Çetin Ünsalan Yazdı: ‘Kıskananlar kıskandırdı…’
7 Nisan 2026Türkiye ekonomisinin durumuna bakmadan ve sokağın gerçeklerini göz ardı ederek, rakamlar üzerinden yapılan saptırmayı bile aşarak, bilhassa seçim dönemlerinde hamasetle ekonomi anlatmanın ülkece şahidiyiz.
Mesele o karar kontrolden çıkmış vaziyetteki, ne Avrupa ülkelerindeki olmayan kuyruklar kaldı; ne sokakta yaşama söylemleri… ‘İnanan var mı’ demeyin… O kadar çok kendini avutmaya çalışan var ki, Avrupalılar’ın bizi kıskandığını söyleyecek kadar ileri gittiler.
Buna Avrupa’dan gelen soydaşlarımızın, nedenini tam olarak anlamadığımız yalan söylemleri de eklenince, iş çığırından çıkar hale geldi. Fakat hep altını çizdiğimiz bir gerçek var. Ekonominin politikası olur ama siyaseti olmaz.
Çünkü bir ekonomi politikanız yoksa ya da politikayı kuru siyaset ile karıştırıyorsanız, yani mesele gerçeklere ve bilimsel temellere dayanmıyorsa, gelir gerçeği suratına tokat gibi vurur. Elbette anlayana…
Nitekim Eurostat’ın 2025 yılına ilişkin satın alma gücüne göre kişi başına düşen milli gelir verileri o tokadı, şamar cinsinden yüzümüze vurdu. 100 baz değerin alındığı veri tablosuna göre Türkiye’nin geçebildiği ülkeler sadece Balkan ülkeleri…
Onların da gelişimlerine baktığınızda, Avrupa Birliği’nin üretim sahası olarak gördüğünü dikkate aldığınızda ve Made in EU çerçevesinde yorumladığınızda, kaç yıl daha altımızda kalacaklar şüpheli.
100 baz değerin esas alındığı değerlemede Türkiye’nin puanı 72 ile Avrupa Birliği ortalamasının oldukça altında kalıyor. Peki bizi kıskananlar ne durumda? Öncelikle hepsinin yukarımızda olduğunu söylememe sanırım gerek yok.
Ama 100 nötr noktasını esas alırsanız, Batı Avrupa ülkelerinin açık ara önde olduğunu zaten tahmin ediyorsunuzdur. Mesela ilk sıradaki Lüksemburg yüzde 239 üzerinde… Kıskananlar içindeki ülkelerde bazıları ne durumda peki?
Hollanda yüzde 134, Avusturya yüzde 117, Almanya yüzde 115, İsveç yüzde 110, Fransa yüzde 98, İtalya yüzde 96 ve İspanya yüzde 92. Yüzdeleri bir kenara bırakırsak avro bazında gelir ne gösteriyor?
Lüksemburg 99 bin 300 avro…Hollanda 55 bin 600, Almanya 47 bin 900, Fransa 40 bin 700 ve alt ligdeki Bulgaristan 28 bin 300 avro… Türkiye’deki kişi başına gelir ise anlatıldığı gibi değil.
Öncelikle sadece açıklanan enflasyon kadar bile etkilenmemiş parite üzerinden, şişirilmiş rakamlarla kendimizi kandırdığımızın altını çizelim. Buna rağmen 18 bin dolar civarında bir rakam bulunuyor ki, bu haliyle bile ortalamanın çok altında kaldığımız açık. Gerçek ise çok daha alt seviyelerde…
Peki bunları niye anlatıyorum? Zenginin malı züğürdün çenesi yorar atasözünü kanıtlamak için değil. Zaten ülkenin bir bölümü bu zenginliğin de farkında değil. Sıkıntı şu ki, ekonomi yönetimi bizi AB ya da ABD vatandaşı zannederek vergilendiriyor.
Ekonomi politikalarında faiz kararlarında ücret politikalarına kadar her şeyi bu pencereden yorumluyor ve tüketerek büyüdüğümüzü iddia ederek, artan fiyatları ve yüksek enflasyonu makyajlıyor.
Peki sonuç ne? Kimsenin bizi kıskanmadığı zaten açık. Ama daha fenası, ülkenin bakanı ve bakan nezdindeki ekonomi yönetimi bizde satın alma gücü var zannediyor ve açlıkla imtihan yaşayan insanlardan halen fedakârlık bekliyor. Sonra da ‘bu çıkmaz sokak’ dediğimizde bozuluyorlar.
