Ukrayna'da Ateşkes Umudu: Rusya, Ukrayna ve ABD Kasım'da Yeniden Masaya Oturuyor

Rusya ve Ukrayna, ABD'nin arabuluculuğunda yürütülen üçlü barış görüşmelerinin kasım ayının ilk yarısında yeniden başlayacağını açıkladı. Birleşik Arap Emirlikleri'nin başkenti Abu Dabi'de yapılması planlanan müzakerelerin odağında, olası bir barış anlaşmasının ardından Rusya ve Ukrayna'nın güvenliğini sağlayacak düzenlemeler bulunuyor. Kiev, görüşmelerin liderler düzeyine taşınmasını isterken Moskova, Avrupa ülkelerinin de ilerleyen aşamalarda sürece katılabileceği mesajını verdi.

Kremlin: Görüşmeler kasımın ilk yarısında Abu Dabi'de

Rusya ile Ukrayna arasında savaşı sona erdirmeye yönelik diplomatik girişimlerde yeni bir aşamaya geçiliyor.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, cuma günü düzenlediği basın toplantısında Rusya, Ukrayna ve ABD temsilcilerinin kasım ayının ilk yarısında Abu Dabi'de bir araya gelmesinin planlandığını açıkladı.

Peskov, görüşmelerin temel gündeminin olası bir barış anlaşması sonrasında iki ülkenin güvenliğini sağlayacak mekanizmalar olduğunu belirtti.

Kremlin Sözcüsü, kalıcı bir barış anlaşmasına ulaşılabilmesi için güvenlik konusunun mutlaka çözüme kavuşturulması gerektiğini vurguladı.

Peskov'a göre Rusya ve Ukrayna'nın savaş sonrasındaki güvenlik ihtiyaçlarını ele almayan kapsamlı bir çözüm mümkün değil.

Moskova'nın açıklaması, görüşmelerin yalnızca ateşkes koşullarına değil, savaş sonrasında kurulacak güvenlik düzenine de odaklanacağını gösteriyor.

Avrupa ülkeleri müzakerelere katılabilir mi?

Peskov, görüşmelere Avrupa ülkelerinin de dahil edilerek müzakere formatının dört taraflı hale getirilmesi ihtimalini tamamen dışlamadı.

Kremlin Sözcüsü, Avrupa'nın katılımına ilişkin soruya, "Hiçbir ihtimal göz ardı edilemez" yanıtını verdi.

Bununla birlikte kasım ayının ilk yarısında Abu Dabi'de yapılması planlanan toplantının Rusya, Ukrayna ve ABD arasında üçlü formatta gerçekleştirileceğini belirtti.

Peskov, Avrupa'nın güvenlik mimarisinin diğer aktörler olmadan ele alınmasının mümkün olmadığını da kabul etti.

Bu açıklamalar, ilk aşamada üçlü müzakerelerin yürütülmesinin, daha sonraki aşamalarda Avrupa ülkelerinin sürece dahil edilmesine engel oluşturmayacağına işaret ediyor.

Avrupa'nın olası bir barış anlaşmasında nasıl bir rol üstleneceği ise henüz netleşmiş değil.

Zelenskiy: Yarın bile görüşmeye hazırız

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de ABD'nin arabuluculuğunda yeni bir müzakere turu düzenlenmesi konusunda anlaşmaya varıldığını doğruladı.

Zelenskiy, ABD'nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile telefon görüşmesi gerçekleştirdiğini ve kasım ayının ilk yarısında heyetler düzeyinde üçlü toplantı yapılması konusunda uzlaşıldığını açıkladı.

Hudson Enstitüsü'nde yaptığı konuşmada diplomatik sürecin hızlandırılmasını isteyen Zelenskiy, "Herhangi bir gün görüşmeye hazırız. Yarın bile olabilir" dedi.

Ukrayna lideri, ekim ayında yapılması planlanan bir toplantının gerçekleşmemesinden Rusya'yı sorumlu tuttu.

Zelenskiy, Moskova'nın görüşmeyi ertelemek için yeni bir gerekçe ortaya koyduğunu savundu.

Kiev yönetimi, müzakerelerin yeniden başlamasını desteklemekle birlikte teknik görüşmelerin tek başına yeterli olmayacağı görüşünde.

Kiev liderler zirvesi istiyor

Zelenskiy, savaşın sona erdirilmesi için teknik heyetler arasındaki görüşmelerden devlet liderlerinin katılacağı bir zirveye geçilmesi gerektiğini söyledi.

Ukrayna liderine göre savaşın geleceğini belirleyecek temel siyasi ve güvenlik konuları ancak liderler düzeyinde çözülebilir.

Bu yaklaşım, Kiev'in diplomatik sürecin daha hızlı ilerlemesini ve siyasi kararların doğrudan alınmasını istediğini gösteriyor.

Ancak Moskova'nın şu aşamada önceliği, savaş sonrası güvenlik sisteminin teknik ve diplomatik düzeyde ele alınması.

Dolayısıyla taraflar görüşmelerin yeniden başlaması konusunda uzlaşmış görünse de müzakerelerin hangi hızda ve düzeyde ilerleyeceği konusunda farklı yaklaşımlar bulunuyor.

Putin, ABD temsilcisi Witkoff ile görüştü

Yeni müzakere takviminin açıklanmasından bir gün önce Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD özel temsilcisi Steve Witkoff'u St. Petersburg'daki Konstantin Sarayı'nda kabul etti.

