AB ile Çin arasında otomotiv anlaşması: Çin'in hibrit araç ihracatına sınırlama geliyor

Avrupa Birliği ile Çin, Pekin'in Avrupa'ya hızla artan hibrit ve şarj edilebilir hibrit otomobil ihracatını sınırlamak üzere anlaşmaya vardı. AB Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič, uzlaşmanın Çin'in önümüzdeki dört yılda Avrupa'ya yapacağı otomobil ihracatını mevcut büyüme beklentilerine kıyasla yarıdan fazla azaltabileceğini açıkladı. Çin ayrıca 4 milyar avroluk Avrupa ürününe uygulanan gümrük vergilerini düşürmeyi ve nadir toprak elementlerinin ihracatını kolaylaştırmayı kabul etti.

Avrupa otomotiv sektörüne Çin karşısında koruma

Avrupa Birliği ile Çin arasında uzun süredir devam eden ticaret görüşmelerinde önemli bir ilerleme sağlandı.

Taraflar, Çin'den Avrupa pazarına yönelik hibrit ve şarj edilebilir hibrit otomobil ihracatının sınırlandırılması konusunda ortak anlayışa vardı.

Anlaşma, AB Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič'in Pekin'de gerçekleştirdiği iki günlük temasların ardından cuma günü duyuruldu.

Haziran ayında başlatılan müzakerelerin temel amacı, Avrupa Birliği'nin Çin karşısında giderek büyüyen dış ticaret açığını azaltmak ve özellikle otomotiv sektöründeki rekabet baskısını hafifletmekti.

AB'nin Çin ile ticaretinde günlük açık yaklaşık 1 milyar avroya ulaşmış durumda.

Avrupa Komisyonu, Çinli üreticilerin düşük fiyatlı otomobillerle Avrupa pazarındaki paylarını hızla artırmasının, kıtanın otomotiv sanayisi üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu savunuyor.

Çin'in otomobil ihracatı yarıdan fazla azalabilir

Pekin'deki görüşmelerin ardından gazetecilere açıklama yapan Šefčovič, tarafların hibrit araç ihracatını sınırlamak konusunda uzlaştığını belirtti.

AB Ticaret Komiseri, anlaşmanın Çin'den Avrupa'ya yönelik hibrit ve şarj edilebilir hibrit otomobil ihracatında yüzde 50'yi aşan bir azalma sağlayabileceğini söyledi.

Ancak bu oran, mevcut ihracat hacmine göre doğrudan bir yarılanmayı ifade etmiyor.

Hesaplama, herhangi bir anlaşmaya varılmaması halinde Çin'in önümüzdeki dört yılda Avrupa'ya yapacağı otomobil ihracatının ulaşacağı tahmini seviyeye dayanıyor.

Šefčovič'e göre anlaşma sayesinde Çin'den Avrupa Birliği'ne gönderilmesi beklenen birkaç milyon otomobilin ihracatı önlenebilecek.

Komiser, düzenlemenin teknik ayrıntılarını ise henüz açıklamadı.

Bunun için AB liderlerinin Avrupa Komisyonu'na resmî yetki vermesi gerekiyor.

Kota ve ek gümrük vergisi uygulanacak mı?

Anlaşmanın en önemli belirsizliklerinden biri, Çin'in otomobil ihracatının hangi yöntemle sınırlandırılacağı.

Brüksel daha önce Çinli üreticilere karşı ithalat kotaları ve ek gümrük vergilerinden oluşan koruma önlemlerini değerlendirmişti.

Ancak Šefčovič, yeni anlaşmanın bu tür mekanizmaları içerip içermediğine ilişkin soruları yanıtsız bıraktı.

Düzenlemenin Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kurallarıyla uyumlu olacağını söylemekle yetindi.

Çin Ticaret Bakanlığı da yayımladığı 16 maddelik açıklamada hibrit otomobil ihracatı konusunda uzlaşmaya varıldığını doğruladı.

