde artırdığını savunuyor ve Çin ekonomisinin 2022 sonundan beri “ılımlı bir resesyonda” olduğunu vurguluyor.

“Çin’in yürürlükteki deflasyon tuzağından çıkması zaman alacak,” diyen Lu, büyümenin 2025 ortasından bu yana belirgin şekilde tökezlediğini aktardı.

---

Büyüme ivmesi zayıflıyor: Tüketim ve yatırım baskı altında

Çin ekonomisi üçüncü çeyrekte %4,8 büyüyerek yavaşlama sinyali vermişti.

Ekim verileri bu yavaşlamayı doğruluyor:

• Perakende satışlar %2,9 arttı → Son bir yılın en zayıf artışı.

• Sabit varlık yatırımları %1,7 daraldı → 2020 pandemi döneminden bu yana ilk düşüş.

• Sanayi üretimi %4,9 arttı → Beklentilerin altında.

• Kentsel işsizlik oranı %5,1 ile yüksek seyrini koruyor.

---

Politika yapıcılar tüketimi desteklemek istiyor ama büyük teşvik yok

Pekin yönetimi, önümüzdeki beş yıl boyunca iç tüketimi artırmaya öncelik vereceğini açıkladı. Ancak şu ana kadar büyük çaplı bir teşvik paketi açıklanmış değil.

Çoğu ekonomist, Çin’in bu yıl %5 civarında büyüme hedefini tutturacağı için Pekin’in geniş ölçekli bir mali ya da parasal teşvik vermekte isteksiz olduğunu düşünüyor.

Macquarie Group Baş Çin Ekonomisti Larry Hu, Çin’in 2026’da da %5 büyümeyi sürdürebileceğini öngörürken, “dış talepteki güçlenmenin iç teşvik ihtiyacını azalttığını” ve ekonomide deflasyon baskısının sürebileceğini belirtiyor.

CNBC

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]