Dünya Ekonomisi
ABD Ekonomisi İlk Çeyrekte Toparlandı, Resesyon Riski Sürüyor
YZ yatırımları patlama yaptı, ama petrol fiyatlarında artışın sürmesi resesyon yol açabilir
ABD ekonomisi 2026’nın ilk çeyreğinde yapay zekâ yatırımları ve kamu harcamalarındaki artışla toparlanma sinyali verdi. Ancak tüketici harcamalarındaki yavaşlama, yükselen enerji fiyatları ve İran kaynaklı savaşın yarattığı enflasyon baskısı, büyümenin sürdürülebilirliğine dair ciddi soru işaretleri doğuruyor.
Büyüme AI ve Kamu Harcamalarıyla Geldi
ABD Ticaret Bakanlığı verilerine göre ekonomi, ilk çeyrekte yıllıklandırılmış bazda %2,0 büyüdü.
Bu performansın arkasındaki temel faktörler:
- Yapay zekâ (AI) yatırımlarındaki güçlü artış
- Veri merkezleri ve teknoloji altyapısına yapılan harcamalar
- Kamu harcamalarındaki toparlanma
Özellikle ekipman yatırımları:
- %17,2 artarak dikkat çekti
Fikri mülkiyet ürünlerine yönelik harcamalar ise %13 yükseldi.
Tüketici Harcamaları Zayıflıyor
ABD ekonomisinin ana motoru olan tüketici harcamaları ise ivme kaybetmeye devam etti.
- Harcamalar %1,6 arttı
- Önceki çeyrekte bu oran %1,9 idi
Artan benzin fiyatları ve yaşam maliyeti baskısı, hanehalkı talebini sınırlayan başlıca unsurlar arasında yer aldı.
Enerji Fiyatları ve Savaş Enflasyonu Tetikliyor
ABD-İran gerilimi ve Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar:
- Petrol fiyatlarını yükseltti
- Enflasyon baskısını artırdı
Benzin fiyatlarının galon başına 4 doların üzerine çıkması, tüketici üzerinde ek yük yarattı.
Ekonomistler, enerji maliyetlerindeki artışın hanehalkı satın alma gücünü aşındırdığını belirtiyor.
Enflasyon ve Politik Riskler Artıyor
Mart ayında enflasyon:
- Son 4 yılın en hızlı artışını kaydetti
Yükselen fiyatlar, ABD Başkanı Donald Trump yönetimine yönelik memnuniyetsizliği artırırken, yaklaşan ara seçimler öncesinde siyasi riskleri de yükseltiyor.
Lagarde’dan Haziran Sinyali: AMB Faiz Artışını Gündemine Alabilir
Dış Ticaret Açığı Büyümeyi Aşağı Çekti
AI yatırımlarına bağlı artan ithalat:
- Dış ticaret açığını büyüttü
- Büyümeyi 1,3 puan aşağı çekti
Bu durum, büyümenin kompozisyonunun dengesiz olduğuna işaret ediyor.
Konut Sektörü Zayıf Kalmaya Devam Ediyor
Yüksek mortgage faizleri nedeniyle:
- Konut yatırımları üst üste 5. çeyrekte daraldı
Bu da ekonomik büyümenin geniş tabanlı olmadığını gösteriyor.
İşgücü Piyasası Dayanıklı Ama Zayıflıyor
ABD işgücü piyasası hâlâ görece güçlü olsa da momentum kaybediyor.
- İşten çıkarmalar düşük seviyede
- Ancak işe alımlar yavaşladı
Göç politikalarının işgücü arzını sınırladığı da belirtiliyor.
Reel Ücret Artışı Yok Denecek Kadar Az
Son verilere göre:
- Nominal ücretler %3,4 arttı
- Reel ücret artışı sadece %0,1 oldu
Hanehalkı harcamalarının:
- Tasarrufların azalmasıyla finanse edildiği
- Bunun sürdürülebilir olmadığı
vurgulanıyor.
Tasarruf oranı:
- %3,6 ile son yılların en düşük seviyesine geriledi
Fed Faizleri Uzun Süre Yüksek Tutabilir
Federal Reserve (Fed), faizleri %3,50–%3,75 aralığında sabit tutarken:
- Enflasyon risklerine dikkat çekti
- Faiz indirim beklentileri öteleniyor
Piyasalar, sıkı para politikasının 2027’ye kadar sürebileceğini fiyatlamaya başladı.
Resesyon Riski Masada
Ekonomistler, Orta Doğu’daki savaşın etkilerinin ikinci çeyrekten itibaren büyümeyi baskılayacağını öngörüyor.
Özellikle:
- Enerji fiyatlarındaki artış
- Tüketici güvenindeki zayıflama
- Reel gelir kaybı
resesyon riskini artırıyor.
Petrol Şoku 1990 Senaryosunu Hatırlatıyor
Analistler, mevcut durumu 1990 Körfez Savaşı ile karşılaştırıyor.
O dönemde:
- Petrol fiyatları %150 artmış
- Tüketici güveni çökmüş
- Ekonomi resesyona girmişti
Bugün benzer dinamiklerin oluştuğuna dikkat çekiliyor.
Petrol 150 Dolar Senaryosu Kritik
Petrol fiyatlarının:
- 150 dolar seviyesine çıkması durumunda
- Hanehalkı enerji harcamalarının keskin şekilde artacağı
belirtiliyor.
200 dolar senaryosunda ise:
- Ekonomik daralmanın kaçınılmaz hale gelebileceği
değerlendiriliyor.
Kaynak: Reuters
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
Sonuç: AI Destekli Büyüme Kırılgan
ABD ekonomisi:
- AI yatırımları sayesinde büyümeyi sürdürse de
- Tüketici zayıflıyor
- Enflasyon yükseliyor
- Enerji şoku derinleşiyor
Bu tablo, büyümenin kırılgan olduğunu ve resesyon riskinin giderek güçlendiğini gösteriyor.
