Asya’da PANİK var, her şey satılıyor

Petrol 100 doları aşınca küresel piyasalar sarsıldı: Hisseler sert düştü, dolar güçlendi

İran savaşı nedeniyle petrol fiyatlarının hızla yükselmesi küresel finans piyasalarında satış dalgasına yol açtı. Asya borsaları sert düşerken yatırımcılar güvenli liman olarak dolara yöneldi. Artan enerji fiyatları küresel enflasyon ve büyüme görünümü üzerinde yeni riskler yaratıyor.

Küresel hisse senedi piyasaları, petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerine çıkmasının ardından sert şekilde geriledi. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın yatışacağına dair bir işaret görülmemesi ve tarafların çatışmayı uzatmaya hazır görünmesi piyasalardaki satış baskısını artırdı. Yatırımcılar ise güvenli liman olarak ABD dolarına yöneldi.

Asya borsalarının ana göstergesi olan bölgesel endeks %5,6’ya kadar gerileyerek Nisan ayından bu yana en sert düşüşünü yaşadı. Güney Kore borsası yaklaşık %8, Japonya ise %7’ye yakın değer kaybetti. ABD ve Avrupa için hisse senedi vadeli işlemleri de %2,5’in üzerinde düşüş göstererek satışların küresel ölçekte yayılabileceğine işaret etti. ABD tahvilleri de satış baskısıyla karşı karşıya kaldı.

---

Petrol fiyatları savaş nedeniyle sıçradı

Piyasalardaki çalkantının merkezinde enerji fiyatlarındaki sert yükseliş yer aldı.

Brent petrol fiyatı %29’a kadar yükselerek varil başına 119,50 dolara ulaştı. Bu artış, savaşın ikinci haftasına girdiği dönemde geçen hafta kaydedilen %28’lik yükselişin üzerine geldi.

Orta Doğu’daki büyük petrol üreticilerinin üretimi kısmaya başlaması ve Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin fiilen durması petrol piyasalarındaki yükselişi hızlandırdı.

Tarafların söylemleri de çatışmanın kısa sürede sona ermeyeceği sinyali veriyor. İran, öldürülen dini lider Ayetullah Ali Hamaney’in oğlu Mücteba Hamaney’i yeni dini lider olarak ilan etti. ABD Başkanı Donald Trump ise yükselen petrol fiyatlarının “güvenlik ve barış için ödenen küçük bir bedel” olduğunu söyledi.

ANALİZ: SP500 Yön Ne Olacak? Satış Dalgası Devam mı?

---

Tahvil piyasasında da satış dalgası

Enerji fiyatlarındaki yükseliş enflasyon beklentilerini artırırken tahvil piyasalarında da satışlara yol açtı.

ABD’nin 10 yıllık tahvil getirisi yeniden yükselerek yıl başından bu yana en yüksek seviyelere doğru hareket etti. Avustralya’nın para politikası açısından kritik kabul edilen 3 yıllık tahvil getirisi 2011’den bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Almanya’nın Bund tahvil vadeli kontratları ise yaklaşık 15 yılın en düşük seviyelerine geriledi.

Jeopolitik gerilimin, zaten yapay zekâ kaynaklı piyasa dalgalanmaları ve kredi piyasalarındaki risk endişeleriyle baskı altında olan küresel finans piyasaları üzerinde ek stres yarattığı belirtiliyor.

Yatırımcılar şu anda iki risk arasında sıkışmış durumda: yüksek petrol fiyatlarının tetikleyebileceği yeni bir enflasyon dalgası ve ABD işgücü piyasasında görülen soğuma sinyalleri.

Van Eck Associates stratejisti Anna Wu, yatırımcı davranışını şöyle özetledi:

“Bu tamamen korku temelli pozisyon alma. Yatırımcılar kârlarını realize ediyor ve bekle-gör yaklaşımına geçiyor. Piyasalar çatışmanın tırmanacağını fiyatlıyor.”

---

Piyasalar savaşın nasıl biteceğini bilmiyor

Bloomberg stratejistleri de mevcut belirsizliğin piyasalardaki toparlanmayı zorlaştırabileceğini belirtiyor.

MLIV Asia ekip lideri Garfield Reynolds şu değerlendirmeyi yaptı:

“Yatırımcılar için bu durum geçen yıl nisan ayında hisse ve tahvil piyasalarında yaşanan sert satışları hatırlatıyor. Üstelik bu kez savaşın nasıl sona ereceğine dair belirsizlik çok daha büyük. Bu durum piyasaların toparlanmasını zorlaştırabilir.”

