Goldman Sachs petrol tahminlerini yükseltti: Brent için 105 dolar, OPEC+ için kritik karar

Goldman Sachs, Orta Doğu'daki savaş ve Rusya-Ukrayna çatışmasının küresel petrol arzında yeni kesintilere yol açabileceği gerekçesiyle Brent petrol tahminlerini yukarı yönlü revize etti. Banka, aralık ayı için Brent beklentisini 90 dolardan 105 dolara çıkarırken, 2027 ortalama fiyat tahminini 88 dolara yükseltti. OPEC+ ise aralık ayı üretim hedeflerini değiştirmedi. Petrol üreticisi ülkelerin önündeki asıl sınav, 29 Kasım'da belirlenecek 2027 üretim kotaları olacak.

Goldman Sachs: Jeopolitik riskler petrol fiyatlarını yüksek tutacak

ABD'li yatırım bankası Goldman Sachs, küresel enerji piyasalarındaki jeopolitik belirsizliklerin uzun süre devam edebileceği beklentisiyle petrol fiyat tahminlerinde önemli bir yukarı yönlü revizyona gitti.

CNBC ve Bloomberg'in aktardığı, Goldman Sachs stratejisti Daan Struyven liderliğinde hazırlanan değerlendirmeye göre banka, Brent petrolün aralık ayında varil başına 105 dolara ulaşmasını bekliyor.

Goldman Sachs'ın önceki tahmini 90 dolardı. Böylece yıl sonu Brent beklentisi 15 dolar, yaklaşık %16,7 yükseltilmiş oldu.

Banka, ABD ham petrol göstergesi West Texas Intermediate (WTI) için aralık ayı fiyat tahminini ise 94 dolar olarak belirledi.

Goldman Sachs, 2027 yılına ilişkin petrol fiyat beklentilerini de artırdı.

• Brent petrol: 2027 ortalama fiyat tahmini 80 dolardan 88 dolara yükseltildi.

• WTI petrol: 2027 ortalama fiyat tahmini 73 dolardan 78 dolara çıkarıldı.

• Aralık Brent tahmini: 90 dolardan 105 dolara yükseltildi.

• Aralık WTI tahmini: 94 dolar olarak açıklandı.

Banka, tahminlerdeki değişikliğin temel gerekçesi olarak Orta Doğu'daki çatışmaları, Rusya-Ukrayna savaşını ve küresel jeopolitik ayrışmanın derinleşmesini gösterdi.

Petrol arzına günlük 1 milyon varillik risk payı eklendi

Goldman Sachs'ın yeni değerlendirmesindeki en dikkat çekici değişiklik, arz kesintilerinin fiyat tahminlerine nasıl yansıtıldığı oldu.

Banka, jeopolitik gelişmeler nedeniyle ortaya çıkabilecek üretim ve sevkiyat kayıplarını artık yalnızca geçici bir risk olarak değerlendirmiyor.

Goldman Sachs, 2027 yılına ilişkin temel senaryosuna günlük 1 milyon varillik küresel arz kesintisi varsayımı ekledi.

Bunun nedeni, yeni kesintilerin nerede ve ne zaman yaşanacağını önceden tahmin etmenin son derece güç olması.

Orta Doğu'daki savaş, Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen petrol sevkiyatlarını aylardır olumsuz etkiliyor. Rusya-Ukrayna çatışması da küresel enerji arzına ilişkin belirsizlikleri artırıyor.

Goldman Sachs'a göre bu gelişmeler, petrol piyasasında jeopolitik risk priminin kalıcı olabileceğine işaret ediyor.

Banka, piyasa katılımcılarının önemli bölümünün çatışmalarda kalıcı bir diplomatik çözüm sağlanmasını zor gördüğünü belirtiyor.

Bu nedenle kısa vadeli barış görüşmeleri petrol fiyatlarını düşürse bile yeni bir arz kesintisi ihtimali fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı yaratmayı sürdürebilir.

Goldman Sachs birkaç hafta önce daha iyimserdi

Goldman Sachs'ın yeni tahminleri, bankanın ekim ayı ortasında açıkladığı değerlendirmelerden belirgin biçimde ayrılıyor.

Banka, o dönemde Orta Doğu'daki petrol arzının savaş koşullarına zaman içerisinde uyum sağlayacağını ve bunun fiyatların gerilemesine yardımcı olacağını öngörüyordu.

