Orta Doğu’da Sıfır Saat: İslamabad’da Barış Kumarı mı, Topyekün Savaşın Dönüşü mü?

Dünya, modern tarihin en büyük enerji ve güvenlik krizlerinden birinin eşiğinde. Washington ve Tahran, İslamabad’da yapılması planlanan ikinci tur müzakereler öncesinde diplomatik nezaketi tamamen bir kenara bırakarak askeri kartlarını masaya sürdü. 7 Nisan’da büyük umutlarla ilan edilen 14 günlük ateşkes, Çarşamba gecesi (Washington saatiyle) sona eriyor.

“Sahada Yeni Kartlar”: İran’ın Resti ve Trump’ın Tehditleri

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, Salı günü yaptığı açıklamada ABD Başkanı Donald Trump’ı “müzakere masasını bir teslimiyet masasına dönüştürmeye çalışmakla” suçladı. Galibaf, geçtiğimiz iki hafta boyunca İran’ın boş durmadığını belirterek, “Savaş meydanında yeni kartlarımızı açmaya hazırlandık” dedi. Bu gizemli ifade, askeri analistler tarafından İran’ın yeni nesil füze sistemleri veya bölgedeki asimetrik güçlerini harekete geçirme hazırlığı olarak yorumlanıyor.

Diğer taraftan Donald Trump, “anlaşma olmazsa bombalar patlamaya başlar” diyerek İran’ın enerji santrallerini ve stratejik köprülerini hedef alacağını yineledi. Trump, Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, Haziran 2025’te gerçekleştirilen “Operation Midnight Hammer” (Geceyarısı Çekici Operasyonu) ile İran’ın nükleer tesislerinin “toz haline getirildiğini” iddia ederek, Tahran’ın elindeki tek seçeneğin Washington’ın şartlarını kabul etmek olduğunu savundu.

İslamabad’da Kimler Var? Masadaki Uçurum

ABD heyeti, Başkan Yardımcısı JD Vance, özel temsilciler Jared Kushner ve Steve Witkoff önderliğinde yeniden İslamabad yolunda. Ancak uzmanlar, ABD ekibinin diplomatik tecrübesinin, İran’ın Abbas Arakçi liderliğindeki “kurt” diplomat ekibi karşısında zayıf kalabileceği konusunda uyarıyor.

• Uranyum Zenginleştirme: Washington 20 yıllık bir duraklama isterken, Tahran 5 yıldan bir gün bile taviz vermiyor.

• Ateşkesin Uzatılması: Eski diplomat Alan Eyre’a göre, bu turdan çıkabilecek en “gerçekçi” sonuç kalıcı bir barış değil, sadece ateşkesin birkaç hafta daha uzatılması ve genel prensiplerde anlaşılması olabilir.

Hürmüz Boğazı ve Enerji Piyasalarında “Lucy” Sendromu

Piyasalar için durum tam bir hayal kırıklığı. Geçtiğimiz hafta Hürmüz Boğazı’nın açılacağına dair yayılan dezenformasyonun ardından Boğaz’ın kapalı kalmaya devam etmesi ve Pazar günü ABD donanmasının bir İran konteyner gemisine el koyması, enerji fiyatlarını yeniden alevlendirdi.

Kritik Veriler:

• Brent Petrol: %5,6 artışla 95,50 dolar seviyesine tırmandı.

• WTI Petrol: %6’lık bir sıçrama ile 89 doları gördü.

• Üretim Kaybı: Günlük 13 milyon varil petrol ve kondensat piyasadan çekilmiş durumda. Toplam kayıp şimdiden yarım milyar varili aşarak modern tarihin en büyük arz kesintisi olarak kayıtlara geçti.

Analistler, Hürmüz Boğazı’nın açılması durumunda “spekülatif sıcak para” nedeniyle fiyatlarda anlık 10-20 dolarlık bir düşüş beklense de, fiziksel arz kıtlığının fiyatları orta vadede yeniden 80-90 dolar bandına çekeceğini öngörüyor.

Trump’tan İran’a Yeşil Işık: Yüz Yüze Görüşme Olacak mı?

Ekonomik Maliyet ve "Teslimiyet" Çıkmazı

Savaşın patlak vermesinden bu yana ham petrol fiyatları %30’dan fazla arttı. Ancak ABD borsaları, bu krizi "geçici bir aksaklık" olarak görme eğiliminde kalarak şaşırtıcı bir direnç gösteriyor. Bu durumun bir "yatırımcı körlüğü" olup olmadığı, Çarşamba gece yarısı ateşkes bittiğinde netleşecek.

Ortadoğu Enstitüsü’nden Alan Eyre’ın uyarısı ise oldukça çarpıcı: "ABD tarafı müzakereye değil, İran’ın teslim olmasına odaklanmış durumda. Askeri zaferin stratejik hakimiyetle aynı şey olduğu yanılgısından kurtulmadıkça, bu kördüğüm çözülmez."

Dünya şimdi İslamabad’dan gelecek bir "beyaz duman" mı yoksa Basra Körfezi’nden yükselecek yeni alevler mi göreceğini bekliyor. Eğer Çarşamba akşamına kadar bir yol haritası üzerinde anlaşılamazsa, Trump’ın "Operation Midnight Hammer"ın ikinci fazını başlatması an meselesi olabilir.

Kaynak:  CNBC