---

Orta Doğu’da saldırılar sürüyor

İran, Körfez’deki Arap ülkeleri ve İsrail’e yönelik füze ve drone saldırılarını sürdürürken, İsrail de Tahran’daki yakıt depolarını hedef aldı ve İran’ın elektrik altyapısını vurma tehdidinde bulundu.

İran Kızılayı, saldırılar sonrası zehirli asit yağmuru riski konusunda uyarıda bulundu.

ABD yönetimi ise İran’ın nükleer silaha yakın seviyede zenginleştirilmiş uranyum stoklarını ele geçirmek için özel kuvvetlerin sahaya gönderilmesi seçeneğini değerlendiriyor. Diplomatik kaynaklara göre Washington, bu stokların yer değiştirmiş olabileceğinden endişe ediyor.

---

Yatırımcılar savunmaya geçti

Ten Cap Investment kurucu ortağı Jun Bei Liu, yatırımcıların hızla savunma pozisyonuna geçtiğini söyledi:

“Piyasalar artık bu savaşın ne kadar süreceğini anlamaya çalışıyor. Petrol fiyatları mevcut seviyelerde kalırsa küresel büyümenin ne olacağı konusunda ciddi endişe var.”

Tahvil piyasasında da benzer bir tablo görülüyor. Daha önce yatırımcılar şirket riskleri nedeniyle ABD tahvillerine sığınırken, İran savaşı yeni bir endişe dalgası yarattı. Petrol fiyatlarının yükselmesiyle birlikte enflasyon korkuları yeniden ön plana çıktı.

---

Dolar güçleniyor

Jeopolitik belirsizlik ortamında yatırımcıların önemli bir bölümü ABD dolarına yöneldi.

Bloomberg Dolar Endeksi Pazartesi günü %0,5 yükseldi.

Commonwealth Bank stratejisti Carol Kong, doların bu ortamdan en fazla fayda sağlayan varlık olduğunu belirtti:

“ABD dolarının güvenli liman statüsü ve ABD’nin net enerji ihracatçısı olması nedeniyle mevcut ortamda dolar en büyük kazanan. Ancak doların daha ne kadar güçleneceği savaşın süresi ve şiddetine bağlı olacak.”

---

Borsalarda çöküş riski artıyor

Piyasa stratejisti Ed Yardeni, İran savaşı nedeniyle ABD borsalarında sert bir satış riski oluştuğunu söyledi.

Yardeni, yılın geri kalanında piyasa çöküşü ihtimalini %20’den %35’e yükseltti. Buna karşılık yatırımcı coşkusunun tetiklediği güçlü yükseliş senaryosunun olasılığını %20’den %5’e düşürdü.

JonesTrading stratejisti Michael O’Rourke ise şu uyarıyı yaptı:

“Borsalarda en kötü tepki henüz görülmedi. Somut olumlu bir gelişme gelene kadar piyasaların riskten kaçış modunda kalmasını bekliyorum.”

---

Piyasalar nasıl hareket etti?

Hisseler

• S&P 500 vadeli işlemleri %2 düştü

• Nikkei 225 vadeli kontratları %6,7 geriledi

• Japonya Topix endeksi %5,6 düştü

• Avustralya S&P/ASX 200 %3,6 geriledi

• Hong Kong Hang Seng %2,5 düştü

• Shanghai Composite %1 geriledi

• Euro Stoxx 50 vadeli işlemleri %2,9 düştü

Döviz

• Bloomberg Dolar Endeksi %0,5 yükseldi

• Euro %0,8 düşerek 1,1526 dolara geriledi

• Yen %0,6 değer kaybederek dolar karşısında 158,72’ye çıktı

• Offshore yuan %0,3 geriledi

Kripto

• Bitcoin %0,5 düşerek 66.902 dolar

• Ether %0,8 yükselerek 1.973 dolar

Tahviller

• ABD 10 yıllık tahvil getirisi 6 baz puan artarak %4,20

• Japonya 10 yıllık tahvil getirisi 6,5 baz puan artarak %2,225

• Avustralya 10 yıllık tahvil getirisi 13 baz puan artarak %4,97

Emtia

• WTI petrol %25 yükselerek 113,45 dolar

• Spot altın %1,5 düşerek 5.096 dolar

 

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected].