Bakan Şimşek: KDV genel artışı olmayacak, seçimden sonra para girişi artacak

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Bloomberght ekranlarında ekonomiye ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Kurala dayalı, uluslararası normlara uygun, öngörülebilirliği artıran bir program oraya koyulduğunu belirten Şimşek, 2 geçici ve 1 kalıcı olmak üzere 3 temel hedef olduğunu açıkladı.

Bakan Şimşek, “Programımızın özü enflasyonu tek haneye indirmek, fiyat istikrarından çok uzağız ama hedefimiz bu. İkinci hedefimiz bunu destekleyecek nitelikte mali disiplinin yeniden tesis edilmesidir. Mali disipline baktığımızda bütçe performansı iyi. Deprem felaketi yaşadık. Bütçe açığı çok arttı. Bütçe açığının yüzde 3’ün altına çekilmesi ana hedeflerimizden bir tanesidir. Borcun da milli gelire oranını kalıcı şekilde yüzde 40’ın altında tutmaktır. Cari açığı uygulayacağımız politikalarla milli gelire oranla yüzde 2,5’in altına çekmek. Sürdürülebilir cari açık. Dış borcu aşağı çekmek, ihtiyaç duyulan rezervi kalıcı şekilde sağlamak. Bu da üçüncü hedefimiz” olarak belirtti ve “Bu hedeflere ulaşmada bize ayak bağı olan kur korumalıdan çıkış hedefimiz var. Burada piyasaları bozmadan kademeli çıkış hedefliyoruz” olarak ekledi.

Mart ayından itibaren enflasyonun trende oturacağını söyleyen Şimşek, “Dezenflasyon hedeflerimizle uyumlu hale gelecek. Yıllık enflasyon yüksek kalacak” dedi.

Bakan Şimşek konuşmasının devamında, “KDV genel artışı olmayacak, kurumlar vergisi genel artışı olmayacak, gelir vergisi oranlarında genel bir artış olmayacak, MTV’ye ilişkin yeni bir düzenlemeyi aklımızın ucundan bile geçirmedik” olarak belirtti.

Bakan Şimşek, “Bizim kur hedefimiz yok” dedi ve “Seçim sonrasına ilişkin tabiri caizse devalüasyona ilişkin beklentiler bana çok anlamlı gelmiyor” şeklinde ekledi.

Bakan Şimşek’in konuşmasından öne çıkanlar şöyle:

Türkiye’nin Ağustos’a kadar risk primi farkı gelişmekte olan ülkelerin çok üstündeydi. Ağustostan itibaren gelişmekte olan ülkelerden çok daha düşük spreadlerle uluslararası finansmana erişim sağladık. 700 CDS’ten 300’e gerileme piyasanın bu programa inandığını gösterir.

Türkiye’ye finansman girişi var mı?

Geçen senenin ilk 5 ayında net çıkış yaşamış. Haziran 2023’te 11.4 milyar dolar net portföy girişi var. Türkiye geçen sene uluslararası piyasalardan 10 milyar dolar borçlandı ama yüksek faizlerden borçlandı, faizler şimdi aşağı indi. Türkiye’de rezervler mayıs itibarıyla 98,5 milyar dolara inmişti, şu anda 130 milyar doların üzerinde.

Döviz dönüşümlü mevduatı dikkate alırsanız rezervlerdeki artış 60 milyar dolar civarındadır. DDM’deki azalmayı izlerseniz ve rezerv artışıyla birlikte düşünürseniz 60 milyar dolar düzeyinde artış var. Bankalar Ocak-Mayıs döneminde 100 dolar borç öderken 96 dolar bulabiliyorlardı. Şu anda yüzde 138’e çıktı. Bankalar 100 dolar borç öderken 138 dolar bulabiliyor.

Enflasyonu aşağı çekmenin bütün koşulları hazırlanıyor

Geçen sene Ocak-Mayıs döneminde 100 dolar borç ödediklerinde 73 dolar borç buluyorlardı. Bizim için uzun vadeli perspektif daha önemli. Biz dedik ki ekonomide yeniden dengelenme, iç talebin ılımlı hale geldiği, dış talebin büyümeyi destekleyici noktaya geldiği bir yapı istiyoruz dedik. Böyle bir ekonomide büyümenin kompozisyonda enflasyonu aşağı çekmemizi ve cari açığı aşağı çekmeyi sağlayacak temel koşuldur. 2023’ün ikinci çeyreğinde yurt içi talebin büyümeye katkısı 10.2 puan. Net ihracatın etkisi -6,3 puan. 3. çeyrekte düzelmeye başlıyor. Net ihracatın etkisi -6,3’ten -2,6’ya düşüyor. 4. çeyrekte 2023 yılı yurt içi toplam talebin büyümeye katkısı 4,6 puana iniyor. Net ihracatın etkisi -0,6, yani sıfıra yaklaşıyor. Net ihracatın etkisi pozitife dönmüştür. Bizim istediğimiz bu. Enflasyonu aşağı çekmenin bütün koşulları şu anda hazırlanıyor.

Cari açık dramatik şekilde daralıyor

12 aylık cari açık 60 milyar doların üzerine çıkmıştı. Aralık’ta 45 milyar dolara geriledi. 2 aylık dış ticaret rakamlarına bakarsak 13,2 milyar dolarlık iyileşme var. Cari açık Şubat-Mart aylarında 30-35 milyar dolar aralığına inecek. Cari açık dramatik şekilde daralıyor.

Mart’tan itibaren enflasyon trende oturacak

Bugünkü enflasyon rakamı son 12 ayın enflasyon rakamıdır. Önümüzdeki 12 ay enflasyon düşecektir. Çok net şekilde piyasalar diyor ki inanıyoruz, enflasyon düşecek diyor.

