Çetin Ünsalan Yazdı: ‘Niyet iyi, hamle eksik…’
19 Şubat 2026Sanayinin Anadolu’da yapılanması için yeni bir hamle yapıldı. Mega Endüstri Bölgeleri Master Planı çerçevesinde belirlenen 16 bölgenin sanayinin üssü haline gelmesi hedefleniyor. Mevcut sanayi kuruluşlarına dokunulmadan, yeni yatırımların burada odaklanmasının üzerinde duruluyor.
Açıkçası niyetin de fikrin de iyi olduğunu söyleyebilirim. Bilhassa afetlere karşı Türk üretiminin güvence altına alınması amaçlanıyor. Marmara Bölgesi’nin taşıdığı risk düşünüldüğünde yapılması gereken, ama mevcutların da başta güçlendirme olmak üzere gözden geçirilmesinin zorunlu olduğu bir hamleden söz ediyoruz.
Bunun lojistik projeleriyle birlikte düşünülmüş olması da doğru bir yaklaşım. Bu hatların üzerine kurulacak sanayi bölgelerinin, doğru yapılanmalarla bütünleştirilmesi halinde, gelecek adına büyük bir potansiyeli hayata geçirme olasılığının güçlü olduğu söylenebilir.
Şimdi buraya kadar niyeti iyi ve doğru olduğu açık. Çünkü Anadolu kalkınmadan Türkiye’nin kalkınması mümkün değildir. Fakat bunu gerçekleştirirken, meselenin önemli ayakları var. Yetenek açığının bu kadar yüksek, nüfusun da dörtte birinin Marmara Bölgesi’ne göçtüğünü, diğer illerin de büyükşehirlere göç verdiğini düşünürsek, hamleyi yapmadan öncelikli halletmemiz gereken noktalar olduğunu düşünüyorum.
Mesela bu 16 bölgede oluşturulacak ve mevcut OSB’lerden daha büyük olacak bu noktalar hangi ihtisas konularına sahip olacaklar. Her bölgede her şeyi üretme anlayışından da vazgeçmemiz, o ilin ya da bölgenin özelliklerine göre hamleler yapmamız lazım.
İllerin yatırım önceliklerinin belirlendiğini düşünürsek, burada da bir nebze yol alındığını varsayabiliriz. Ama neye ne kadar ihtiyacımız olduğundan, üretim potansiyelimizin ne olduğuna kadar envanter çalışmalarını yapmadan girilecek bir hamlenin de istenen sonuçları vereceğini sanmıyorum.
Türkiye’de ısrarla sanayi, tarım ve işgücü envanterlerini yapmamakta direniyoruz. Bunun nasıl bir mantıkla yok sayıldığını anlayamıyorum. Çünkü eğer bu veriler elimizde değilse, ona yönelik inşaat değil, gayrimenkul projeleri geliştirmiyorsak, insanların yaşam koşullarını eşitleyecek işlere imza atmıyorsak, eğitimden sağlığa kadar fırsat eşitliğini esas almıyorsak, göç veren illerdeki nüfusu dahi tutmamız çok mümkün olmuyor.
Ekonomi yönetiminin bir verilerle yüzleşmesi, iki bu envanterleri yapması, üç geleceğin sektörleri ve bugünkü avantajlı üretim alanlarını belirlemesi ve ardından Anadolu’da yatırım hamlesine girişmesi gerekir.
Aksi takdirde zaten yıllardır farklı teşvik modelleriyle sermayenin Anadolu’ya kaydırılması sağlanmak istendi ama sonuç alınamadı. Orada çalışacak bir mavi ya da beyaz yakanın ailesinin koşullarını iyileştirmeden, büyükşehirlerde nüfus oranının yüzde 86’ya ulaşmasını sorgulamadan, ihtisas temelli oluşumların üzerinde durmadan, OSB’leri emlakçı kafasıyla düşünmekten vazgeçmeden kalıcı bir yapılanma başarı güç gözüküyor.
Hazır irade ortaya konulmuşken, gömleğin düğmelerini yanlış ilikleyerek işe başlamayalım. Aksi takdirde hem sonuç alamayız, hem de Anadolu’yu bina mezarlığına çeviririz.
