Washington ve Tahran Hattında Gerginlik Artıyor: İran Seçim Sonrasına mı Hazırlanıyor?

Orta Doğu geopolitiğinde tansiyon her geçen gün daha da yükselirken, ABD’de Kasım ayında gerçekleştirilecek ara seçimlerin ardından bölgede askeri bir hareketlilik yaşanabileceği yönündeki iddialar uluslararası kamuoyunun gündemine bomba gibi düştü. Amerikan basınının önde gelen yayın organlarından The Wall Street Journal tarafından paylaşılan bilgilere göre, Tahran yönetimi olası bir Amerikan askeri müdahalesine karşı savunma hatlarını güçlendirmek amacıyla geniş çaplı adımlar atıyor.

İran’ın özellikle nükleer tesisler başta olmak üzere stratejik öneme sahip hassas bölgelerin etrafındaki askeri varlığını ve savunma sistemlerini takviye ettiği belirtiliyor. Bölgesel aktörler ve diplomatik kanallar üzerinden verilen mesajlarda ise Tahran’ın, Amerikan birliklerinden gelebilecek herhangi bir yeni saldırıya Orta Doğu genelinde sert misillemelerle yanıt vereceği vurgulanıyor.

Bunun yanı sıra İslam Cumhuriyeti yönetimi, ülke içinde de halkı olası bir çatışma senaryosuna zihinsel ve sosyal olarak hazırlama çabalarını artırdı. Ülke genelinde düzenlenen kitlesel mitinglerin yanı sıra, milis güçlerinin küçük çocuklara savaş hikayeleri okuduğu etkinlikler düzenleniyor; savunma füzelerinin kullanımı ve askeri eğitimlere ilişkin reklam çalışmaları görsel medyada geniş yer buluyor.

ABD cephesinde ise Başkan Donald Trump konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Amerikan ordusunun Kasım ayındaki seçim tarihinden önce İran’a yönelik herhangi bir askeri harekat düzenlemeyeceğini ifade etti. Ancak seçim sonrasına ilişkin belirsizlikler bölgedeki alarm durumunun sürdürülmesine neden oluyor. Her iki ülke makamları da iddialara ilişkin henüz resmi bir açıklamada bulunmadı.

Yemendeki Husilerden Suudi Arabistan’a Ağır Saldırı Dalgası

İran ile ABD arasındaki gerilimin gölgesinde, Tahran destekli Husilerin Suudi Arabistan hedeflerine yönelik füze ve insansız hava aracı saldırıları da hız kesmeden devam ediyor. Suudi liderliğindeki koalisyon güçleri, Yemenden fırlatılan ve başkent Riyad’ı hedef alan bir balistik füzenin hava savunma sistemleri tarafından havada imha edildiğini duyurdu.

Son haftalarda Husilerin Suudi Arabistan’ın kritik enerji tesislerini ve sivil havalimanlarını hedef alan saldırılarını yoğunlaştırdığı gözlemleniyor. Bu saldırılardan biri sırasında ulusal hava yolu şirketi Saudia bünyesinde görev yapan bir pilotun da aralarında bulunduğu çok sayıda kişi hayatını kaybetti. Saldırıların ardından başkent Riyad’da bulunan Kral Halid Uluslararası Havalimanı’ndaki uçuş kısıtlamaları ve kapatma kararları uzatılmak zorunda kalındı.

Gelişmeler üzerine ABD Federal Havacılık Dairesi (FAA), ticari hava yolu şirketlerine bir uyarı yayınlayarak Suudi Arabistan hava sahası ve çevresinde uçuş yaparken son derece dikkatli olunması gerektiği çağrısında bulundu.

Avrupa'ya Sıçrayan Gerilim: İngiltere’deki Askeri Üsse Yönelik Tehdit

Orta Doğu merkezli krizin yansımaları yalnızca bölgeyle sınırlı kalmayıp Avrupa topraklarına da uzanmış durumda. İngiltere Başbakanı Andy Burnham, parlamentoda yaptığı konuşmada ülke sınırları içerisinde bulunan bir Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF) üssüne yönelik gerçekleştirilmek istenen saldırı girişiminin arkasında "neredeyse kesin olarak" İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun bulunduğunu açıkladı.

İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband ise yaşanan gelişmeler üzerine İran’ın Londra Büyükelçisini Bakanlığa çağırarak sert bir protesto notası verdi. Miliband, İngiliz topraklarında herhangi bir güvenlik tehdidine veya yasadışı faaliyete asla müsamaha gösterilmeyeceğinin altını çizdi.

İngiliz emniyet güçleri, ülkenin batısında yer alan ve geçmişte ABD Hava Kuvvetleri tarafından İran füze sahalarına yönelik operasyonlarda kullanılan RAF Fairford Hava Üssü’ne yönelik olası bir terör eylemi şüphesiyle beş kişiyi gözaltına aldı.

Olayın ardından ABD cephesinden de dikkat çekici bir hamle geldi. Başkan Trump, İngiltere’deki askeri üslere yönelik ortaya çıkan doğrudan güvenlik tehditleri ve istihbarat raporları doğrultusunda, bölgede konuşlu bulunan tüm Amerikan uzun menzilli stratejik bombardıman uçaklarının İngiltere’den çekilerek daha güvenli bölgelere kaydırıldığını duyurdu.

Küresel Güvenlik Mimarisi Test Ediliyor

Yaşanan bu son gelişmeler; ABD seçimleri öncesinde Orta Doğu, Körfez bölgesi ve Avrupa hattında birbirine bağlı çok katmanlı bir güvenlik krizinin şekillendiğini gösteriyor. İran’ın askeri tahkimatları, Husilerin stratejik altyapı tesislerine yönelik hamleleri ve Avrupa’daki askeri üslere yönelik istihbarat hareketliliği, önümüzdeki dönemde küresel diplomasinin ve askeri dengelerin son derece hassas bir sınavdan geçeceğine işaret ediyor. Bölgedeki tüm aktörlerin seçim sonrası döneme odaklandığı bu süreçte, atılacak her yanlış adımın bölgesel ve küresel ölçekte geniş kapsamlı sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.

CNBC