Buna karşılık Pekin yönetimi de ihracatın hangi araçlarla ve hangi takvime göre sınırlandırılacağına ilişkin ayrıntı paylaşmadı.

Çin tarafı, ticaret izleme mekanizması kapsamında iletişim ve iş birliğinin güçlendirileceğini, karşılıklı anlayışı artırmak için diyalog kanallarının kullanılacağını bildirdi.

Avrupa'da satılan her sekiz otomobilden biri Çin'den

AB'nin otomotiv sektörünü korumaya yönelik girişimlerinin arkasında Çinli üreticilerin hızla artan pazar payı bulunuyor.

Ağustos ayında Avrupa Birliği'nde satılan her sekiz otomobilden biri Çin'den ithal edildi.

Bu yükselişte özellikle hibrit araç satışları belirleyici oldu.

Çinli üreticilerin rekabetçi fiyatları ve genişleyen model seçenekleri, Avrupalı otomobil şirketlerinin pazar payları üzerinde baskı yaratıyor.

Volkswagen ve Mercedes-Benz gibi büyük üreticilerin son dönemde işten çıkarma ve fabrika kapatma kararları açıklaması, Avrupa otomotiv sanayisindeki sıkıntıların boyutunu ortaya koyuyor.

Fransa ve Almanya da Pekin'deki görüşmeler öncesinde Avrupa Komisyonu'na güçlü destek verdi.

İki ülke, Çin'in artan ihracat fazlasını sınırlandırmaması halinde AB'nin daha sert ticaret önlemlerine başvurması gerektiğini savundu.

Bu ortak tutum, müzakerelerde Avrupa Komisyonu'nun elini güçlendirdi.

Çin, 4 milyar avroluk Avrupa ürününde vergileri düşürecek

Anlaşma yalnızca otomobillerle sınırlı kalmadı.

Šefčovič, Çin'in toplam değeri 4 milyar avroya ulaşan Avrupa ürünlerine uyguladığı gümrük vergilerini düşürmeyi kabul ettiğini açıkladı.

Zeytinyağından ayakkabıya kadar farklı ürün gruplarını kapsayan indirimlerin Avrupalı ihracatçılara yaklaşık 225 milyon avroluk tasarruf sağlaması bekleniyor.

AB Ticaret Komiseri bu gelişmeyi ticari ilişkilerin yeniden dengelenmesi açısından önemli bir adım olarak nitelendirdi.

Ancak sürecin henüz başlangıç aşamasında olduğunu da vurguladı.

Šefčovič, anlaşmanın ticaretteki yapısal dengesizlikleri tek başına ortadan kaldırmayacağını belirtti.

Nadir toprak elementlerinde ihracat kolaylığı

Görüşmelerde ilerleme sağlanan bir diğer önemli konu, Çin'in nadir toprak elementleri ve kalıcı mıknatıs ihracatı oldu.

Bu ürünler elektrikli otomobiller, savunma sanayisi, elektronik cihazlar ve çeşitli ileri teknoloji uygulamaları açısından kritik önem taşıyor.

Çin, nadir toprak elementlerinin üretimi ve işlenmesinde küresel ölçekte baskın konumda bulunuyor.

Pekin yönetiminin geçen yıl ABD'nin gümrük tarifelerine karşılık olarak bazı ihracatları geçici biçimde sınırlandırması, Avrupa'daki otomobil üreticilerini de etkilemişti.

Bazı fabrikalar gerekli malzemelere ulaşamadıkları için montaj hatlarını durdurmak zorunda kalmıştı.

Yeni görüşmelerin ardından Çin, Avrupa Birliği'ne yönelik nadir toprak elementi ihracat lisanslarının verilmesini hızlandırmaya devam etmeye hazır olduğunu bildirdi.

Šefčovič de tarafların nadir toprak elementleri ve kalıcı mıknatısların ihracat izinlerini kolaylaştırmak konusunda ortak anlayışa vardığını açıkladı.

Bu gelişme, Avrupa'nın Çin kaynaklı kritik hammadde tedarikindeki belirsizlikleri azaltma çabaları açısından önem taşıyor.

