Dünya Ekonomisi
IMF: ABD Ekonomisinde Baskı Artıyor — Hükümetin Uzun Süreli Kapanması Büyümeyi Aşağı Çekti
IMF’nin Ekim ayında yayımladığı projeksiyona göre ABD’nin dördüncü çeyrek büyümesi %1,9 olarak öngörülmüştü. Ancak Kozack, bu tahminin “muhtemelen aşağı yönlü” revize edileceğini, ekonomik aktivitedeki yavaşlamanın ise 2026’nın ilk çeyreğinde kısmen telafi edilebileceğini ifade etti.
IMF, ABD ekonomisinin artan baskılar altında yavaşladığını ve büyüme tahmininin aşağı yönlü revize edileceğini açıkladı. 43 gün süren hükümet kapanması, veri akışını durdururken piyasada belirsizlik yarattı.
Uluslararası Para Fonu (IMF), ABD ekonomisinde baskıların “artmaya başladığı” uyarısında bulundu. Fon’un Sözcüsü Julie Kozack, 43 gün süren tarihi hükümet kapanmasının ardından yapılan değerlendirmede, “iç talebin yavaşladığını ve istihdam artışının ivme kaybettiğini” söyledi.
IMF’nin Ekim ayında yayımladığı projeksiyona göre ABD’nin dördüncü çeyrek büyümesi %1,9 olarak öngörülmüştü. Ancak Kozack, bu tahminin “muhtemelen aşağı yönlü” revize edileceğini, ekonomik aktivitedeki yavaşlamanın ise 2026’nın ilk çeyreğinde kısmen telafi edilebileceğini ifade etti.
“İç talep zayıflıyor, istihdam yavaşladı”
Kozack açıklamasında, “Yavaşlayan göç akışları, gümrük tarifeleri ve genel politika belirsizliği ekonomik faaliyeti baskılıyor” dedi.
IMF’ye göre, hükümetin 1 Ekim’de başlayan kapanması nedeniyle kamu verilerinin yayımlanamaması, ekonominin mevcut durumunu analiz etmeyi de zorlaştırdı.
Fon, ABD için yapılan Madde IV Konsültasyonu (yıllık ekonomik değerlendirme) çalışmalarının kapanma nedeniyle ertelendiğini ve yeni tarih üzerinde çalışıldığını duyurdu.
Kozack, kapanmanın küresel ekonomi üzerinde sınırlı bir etkisi olacağını da belirtti. Ancak ABD’nin tarihindeki en uzun kapanma olan 43 günlük duraksama, hem kamu çalışanlarını hem de finansal piyasaları ciddi biçimde etkiledi.
Beyaz Saray: Büyüme bu çeyrekte 2 puan düşebilir
Beyaz Saray yetkilileri, kapanmanın ABD’nin bu çeyrekteki büyümesini 1,5 ila 2 puan aşağı çekebileceğini, ancak sonraki dönemde toparlanma beklediklerini açıkladı.
Ekonomi danışmanı Kevin Hassett, Fox News’e yaptığı açıklamada, Ekim ayı istihdam raporunun yayımlanacağını ancak işsizlik oranının raporda yer almayacağını belirtti. “Ekim ayında işsizlik oranının tam olarak ne olduğunu muhtemelen hiçbir zaman öğrenemeyeceğiz” dedi.
Fed içinde faiz indirimi tartışması büyüyor
ABD Merkez Bankası (Fed), son toplantısında faizleri 25 baz puan indirerek istihdam piyasasındaki yavaşlamaya destek vermişti. Ancak kapanma nedeniyle veri eksikliği, para politikası yönlendirmesini zorlaştırdı.
Boston Fed Başkanı Susan Collins, “Ekonomik görünüm oluşturmak zaten zor; veri eksikliği bu zorluğu daha da artırıyor” dedi. Collins’in açıklamaları, Fed içindeki şahin kanadın (enflasyon riskini öncelikleyen üyeler) temkinli tutumunu yansıttı.
ABD’de eylül ayında yıllık bazda %3 olarak açıklanan TÜFE, beklentilerin altında kalmasına rağmen Fed’in %2 hedefinin üzerinde seyretmişti. Ekim ayına ilişkin enflasyon raporu ise kapanma nedeniyle ertelendi.
Faiz indirimi ihtimali azalıyor
Fed’in oy hakkı olmayan üyelerinden Atlanta Fed Başkanı Raphael Bostic ve Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, faizlerin mevcut %3,75–4 aralığında tutulmasından yana olduklarını açıkladı.
Buna karşılık Fed Yönetim Kurulu Üyesi Stephen Miran, daha agresif faiz indirimleri çağrısı yaparak komitede azınlıkta kalan “güvercin” bir duruş sergiledi. Başkanlık için adı geçen Christopher Waller ve Michelle Bowman ise temkinli adımların sürdürülmesini savundu.
Bu tartışmaların yarattığı belirsizlik, Perşembe günü Wall Street’te sert satışlara yol açtı. Dow Jones endeksi günü %1,65, S&P 500 ise %1,66 düşüşle kapattı. Nasdaq ise teknoloji hisselerindeki sert satışlarla %2,29 geriledi.
Teknoloji hisseleri sert düştü
Yapay zekâ odaklı şirketlerin aşırı değerlenme endişesi teknoloji hisselerinde çöküşe yol açtı.
Dünyanın en değerli şirketi Nvidia, Perşembe gününü %3,6 kayıpla 186,86 dolar seviyesinde tamamladı.
Alphabet (Google) hisseleri %2,9, Microsoft %1,5, Apple ise %0,2 düşüşle günü kapattı.
Andersen Capital Management kurucusu Peter Andersen, “Yapay zekâ yatırımlarında harcamaların ne kadar süreceği, bunun geri dönüşünün ne olacağı konusunda artan soru işaretleri görüyoruz” dedi.
İstihdamda yavaşlama ve yapay zekâ etkisi
Geçen hafta yayımlanan Challenger, Gray & Christmas raporuna göre, ABD’de işverenler Ekim ayında 153 binin üzerinde işten çıkarma açıkladı. Şirket, bunun pandemi sonrası aşırı istihdamın dengelenmesi anlamına geldiğini, ancak yapay zekâ teknolojilerinin istihdam yapısını değiştirmeye başladığını vurguladı.
Fed Başkanı Jerome Powell da son toplantı sonrası, “Birçok şirket işe alımları durduruyor veya azaltıyor. Çoğu bunu yapay zekâ uygulamalarının verimlilik etkisine bağlıyor” dedi.
Bu eğilime paralel olarak Verizon’un da yeni CEO’su yönetiminde 15 bin kişilik işten çıkarma planladığı bildirildi.
Sonuç: Yavaşlama sinyalleri belirginleşiyor
IMF ve Fed’den gelen açıklamalar, ABD ekonomisinde yavaşlama, veri eksikliği ve politika belirsizliği nedeniyle artan kırılganlıkları gözler önüne seriyor.
Piyasalar, faiz indirimi beklentilerini yeniden değerlendirirken, yatırımcılar hem küresel büyüme hem de teknoloji sektöründeki soğuma karşısında temkinli davranıyor.
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
