Hürmüz’de Gerilim Tırmanırken Petrol Neden Düştü?

Hürmüz Boğazı’nda tırmanan askeri gerilim ve sevkiyat hatlarındaki fiziki risklere rağmen, ABD’nin yaptırımları esnetebileceği sinyali ve küresel üretimdeki artış beklentisi petrol piyasalarını aşağı yönlü harekete geçirdi.

Hürmüz Boğazı çevresinde gemilere yönelik saldırıların arz endişelerini zirveye taşımasına tezat olarak, ABD yönetiminin gölge filolara uyguladığı kısıtlamaları yumuşatmayı gündemine alması piyasalarda fiyatsal baskı oluşturdu.

Perşembe günü gerçekleşen işlemlerde Brent ham petrolün varil fiyatı yüzde 1,31 gerileyerek 104,67 dolara indi. ABD Batı Teksas türü ham petrol (WTI) ise yüzde 1,07 değer kaybıyla 94,07 dolar seviyesine çekilerek bir önceki seansta kaydettiği tüm kazanımları geri verdi. WTI, Husilerin Saudi Aramco tesislerini hedef alması ve İran’ın boğazdaki deniz araçlarına yönelik yeni taktikler uygulayacağını duyurmasının ardından son üç haftanın en yüksek seviyesini test etmişti.

Hürmüz Boğazı'nda Güvenlik Krizi: İki Gemi Baktı

Bölgedeki denizcilik yetkililerinden alınan bilgilere göre, Hürmüz Boğazı yakınlarında gerçekleşen iki ayrı saldırıda mühimmatların hedefi olan bir konteyner gemisi ile bir kuru yük gemisi battı.

Son 10 günde şiddetlenen saldırılar, küresel enerji tedarik zincirindeki endişeleri derinleştirdi. Tahran yönetimi, ABD'nin liman ablukası ve sertleştirilen yaptırımlarına misilleme olarak bölgedeki askeri baskısını artırdığını açıkladı. Dünya petrol ticaretinin en hayati geçiş noktalarından biri olan boğazdaki riskler, navlun ve taşımacılık maliyetlerinin tarihi zirvelere tırmanmasına yol açtı.

Washington'dan "Gölge Filo" Esnetmesi Gündemde

Yükselen petrol fiyatlarının önüne geçmek isteyen Washington yönetimi, kriz anında piyasaya rahat nefes aldıracak bir hamleye hazırlanıyor. Rusya, İran ve Venezuela menşeli petrolü taşıyan ve "gölge filo" olarak adlandırılan tanker dizisine uygulanan yaptırımların hafifletilmesi masada.

ABD'li üst düzey bir yetkiliden edinilen bilgiye göre plan; kara listedeki bazı gemilere, ticareti "yasal" kabul edilen petrolü taşıma izni verilmesini içeriyor. Bu adımın lojistik tıkanıklıkları açması, piyasaya giren arzı artırması ve fahiş navlun giderlerini düşürmesi bekleniyor. Yine de sıcak çatışma riski, tedarik güvenliğini tehdit etmeye devam ediyor.

Rusya ve Orta Doğu'dan Piyasaya Arz Desteği

Fiyatların gerilemesindeki bir diğer kritik faktör ise üretim tarafındaki toparlanma oldu. Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) verilerine göre:

• Rusya'nın günlük ham petrol üretimi, eylül ayında 65 bin varil artış göstererek 8,43 milyon varile ulaştı. (Üretim, geçen yılın aynı dönemine kıyasla halen günlük 870 bin varil aşağıda seyrediyor.)

• Orta Doğu Körfezi ihracatı, eylülde günlük 4,4 milyon varillik sıçramayla savaş öncesi dönemindeki seviyelerin yüzde 75’ine yeniden ulaştı.

Üretim ve ihracat kanallarındaki bu ivme, piyasadaki olası arz darlığı algısını kırarak fiyat kırmalarını destekledi.

ABD Stoklarında Dikkate Değer Düşüş

Piyasadaki düşüş eğilimine tezat oluşturan tek veri ise ABD’den geldi. Amerikan Petrol Enstitüsü’nün (API) açıkladı haftalık raporda (9 Ekim haftası), ülkedeki ticari ham petrol stoklarının 11,1 milyon varil gibi yüksek bir miktarda azaldığı kaydedildi. Damıtılmış ürün stokları da düşerken benzin stoklarında sınırlı bir artış gözlendi.

Stoklardaki keskin erimeye rağmen, piyasaların odağında jeopolitik riskler, ABD'nin alacağı yaptırım kararları ve küresel üretim dengeleri kalmaya devam ediyor.