Piyasa
Enerji Şoku Merkez Bankalarını Sıkıştırdı: Fed, ECB ve BOE Faiz Artışına Yaklaşıyor
Ucuz para dönemi kapandı. Merkez Bankaları faiz artırımının eşiğinde. Hisseler ve dünya büyümesi için kötü haber
Orta Doğu’da tırmanan gerilim ve petrol fiyatlarının 130 dolara yaklaşması, küresel merkez bankalarını yeniden sıkılaşma patikasına itiyor. Federal Reserve, European Central Bank ve Bank of England yetkilileri, enflasyon risklerinin yeniden yükselmesiyle birlikte yaz aylarında faiz artışı ihtimalini açıkça gündeme aldı.
Petrol Şoku Para Politikasını Değiştiriyor
Enerji piyasalarında yaşanan sert dalgalanmalar, merkez bankalarının daha önce öngördüğü “ılımlı enflasyon” senaryosunu tehdit ediyor. Petrol fiyatlarının kısa süreliğine varil başına 130 dolara yaklaşması, özellikle Avrupa’da politika duruşunun daha şahin bir çizgiye kaymasına neden oldu.
ECB ve BOE, İran savaşı kaynaklı enerji şokunun enflasyonu yeniden yukarı çekebileceği riskine karşı faiz artırımı seçeneğini masaya aldı.
ECB: Haziran’da Faiz Artışı Gündemde
Christine Lagarde, ECB Yönetim Konseyi’nin faiz artırımını ciddi şekilde tartıştığını belirterek, Haziran toplantısında bu adımın değerlendirilebileceğinin sinyalini verdi.
Lagarde, önümüzdeki haftaların ekonomik verileri değerlendirmek açısından kritik olacağını vurgularken, Euro Bölgesi’nin mevcut görünümünün merkez bankasının temel senaryosundan uzaklaşmaya başladığını ifade etti.
Eurostat verilerine göre:
- Euro Bölgesi ekonomisi ilk çeyrekte neredeyse büyümedi
- Nisan ayında enflasyon 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı
Bu tablo, stagflasyon riskini yeniden gündeme taşıdı.
BOE: Senaryoların Neredeyse Tamamı Faiz Artışı Gerektiriyor
İngiltere Merkez Bankası politika faizini sabit tutsa da, karar metni ve toplantı tutanakları faiz artışı ihtimalinin güçlendiğine işaret etti.
BOE, enerji fiyatlarına bağlı üç farklı senaryo üzerinden yaptığı analizde:
- 15 olasılığın büyük kısmında faiz artışı gerektiğini hesapladı
- En kötü senaryoda petrolün 130 dolar seviyesinde kalması halinde
- Enflasyonun 2027 başında %6,2’ye çıkabileceği
- Faizlerin 7 kez artırılması gerekebileceği öngörüldü
Bu durum, Şubat ayında faiz indirimi beklentilerinin konuşulduğu ortamdan keskin bir kopuş anlamına geliyor.
Fed İçinde Görüş Ayrılığı Derinleşiyor
ABD Merkez Bankası içinde de politika yönüne ilişkin tartışmalar artıyor.
Neel Kashkari ve Beth Hammack, Fed’in politika metninde faiz indirimi sinyalinin korunmasına karşı çıktı.
Yetkililer, şu risklere dikkat çekiyor:
- Yükselen petrol fiyatları enflasyon baskısını artırıyor
- ABD ekonomisi beklenenden daha dirençli
- Enflasyon beklentileri yeniden bozulabilir
Bu nedenle bazı Fed üyeleri, bir sonraki adımın faiz indirimi değil, gerekirse faiz artışı olabileceğini savunuyor.
Enerji Krizi: Enflasyonun Yeni Kaynağı
Analistlere göre mevcut enflasyon dalgası klasik bir talep kaynaklı süreç değil.
- Jeopolitik riskler
- Enerji arzındaki kesintiler
- Tedarik zinciri bozulmaları
enflasyonu besleyen temel unsurlar olarak öne çıkıyor.
ING ekonomisti James Smith, Orta Doğu krizinin çözülme ihtimalinin zayıf olduğunu belirterek daha olumsuz senaryoların güç kazandığını ifade etti.
Japonya’dan Döviz Müdahalesi
Enerji fiyatlarındaki artışın etkisi sadece faiz politikalarıyla sınırlı kalmıyor. Japonya, zayıflayan yeni desteklemek için yaklaşık iki yıl aradan sonra döviz piyasasına müdahale etti.
- Dolar/Yen kuru 160 seviyesini aşarak son yılların zirvesine ulaştı
- Müdahale sonrası yen yaklaşık %3 değer kazandı
Japon yetkililer, enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyon ve hanehalkı gelirleri üzerindeki etkisinden endişe ediyor.
Piyasalar Faiz Artışına Fiyatlama Yapıyor
Piyasa beklentileri hızla değişiyor:
- BOE’nin Haziran toplantısında faiz artırma ihtimali %64
- ECB için yaz aylarında faiz artışı beklentisi güçleniyor
- Fed için ise faiz indirimi beklentileri zayıflıyor
İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey, mevcut finansal koşulların zaten sıkılaştığını ve bunun enflasyonu sınırlayıcı etkisi olduğunu savunsa da, diğer politika yapıcılar daha agresif bir duruşa açık kapı bırakıyor.
Sonuç: Küresel Sıkılaşma Döngüsü Geri Dönebilir
Enerji fiyatlarındaki yükseliş ve İran kaynaklı jeopolitik riskler, merkez bankalarının yeniden sıkılaşma sürecine girebileceğine işaret ediyor.
Küresel ekonomi açısından kritik soru şu:
Enerji şoku geçici mi, yoksa yeni bir enflasyon dalgasının başlangıcı mı?
Bu sorunun yanıtı, 2026 boyunca faiz politikalarının yönünü belirleyecek.
Bloomberg, Reuters
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