Ekim ortasındaki tahminlerde Brent petrolün aralık ayında 90 dolara, 2027 yılı ortalamasında ise 80 dolara gerilemesi bekleniyordu.

Goldman Sachs, buna karşılık çatışmaların yeniden şiddetlenmesi hâlinde fiyatlarda önemli yükseliş riski bulunduğunu da vurgulamıştı.

Banka, ekim ayındaki değerlendirmesinde petrolün spot fiyatında varil başına yaklaşık 25 dolarlık jeopolitik risk primi bulunduğunu hesaplamıştı.

Aynı dönemde küresel petrol talebinin üçüncü çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre günlük 3,3 milyon varil azaldığını belirtmişti.

Son revizyon, Goldman Sachs'ın talep tarafındaki zayıflığa rağmen arz kaynaklı risklere daha fazla ağırlık verdiğini gösteriyor.

İran görüşmeleri petrolü düşürdü, ancak belirsizlik sürüyor

Goldman Sachs'ın tahminlerini yükseltmesi, petrol fiyatlarının diplomatik gelişmeler nedeniyle gerilediği bir döneme denk geldi.

Brent petrol, cuma günü varil başına yaklaşık 118 dolardan kapanarak nisan ayından bu yana en yüksek seviyesine ulaşmıştı.

Ancak Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen ABD-İran görüşmelerinde ilerleme sağlanabileceği beklentisi, yeni haftanın başlangıcında petrol fiyatlarını aşağı çekti.

Brent petrolün varil fiyatı pazartesi sabahı 109 dolar civarına geriledi.

Piyasalar, olası bir anlaşmanın Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatlarının yeniden başlamasını sağlayabileceği ihtimalini fiyatlıyor.

Bununla birlikte Goldman Sachs'ın yeni tahminleri, kısa vadeli diplomatik gelişmeler ile uzun vadeli arz riskleri arasındaki farklılığa dikkat çekiyor.

Banka, çatışmaların kalıcı biçimde sona ermesinin güç olabileceği görüşünü koruyor.

OPEC+ aralık ayı üretim hedeflerini değiştirmedi

Petrol piyasalarında dikkatler Goldman Sachs'ın tahminlerinin yanı sıra OPEC+ grubunun üretim politikasına da çevrildi.

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve Rusya öncülüğündeki müttefiklerinden oluşan OPEC+, pazar günü gerçekleştirdiği çevrim içi toplantıda aralık ayı üretim hedeflerini sabit tuttu.

Karar, piyasa beklentileriyle uyumlu gerçekleşti.

Toplantıya yedi önemli üretici ülke katıldı:

• Suudi Arabistan

• Rusya

• Irak

• Kuveyt

• Cezayir

• Kazakistan

• Umman

Bu ülkeler, son yıllarda OPEC+ bünyesindeki aylık üretim hedeflerine ilişkin kararların alınmasında belirleyici rol oynuyor.

Birleşik Arap Emirlikleri de mayıs ayında OPEC'ten ayrılana kadar söz konusu karar mekanizmasında yer alıyordu.

OPEC+ üyeleri, İran savaşı nedeniyle petrol ihracatında yaşanan aksaklıklarla mücadele etmeyi sürdürüyor.

Körfez ülkeleri son aylarda ihracatı artırmaya çalışsa da birçok üretici hâlâ belirlenen üretim hedeflerinin altında kalıyor.

Asıl sınav 29 Kasım'da: 2027 üretim kotaları belirlenecek

OPEC+ açısından aralık ayı üretim hedeflerinin değiştirilmemesi nispeten kolay bir karar olarak değerlendiriliyor.

Ancak grubun 29 Kasım'da gerçekleştireceği bakanlar toplantısı çok daha önemli olacak.

Toplantıda 2027 yılına ilişkin üretim çerçevesinin ve ülke kotalarının ele alınması bekleniyor.

Rystad Energy analisti Jorge Leon, son toplantıda alınan kararın kolay olduğunu, asıl önemli sınavın 29 Kasım'daki toplantıda yaşanacağını belirtti.

Leon'a göre OPEC+, 2027 üretim politikasını belirlerken üç temel belirsizlikle karşı karşıya bulunuyor:

• ABD-İran savaşının nasıl gelişeceği.

• Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatlarının hangi hızda normale döneceği.

