Ekonomi
CHP’den TÜİK’e Sert Eleştiri: “İşsizlikte Gerçek Tablo Gizleniyor”
Çalışmaya hazır ama iş bulamayanların oranı %31'i aştı, Faik Abi'nin sabrı taştı
CHP ve eski Hazine Müsteşarı Faik Öztrak, TÜİK’in Mart 2026 işgücü verilerini sert sözlerle eleştirdi. Geniş tanımlı işsizliğin %31,5 ile rekor seviyeye ulaştığını belirten Öztrak, resmi verilerin gerçeği yansıtmadığını savundu. Artan atıl işgücü, düşen genç istihdam ve yaşlanan nüfusun sosyal güvenlik sistemi üzerindeki baskıyı büyüttüğüne dikkat çekildi.
Geniş Tanımlı İşsizlik %31,5 ile Rekor Seviyede
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Mart 2026 dönemine ilişkin Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarını 29 Nisan’da yayımladı.
Açıklanan verilere göre:
- Dar tanımlı işsizlik oranı: %8,1
- Geniş tanımlı işsizlik (atıl işgücü): %31,5
Bu oran, Haziran 2025 ile aynı seviyeye çıkarak pandemi sonrası dönemin en yüksek değerlerinden biri oldu.
Dar tanımlı işsiz sayısı 2 milyon 873 bin olarak açıklanırken, DİSK-AR hesaplamalarına göre geniş tanımlı işsiz sayısı 12 milyon 850 bine ulaştı. İki veri arasındaki farkın giderek açılması dikkat çekti.
Bir Yılda 1,1 Milyon Yeni “Gizli İşsiz”
Geniş tanımlı işsiz sayısında son bir yılda 1 milyon 185 bin kişilik artış kaydedildi.
Bu artışın temel nedenleri:
- Zamana bağlı eksik istihdam
- Ümitsiz işsizler
- İş aramayan ancak çalışmaya hazır olanlar
- İş bulsa da hemen başlayamayacak durumda olanlar
olarak sıralanıyor.
Potansiyel işgücü ise 5,4 milyon kişiye ulaşmış durumda. Bu, Türkiye’de milyonlarca kişinin çalışmak istemesine rağmen iş bulamadığını ortaya koyuyor.
Genç İşsizlikte Gerileme Ama Risk Yüksek
Veriler genç istihdam oranında düşüşe işaret etse de, bu durumun olumlu bir tabloya işaret etmediği vurgulanıyor.
Genç istihdam oranı:
- %19 seviyesinden %15’e geriledi
Ancak uzun süre işsiz kalan gençlerin yeniden istihdama katılma ihtimalinin oldukça düşük olduğu belirtiliyor. Bu durum, özellikle sosyal güvenlik sistemi açısından ciddi bir risk olarak değerlendiriliyor.
Yaşlanan Nüfus ve Artan Yük
Türkiye’nin hızla yaşlanan nüfusu da işgücü piyasası üzerindeki baskıyı artırıyor.
“Orta yaşlı toplum” kategorisine giren Türkiye’de:
- Çalışan/emekli oranı hızla bozuluyor
- Sosyal güvenlik sistemi üzerindeki yük artıyor
Geniş tanımlı işsizliğin %30’un üzerinde kalması, bu dengenin daha da bozulmasına neden olabilir.
Faik Öztrak: “Mızrak Çuvala Sığmıyor”
CHP’nin önde gelen isimlerinden Faik Öztrak, açıklanan veriler üzerinden TÜİK’i sert şekilde eleştirdi.
Öztrak’a göre:
- Gerçek işsizlik %31,5’e yükselmiş durumda
- Resmi işsizlik oranı ise %8,1’e gerilemiş görünüyor
Bu çelişkiye dikkat çeken Öztrak, “İşsizlik istatistiklerindeki TÜİK makyajı her geçen gün ağırlaşıyor” ifadelerini kullandı.
İşgücünde Gerileme Dikkat Çekiyor
Öztrak, son bir yıldaki temel çelişkiye de dikkat çekti:
- Çalışma çağındaki nüfus 553 bin kişi arttı
- İşgücü ise 214 bin kişi azaldı
Bu tabloya rağmen işsizlik oranının artmaması, verilerin güvenilirliğine yönelik eleştirileri artırıyor.
Eksik İstihdam Patladı
TÜİK’in işsiz saymadığı “zamana bağlı eksik istihdam” kategorisinde de çarpıcı bir artış yaşandı.
- Son bir ayda 756 bin kişi artış
- Toplam sayı 4,5 milyonun üzerine çıktı
Bu, seride bugüne kadar görülen en yüksek aylık artış olarak kaydedildi.
Türkiye’de her 100 kişiden 14’ü bu kapsamda çalışıyor.
İstihdam Artıyor Görünse de Gerçek Farklı
Resmi verilere göre istihdam bir ayda 226 bin kişi arttı. Ancak:
- Tam zamanlı çalışan sayısı son 5 yılın en düşük seviyesine geriledi
- İstihdam artışı büyük ölçüde düşük kaliteli ve güvencesiz işlerden kaynaklandı
Bu durum, işgücü piyasasındaki bozulmanın derinleştiğine işaret ediyor.
“İşsizlikle Değil, Verilerle Mücadele Ediliyor”
Öztrak, hükümete yönelik eleştirilerinde şu ifadeleri kullandı:
- İşsizlik ve yoksulluk artıyor
- Güvencesiz çalışma yaygınlaşıyor
- Buna rağmen sorun çözmek yerine verilerin değiştirildiği iddia ediliyor
Öztrak, hükümetin işsizlikle değil, işsizlik verileriyle mücadele ettiğini savundu.
Ekonomik ve Sosyal Riskler Büyüyor
Artan işsizlik ve düşük istihdam kalitesi:
- Sosyal güvenlik sistemini zorluyor
- Bütçe üzerindeki yükü artırıyor
- Uzun vadeli büyüme potansiyelini zayıflatıyor
Özellikle genç işsizliğin kalıcı hale gelmesi, Türkiye ekonomisi için kritik bir kırılganlık olarak öne çıkıyor.
Sonuç: İşgücü Piyasasında Alarm Zilleri
Veriler ve siyasi tartışmalar, Türkiye’de işgücü piyasasının ciddi bir dönüşüm sürecinden geçtiğini gösteriyor.
- Geniş tanımlı işsizlik rekor seviyede
- İşgücüne katılım düşüyor
- İstihdam kalitesi bozuluyor
Önümüzdeki dönemde açıklanacak yeni veriler ve ekonomi politikaları, bu tablonun nasıl şekilleneceğini belirleyecek.