Görüşmenin ardından açıklama yapan Rusya Devlet Başkanlığı Danışmanı Yuri Uşakov, Putin'in Moskova'nın kasım ayında üçlü barış görüşmelerine yeniden başlamaya prensipte hazır olduğunu ilettiğini söyledi.

Uşakov, Putin'in yaklaşık 10 Kasım tarihinde müzakerelerin yeniden başlatılabileceğini belirttiğini aktardı.

Rus yetkili, görüşmelerin özellikle savaş sonrası Rusya ve Ukrayna için oluşturulacak güvenlik sistemine odaklanacağını ifade etti.

Moskova'nın bu açıklaması, diplomatik temasların yeniden başlamasına yönelik siyasi iradenin bulunduğuna işaret ediyor.

Bununla birlikte tarafların temel anlaşmazlıklarını giderip gidermediği henüz bilinmiyor.

ABD diplomatik temaslarını yoğunlaştırıyor

ABD özel temsilcisi Steve Witkoff da Rus, Ukraynalı ve Avrupalı yetkililerle gerçekleştirilen son görüşmelerin yapıcı geçtiğini açıkladı.

Witkoff, Jared Kushner ile birlikte St. Petersburg ve Oslo'da yürütülen diplomatik temaslara ilişkin değerlendirmesinde, görüşmelerin üçlü formatta teknik düzeyde devam edeceğini belirtti.

Oslo'daki temasların salı günü gerçekleştirildiği bildirildi.

Washington yönetiminin hem Moskova hem de Kiev ile temaslarını sürdürmesi, ABD'nin müzakere sürecindeki merkezi rolünün devam ettiğini gösteriyor.

Ancak teknik görüşmelerin yeniden başlaması, tarafların ateşkes veya nihai barış anlaşması üzerinde uzlaştığı anlamına gelmiyor.

Önümüzdeki toplantılarda özellikle güvenlik garantileri ve savaş sonrası düzenlemeler konusunda ilerleme sağlanıp sağlanamayacağı izlenecek.

Ukrayna hava savunmasında sorun yaşıyor

Zelenskiy, diplomatik girişimlerin yanı sıra Ukrayna'nın askeri ve teknolojik ihtiyaçlarına da dikkat çekti.

Ukrayna lideri, Starlink ve Starshield sistemlerine yönelik kısıtlamaların devam ettiğini, Rus balistik füzelerine karşı kullanılacak önleyici füze teslimatlarında ise gecikmeler yaşandığını açıkladı.

Zelenskiy, bu durumu Ukrayna açısından ciddi bir sorun olarak nitelendirdi.

Buna rağmen Ukrayna cephe hattının dayanmayı sürdürdüğünü belirten Zelenskiy, ABD ve diğer müttefiklerle ilişkilerin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

Ukrayna lideri, Washington ile ilişkilerde yanlış anlaşılmaların önlenmesi gerektiğini vurgulayarak, güçlü ve dostane iş birliğinin barışın sağlanması açısından kritik önemde olduğunu söyledi.

Zelenskiy, ABD'nin uluslararası gelişmelere ilgi göstermesinin önemine dikkat çekerek, güçlü bir Amerika olmadan dünyanın daha kötü bir yer haline geleceğini ifade etti.

Daha önce üç tur görüşme yapılmıştı

Rusya ve Ukrayna, ABD'nin arabuluculuğunda yılın ilk aylarında üç tur barış görüşmesi gerçekleştirmişti.

İlk toplantı 23-24 Ocak tarihlerinde Abu Dabi'de düzenlendi.

İkinci tur görüşmeler yine Abu Dabi'de, 4-5 Şubat tarihlerinde yapıldı.

Üçüncü toplantı ise 17-18 Şubat tarihlerinde İsviçre'nin Cenevre kentinde gerçekleştirildi.

Kasım ayında planlanan yeni görüşmeler, bu diplomatik sürecin devamı niteliğinde olacak.

Abu Dabi'nin yeniden toplantı yeri olarak belirlenmesi, Birleşik Arap Emirlikleri'nin Rusya-Ukrayna diplomasisindeki rolünü sürdürdüğünü de gösteriyor.

Ateşkes için umut var, ancak anlaşma henüz uzak

Kasım ayında üçlü görüşmelerin yeniden başlaması, Rusya-Ukrayna savaşının diplomatik yollarla sona erdirilmesi açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirilebilir.

Ancak tarafların açıklamaları, henüz bir ateşkes anlaşmasına ulaşıldığını göstermiyor.

Rusya, savaş sonrası güvenlik düzenlemelerinin oluşturulmasına öncelik verirken Ukrayna, görüşmelerin liderler düzeyine taşınmasını ve siyasi kararların hızlandırılmasını istiyor.

Avrupa ülkelerinin müzakerelere nasıl dahil edileceği de belirsizliğini koruyor.

Önümüzdeki süreçte güvenlik garantileri, Avrupa'nın rolü ve liderler zirvesi ihtimali diplomatik gündemin başlıca konuları olacak.

Kasım ayındaki Abu Dabi görüşmeleri, tarafların yeniden masaya oturması açısından önemli bir fırsat sunuyor. Ancak kalıcı ateşkes ve barış için yalnızca müzakerelerin başlaması değil, temel güvenlik anlaşmazlıklarında somut ilerleme sağlanması gerekiyor.

Reuters, CNN

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.