• Kesintiye uğrayan petrol arzının yeniden piyasaya girmesi durumunda ne büyüklükte bir arz fazlası oluşacağı.

Bu belirsizlikler, üretici ülkelerin gelecek yıl için ortak bir üretim politikası belirlemesini güçleştiriyor.

Petrol piyasasında 2027 için arz fazlası riski

Goldman Sachs arz kesintilerine ilişkin riskleri öne çıkarırken, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve diğer bazı tahmin kuruluşları farklı bir olasılığa dikkat çekiyor.

Bu kuruluşlara göre Körfez bölgesindeki petrol sevkiyatları normale dönerse 2027 yılında küresel piyasada arz fazlası oluşabilir.

Dolayısıyla petrol piyasası iki farklı senaryo arasında bulunuyor.

Birinci senaryoda Orta Doğu'daki savaşın ve Rusya-Ukrayna çatışmasının sürmesi, petrol arzını sınırlayarak fiyatların yüksek kalmasına neden olabilir.

İkinci senaryoda ise Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatların yeniden başlaması ve üretimin toparlanması, küresel petrol arzını artırabilir.

Bu durumda talep artışının yetersiz kalması, petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı yaratabilir.

OPEC+ ülkeleri, 2027 üretim kotalarını belirlerken her iki ihtimali de değerlendirmek zorunda kalacak.

OPEC+ üretim kesintilerini kademeli olarak kaldırmıştı

OPEC+ üyesi yedi ülke, 2026 yılının büyük bölümünde üretim hedeflerini kademeli biçimde artırdı.

Grup, 2023 yılında kabul edilen günlük 1,65 milyon varillik üretim kesintisinin aşamalı olarak kaldırılması sürecini eylül ayında tamamladı.

Bunun ardından ekim ve kasım ayları için üretim hedefleri sabit tutuldu.

Son toplantıyla birlikte aralık ayında da değişikliğe gidilmeyeceği kesinleşti.

Ancak OPEC+ bünyesinde, üyelerin büyük bölümünü kapsayan ve 2026 sonuna kadar yürürlükte kalacak yaklaşık günlük 2 milyon varillik ilave üretim kesintisi bulunuyor.

Bu kesintilerin hangi takvimle kaldırılacağı, gelecek yıl petrol piyasasındaki arz dengesi açısından önem taşıyor.

Üretim kapasitesi incelemesi kasım ortasında tamamlanabilir

OPEC+ ülkeleri, 2027 yılına ilişkin üretim kotalarını belirlemeden önce üyelerin mevcut üretim kapasitelerini değerlendiren bir incelemeyi tamamlamayı hedefliyor.

Söz konusu inceleme, ülkelerin gelecekteki üretim kotalarının hesaplanmasında kullanılacak temel seviyelerin belirlenmesine yardımcı olacak.

Ancak İran savaşı, Orta Doğu'daki üretim kapasitesini artırmaya yönelik bazı yatırımları ve projeleri aksattı.

Bu nedenle bölgedeki ülkelerin gelecekte ne kadar petrol üretebileceğine ilişkin tahminlerde belirsizlik oluştu.

Reuters'ın ekim ayında aktardığı bilgilere göre kapasite incelemesinin kasım ayı ortasına kadar tamamlanması bekleniyor.

Bu çalışmanın sonuçları, 29 Kasım'daki OPEC+ toplantısında alınacak kararlar açısından belirleyici olabilir.

Petrol fiyatlarında iki farklı risk: Arz kesintisi ve üretim fazlası

Petrol piyasalarının önündeki temel belirsizlik, savaş nedeniyle kaybedilen arzın ne kadarının ve hangi tarihte geri döneceği.

Goldman Sachs, jeopolitik risklerin devam edeceği varsayımıyla 2027 Brent ortalama fiyat tahminini 88 dolara yükseltti.

Buna karşılık IEA ve diğer bazı kuruluşlar, Körfez'deki sevkiyatların normale dönmesi hâlinde arz fazlası oluşabileceği uyarısında bulunuyor.

OPEC+ ise bu iki olasılık arasında üretim politikasını şekillendirmeye hazırlanıyor.

Kısa vadede İran görüşmeleri ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin gelişmeler petrol fiyatlarını etkilemeye devam ederken, 29 Kasım'daki OPEC+ toplantısı gelecek yılın arz görünümü açısından kritik önem taşıyacak.

InvestingLive

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.