Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan Kritik Eşel Mobil Açıklaması: 2026 Akaryakıt Vergi Kaybı Ne Kadar?

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), küresel gerilimler ve yükselen petrol fiyatları sonrası uygulanan “eşel mobil” sisteminin bilançosunu açıkladı. Akaryakıtta feragat edilen vergi tutarı şimdiden 100 milyar lirayı aşarken, yıl sonu projeksiyonu korkuttu.

Küresel siyasetin merkezindeki İran gerilimi ve fırlayan petrol fiyatlarına karşı hükümetin devreye aldığı akaryakıtta eşel mobil sistemi, devletin vergi gelirlerinde devasa bir boşluk yarattı. Gelir İdaresi Başkanlığı, kamuoyunda tartışılan akaryakıt vergilerine ilişkin sessizliğini bozarak güncel verileri paylaştı.

Eşel Mobil Sistemi ile Enflasyon Baskısı Kırılmak İsteniyor

GİB tarafından yapılan açıklamada, Cumhurbaşkanı Kararı ile 5 Mart tarihinden itibaren uygulanmaya başlanan sistemin temel amacının, halkın bütçesini korumak ve akaryakıt zamlarının enflasyon üzerindeki domino etkisini engellemek olduğu vurgulandı. Sistem kapsamında olan ürünlerin, toplam ÖTV’ye tabi ürünler içindeki payı yüzde 96 gibi kritik bir seviyeye ulaştı.

Vergi Tahsilatında Sert Düşüş: Mart Ayında %18 Azalma

Açıklanan resmi verilere göre, akaryakıt üzerinden alınan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) gelirlerinde mart ayından itibaren keskin bir düşüş yaşandı:

• Şubat Ayı: 44,3 milyar TL ÖTV tahsil edildi.

• Mart Ayı: Tahsilat %18 azalarak 36,3 milyar TL’ye geriledi.

• İlk 4 Ay Toplamı: Kümülatif tahsilat 136,8 milyar TL olarak gerçekleşti.

Bütçe Hedefleri Tehlikede mi?

2026 yılı bütçe planlamasında akaryakıttan beklenen toplam ÖTV geliri 656,5 milyar TL olarak belirlenmişti. Ancak mevcut tablo, yılın geri kalan 8 ayında 519,7 milyar TL daha tahsilat yapılmasını gerektiriyor. Mevcut “eşel mobil” uygulaması ve sıfırlanan vergilerle bu hedefe ulaşılmasının “imkansıza yakın” olduğu değerlendiriliyor.

Motorin ve LPG’de ÖTV Sıfırlandı!

GİB, bugün itibarıyla uygulanan güncel vergi oranlarını da şeffaf bir şekilde paylaştı:

• Motorin ve LPG: Maktu ÖTV tutarı 0 (sıfır) olarak uygulanıyor.

• Benzin: Litre başına alınan maktu vergi sadece 3,0206 TL.

Toplam Kayıp 600 Milyar Lirayı Geçecek

Hükümetin feragat ettiği tutar sadece ÖTV ile sınırlı değil. ÖTV alınmadığı için bu vergi üzerinden hesaplanan Katma Değer Vergisi (KDV) gelirleri de devre dışı kaldı.

GİB Projeksiyonuna Göre:

1. Güncel Kayıp: 5 Mart’tan bu yana alınmayan ÖTV 86 milyar TL, KDV ise 17 milyar TL oldu (Toplam: 103 milyar TL).

2. Yıl Sonu Beklentisi: Yılın geri kalanında 104 milyar TL’lik KDV kaybı daha bekleniyor.

3. Final Tablo: Petrol fiyatları bu seviyede kalırsa, devletin akaryakıttan vazgeçtiği toplam tutar yıl sonunda 600 milyar lirayı geride bırakacak.