Bence enflasyonda aylık bazda trendleri incelediğimiz zaman Ocak, kısmen Şubat trend programla uyumlu bir şekilde. Geçen sene Eylül sonrasında çok net bir trend var. Trend bizim ortaya koyduğumuz hedef patikasıyla yüzde 36 orta nokta. 30-42 arasında belirsizlik noktası var. Ocak ayında sizin bahsettiğiniz faktörler nedeniyle bir miktar yüksek çıktı. Şubat’ta da etkileri olabilir. Mart’ta da yeni baştan çok net trende oturacak. Dezenflasyon hedeflerimizle uyumlu hale gelecek. Yıllık enflasyon yüksek kalacak.

Kuru serbest bıraktık

Para politikası gecikmeli olarak çalışacak. Dolayısıyla önümüzdeki aylarda iç talepte ılımlı seyri net olarak göreceğiz. 2021’de dolar/TL kuru 18’e çıkıyor, 2023’ün ilk çeyreğinin sonuna kadar aynı seviyede kalıyor. Kuru serbest bıraktık, geçici olarak enflasyonist. Geçen sene gelir politikalarının etkisi var, deprem olmuş, inşaat malzemeleri özellikle orada inşaat malzemelerinde çok ciddi artış var. Bu sene böyle birşey olmayacak.

KDV genel artışı olmayacak

Biz vatandaşımıza da piyasalara da iş alemine de sürpriz yapmayacağız. İlk geldiğimiz gün dedik ki, öngörülebilirlik, şeffaflık. OVP’de bizim maliye politikası konusunda ortaya koyduğumuz vizyon neyse onu uygulayacağız. Biz vergi istisnalarını gözden geçireceğiz diyor. O istisnalardan verimli olmayanla ilgili çalışma yapacağız diyor. KDV genel artışı olmayacak. Kurumlar vergisinde artış olmayacak. Gelir vergisi oranlarında artış olmayacak. MTV’de yeni düzenlemeyi aklımızın ucundan geçirmedik.

Bizim kur hedefimiz yok

Seçim sonrasına ilişkin tabiri caizse devalüasyona ilişkin beklentiler bana çok anlamlı gelmiyor. Bu ülkenin cari açığı azalıyor. Döviz ihtiyacımız azalıyor. Muazzam şekilde rezerv birikim imkanımız olacak. Türkiye’den net olarak portföy girişi var. Türkiye gibi hikayesi olan beklenti oluşturabilecek fon akışı olacak. Dünya Bankası’yla ve diğer uluslararası bankalarla çok iyi diyaloglar kurduk. G20’den geldim. Bütün bu çok taraflı bankalarla oturduk konuştuk. Ciddi kaynak sağlayacaklar. 12.7 milyar dolar proje kredisi bekliyoruz. Türkiye’ye döviz girişi artacak. TL geçen mayıs ayında seçim öncesinde bahsediyorum. Faiz çok düşük değil miydi. MB’nin politika faizi 45. Bu haftalık, yıllığı yüzde 56’lara geliyor. TL’yi destekleyen politika seti var. TL’yi cazip hale getiren politika seti var. TL neden değer kaybetsin? 56 ülkede 100 tane enflasyon şoku incelendi dedim.

Piyasaları tedirgin edecek adım atmayız

Biz piyasaları tedirgin edecek adım atmayız. Oturup vergide adalet üzerine çalışacağız. Herkes kazandığı ölçüde bir miktar vergi vermesi demek. Yüzde 40 yetki almamız yüzde 40’ı kullanacağımız anlamına gelmiyor. Elimizin altında bütün enstrümanlar olsun. Ne borsa ne de başka bir alana piyasayı bozacak vergi düzenlemesi gündemimizde değil. KKM’den çıkışı bile kademeli olarak yapıyoruz.

KKM’den çıkan TL mevduata gitti

TL mevduatı yaklaşık 12 puan civarında arttı. Ağırlıklı olarak KKM’den çıkan TL mevduata gitti. TL reel olarak değer kaybetmeyecekse, TL mevduat faizleri beklenen enflasyonun çok üzerindeyse KKM cazip olmaktan çıkıyor.

Yüzde 50’nin üzerinde mevduat faizi çok ciddi reel getiri sağlıyor. KKM’nin cazip olmaktan çıkacağına inanıyorum. 27 hafta kesintisiz KKM düşüyor.

Türkiye, çok büyük olasılıkta gri listeden çıkacak

Türkiye kara para aklama önlenmesi anlamında Türkiye eylem planının tamamını yerine getirdi. FATF (Uluslararası Mali Eylem Görev Gücü) bu kararı verdi. Mayıs ayında yerinde denetim için bir heyet gönderecekler. Haziran 2024 yılında çok büyük olasılıkta Türkiye gri listeden çıkmış olacak.

Seçimden sonra kripto yasası çıkabilir

Çok büyük ihtimalle seçimden sonra kripto yasasının çıkacağına inanıyorum. Aracılar gibi kurumlara sermaye piyasasu kurulu lisanslaması getiriyoruz. Burada engellemek yerine düzenlemeyi tercih ediyoruz. Bir çok ülke ‘taslağınızı bizimle paylaşır mısınız’ dedi; biz de yapamayız dedik.

Kredi kartı konusunda uluslararası normları uygulayacağız

Merkez Bankası’nın çalışmaları var. Bankaların kurallara uyması gerekiyor. Limit belirlerken gerçekçi olunması büyük önem arz ediyor. Limitlerin bütünlük arz etmesi ve farklılık göstermemesi de önemli. Önümüzdeki dönemde piyasayı bozmadan oturup çalışacağız ve uluslararası normlar ne istiyorsa onu uygulayacağız.