Çetin Ünsalan Yazdı: ‘Durmuşken düzelt…’
13 Mart 2026Cari açık Ocak ayı itibariyle yükseldi. Son derece normal bir sonuç. Hem dünya pazarlarındaki gerginlik, hem sıkılaşan tavır, enflasyonist etkinin ön plana çıkması, paranın güvenli limanlara doğru yolculuğu gibi birçok faktörle açıklanabilir.
Yani ortada anormal bir şey yok, yönetilmesi gereken bir başlık var. Sürecin çok uzamaması halinde de yönetilebileceğini düşünüyorum. Asıl problem daha temeldeki sorunu, dönemsel gelişmelerin üzerinden örtmek ya da eleştirmek olur.
Mehmet Şimşek elbette açıklanan rakam üzerine bir sosyal medya paylaşımı yaptı ve sosyal medya arkadaşımız olarak bizi bilgilendirdi. 2026 yılında cari açık noktasında öngörülerin üzerinde bir rakam oluşabileceğini ifade etti.
Çok doğal olarak petrol fiyatlarına bağlı biçimde buradaki hasar ortaya çıkacaktır. Hasardan çok bunun finanse edilebilme olanağı daha önemli bir başlık. Ne yazık ki demode bakış açısıyla ülkenin kapı kapı para aradığı bir yapıda finansmanın bulunması da, bulunanın da maliyetli hale gelmesi de kaçınılmaz.
Bakış açısını ve yaklaşımları değiştirmediğimiz sürece de bu zorlanmanın boyutu artacaktır. Fakat asıl problem bunun dönemsel bir olay olduğunu düşünüp, ortadaki yapısal sorunun göz ardı edilmesidir.
Çünkü kim ne derse desin, bizim cari açık problemimiz ağırlıklı olarak dış ticaret rakamlarımızdan, daha doğrusu ülkede üretim yapısından kaynaklanıyor. Nitekim Bakan Şimşek de sosyal medya arkadaşımız olarak attığı iletide buna değindi.
“Kırılganlıkları azaltan, yüksek katma değerli üretimi ve kalıcı refah artışını destekleyen politikalarımızı uygulamaya devam edeceğiz.”
Herkes vicdanına sorsun, söylemden öte ne yapılıyor? Denilebilir mi, teşviklerimizi bu alanlara yönlendiriyoruz. Esasen incelediğimizde haklılık payı da var. Ama nasıl çocuğun cebine para koyup okula götürmekle velinin işi bitmiyorsa, para üzerinden kurguyu değiştirmenin de mümkün olmadığını anlamak gerekir.
2026 yılının ilk çeyreğini bitirmeye hazırlanıyoruz, ama ortada daha 23 sene önce sözü verilen envanterden haber yok. Ne bir veri toplama, ne verilere yönelik bir strateji geliştirme, ne üretim yapısında yerli tedarik oranlarını arttıracak bir yaklaşım sergilenmesi mümkün değil.
Ekonomide başarılar tesadüfen gelmez. Tesadüfün peşine düştüğünüz her an ise, kendini trader zannedip altın ya da döviz alıp satanlar gibi yem olmanıza neden olur. Adına program denilen bir temenniler manzumesi ile bu işin içinden çıkamayız.
Oysa hazır ekonomi durmuşken, dünyada ve içeride çarklar yeterince dönmüyorken, yeniden yapılanmanın ve yatırımları buna göre yönlendirmenin, dönüşen ekonomiye uyumlanan, hatta startup ekosistemi üzerinde oyuncu haline gelen bir üretici olmak için daha doğru bir zaman bulunabilir mi? Bulunamaz. Ama rakam peşinde koşup, algıyla ekonomi yönetileceğini zannediyorsanız, ülkeye her zamanki gibi sadece fatura çıkartırsınız. Olan da bu…