Tıbbi cihazlar ve tarım ürünlerinde de ilerleme

AB ile Çin arasındaki görüşmelerde otomotiv ve kritik hammaddelerin dışında kalan bazı sektörler de ele alındı.

Taraflar, Avrupa'da üretilen tıbbi cihazların Çin pazarına girişinin kolaylaştırılması konusunda çalışmayı kabul etti.

Pekin ayrıca Avrupa'dan et ve canlı hayvan ithalatını sınırlayan kapsamlı hastalık kontrol önlemlerinin azaltılması yönünde taahhütte bulundu.

Avrupa Birliği, hibrit otomobiller konusunda sağlanan uzlaşmanın başka sektörlerde de uygulanabilecek bir model oluşturmasını umuyor.

Özellikle kimya ve makine sanayisi, Çin kaynaklı yoğun rekabet baskısıyla karşı karşıya bulunan sektörler arasında gösteriliyor.

Brüksel, müzakere yoluyla ihracatın dengelenmesini sağlayan benzer düzenlemeleri bu alanlara da yaymayı değerlendirebilir.

Ticaret savaşında tırmanma riski azaldı

Hibrit otomobil ihracatı konusunda uzlaşmaya varılması, AB ile Çin arasında karşılıklı yaptırımların artırılması riskini önemli ölçüde azalttı.

Görüşmelerin başarısız olması halinde Brüksel'in yeni koruma önlemleri açıklaması, Pekin'in ise Avrupa ürünlerine karşı misilleme yapması ihtimali gündemdeydi.

Šefčovič, Avrupa kamuoyunun ve siyasi liderlerin hızlı sonuç beklediğini belirterek Çinli müzakerecilerin bu siyasi baskıyı dikkate aldığını söyledi.

AB Ticaret Komiseri, görüşmelerin sonucunu gelecek perşembe Brüksel'de düzenlenecek zirvede Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'e ve AB liderlerine sunacak.

Tarafların ocak ayında video konferans yoluyla yeniden görüşmesi, Mart 2027'de ise yeni bir müzakere turu düzenlemesi planlanıyor.

Bununla birlikte Fransa ve Almanya'nın talep ettiği, Avrupa tek pazarını istikrarsızlaştırdığı değerlendirilen ülkelerin ihracatına karşı daha güçlü önlemler alınmasını sağlayacak düzenlemelerin ne kadar hızlı ilerleyeceği henüz bilinmiyor.

AB'nin Çin ile ticaret açığı büyümeye devam ediyor

Anlaşma önemli bir diplomatik ilerleme olsa da Avrupa Birliği ile Çin arasındaki ekonomik dengesizlikler devam ediyor.

AB'nin Çin ile dış ticaret açığı 2025 yılında yaklaşık 360 milyar avroya ulaştı.

Bu yılın ilk bölümünde ise açık geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12 daha arttı.

Çin'in AB'ye otomotiv ihracatının 2025 yılındaki değeri 15,1 milyar avro oldu.

Dolayısıyla otomobil ihracatına getirilecek sınırlamalar, toplam ticaret açığının yalnızca küçük bir bölümünü doğrudan etkileyecek.

Avrupa Birliği açısından temel sorun, Çin'in sanayi üretimindeki kapasite fazlası ve düşük fiyatlı ihracatının farklı sektörlerde giderek daha güçlü bir rekabet baskısı yaratması.

Pekin ise ihracatın sınırlandırılması konusunda yapılacak düzenlemelerin uluslararası ticaret kurallarıyla uyumlu olmasını istiyor.

Sonuç olarak AB ile Çin arasındaki hibrit otomobil anlaşması, büyüyen ticaret gerilimlerini azaltan önemli bir ilk adım niteliğinde.

Ancak Avrupa'nın Çin karşısındaki devasa ticaret açığının kapatılması ve sanayi sektörlerinin rekabet gücünün korunması için çok daha kapsamlı bir uzlaşmaya ihtiyaç duyulacak.

Politico