Çetin Ünsalan Yazdı: ‘Trump’lı ABD sınırda geziyor…’
9 Nisan 2026Dünyanın hem ekonomik hem de siyasi bakımdan bugüne kadar çok da sağlıklı bir fotoğraf verdiğini söylemek mümkün değil. 2 binli yıllarda başlayan ve parasal genişlemeyle birlikte güçlenen siyasi akıl kaybı, popülizm ve tutarsız davranışlar bütünü ne yazık ki, bugün hayatımızın temel sorunlarının ana nedenlerini oluşturdu.
Tüm bunlara rağmen Ocak 2025 dünyayı bambaşka bir faza itti. Trump’ın ikinci kez göreve gelmesiyle başlayan bir süreçte, tüm dünya bir araya geldik, teşbih yerindeyse bir ergen yaklaşımının garipliklerini yaşıyoruz.
Önce tüm dünyaya vergi koyarak güç gösterisi yapan, ardından at pazarlığına girişen, üslubu çirkin, yaklaşımı tartışmalı ve kural tanımaz eski tip bir patron kafasının dünyada yarattığı fili durumla birlikte, birikmiş sorunların ağırlaştığı bir dönemi yaşıyoruz.
Tüm bunlar eş zamanlı olarak ekonomik dönüşüme denk gelip, büyüme zorluğu çeken ve ticaret savaşlarının gölgesinde hayat bulunca da, olumsuz etkilenmenin boyutu büyüyor. Elbette bunun tek başına bir Trump politikası olduğunu düşünecek kadar saf davranamayız.
Ama bununla birlikte siyasi diplomasiden yoksun, kural tanımayan ve kibirli bir yaklaşımın gölgesinde, ilk başta ‘kendi ülkesinin çıkarını koruyor’ diyerek, fikirlerine katılmasa da Trump’ı anlamaya çalışanların bile sınırlarını zorlayan bir fotoğraf ortaya çıktı.
Bir ülkeyi satın alabileceğini düşünen, gece yarısı operasyonlar gerçekleştiren, diğerinin kendisine katılmasını amaçlayan, herkese kendince ayar vermeye çalışan bir bakış açısı, önce Filistin, sonra da İran yaklaşımları nedeniyle dünyanın canına tak dedirten noktaya geldi.
Merkez bankalarından ülkelerin yönetimlerine kadar herkesi zorlayan bu tavırla, hızla yalnızlaşan ve ekonomik sistemin dışında kalmaya koşan bir ABD gerçeğiyle karşı karşıyayız. Şüphesiz bu onların sorunu deyip işin içinden çıkabiliriz.
Ama rezerv paraya sahip olan, dünya ekonomisindeki ağırlığıyla önemli aktör olan bir ülkenin bunu yapması, diğer ülkelerin kendi arasındaki borçlanmayı ve ticareti dolar çıtasıyla yapıyor olması nedeniyle, sorun sadece Amerikalılar’ın problemi olmaktan çıkıyor.
Trump yönetimindeki ABD, vakur duruşunu kaybeden, güven erozyonu yaratan tavırlarıyla sadece kendini problemli hale getirmiyor, tüm dünyaya da jeopolitik risklerin gölgesinde sorun ihraç ediyor.
Tavır zaten tartışmasız şekilde problemli, ama hacim de o derece büyük olunca, ortaya koyduğu her çelişki, dünya ekonomik sistemi üzerinde ağır hasarlara neden olan, sonuçta kendisini de olumsuz etkileyecek bir süreci doğuruyor.
Bugüne kadar yaptıkları ile çok adaletli bir ülkeden zaten söz etmiyoruz. Ama fütursuzlaşan yaklaşımlarıyla, kendisine rakip çıkan ülkelerin ya da coğrafyaların üzerinde kurmak istediği anlamsız tahakkümle başlı başına sorun olan, rezerv para özelliği tartışılan ve herkeste bir ABD karşıtlığı yaratırken, içeride de göçmenlere uyguladığı tavırla Amerikan rüyasını bitiren, girişimcilik ekosisteminde güveni kaybeden, kendi ekonomik kurmaylarını da itibarsızlaştıran bir ABD gerçeğiyle karşı karşıyayız.
Zaten iyi inceleyenler için sıkıntılı olan tavırları, Trump bakış açısıyla git gide daha çok sınırları zorlayan bir hal aldı. Bu haliyle hem kendisi, hem de dünya ekonomisi için, bence en büyük risk, bizzat ABD’nin kendisi haline dönüştü. Bu da bize bir kırılmayı ve gücün paylaşımında yeni dengeleri haber veriyor.
