Mekke Ortak Savunma Anlaşması TBMM Komisyonunda Kabul Edildi

PARAANALİZ – Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında askeri iş birliğini stratejik bir ittifak boyutuna taşıyan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, TBMM Dışişleri Komisyonunda kabul edildi. Üç ülke arasında kolektif savunma ve karşılıklı askeri yardımlaşmayı öngören 16 maddelik düzenleme, Meclis Genel Kurulu'ndaki görüşmeler için hazırlık aşamasına girdi.

6 Günde Komisyondan Geçti

Geçtiğimiz 7 Ağustos tarihinde imzalanan anlaşmanın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi, 21 Ekim'de TBMM Başkanlığına sunularak Dışişleri Komisyonuna havale edilmişti. Yoğun bir gündemle ele alınan teklif, Meclis'e gelmesinden sadece altı gün sonra komisyon onayından geçti.

Onay sürecinin bir sonraki ve son aşamasını TBMM Genel Kurulu oluşturuyor. Genel Kurul'da yapılacak oylamanın ardından yasal sürecin tamamlanması bekleniyor.

"Bir Ülkeye Yapılan Saldırı Üç Ülkeye Yapılmış Sayılacak"

Mekke Anlaşması’nın en dikkat çekici maddesini ortak savunma yükümlülüğü oluşturuyor. Buna göre; Türkiye, Pakistan veya Suudi Arabistan’dan herhangi birine dış kaynaklı silahlı bir saldırı düzenlenmesi durumunda, bu eylem bütün taraflara yönelmiş bir saldırı olarak kabul edilecek.

Taraflar, Birleşmiş Milletler (BM) Şartı'nın 51'inci maddesinde yer alan meşru müdafaa hakkı çerçevesinde saldırıya uğrayan ülkeye destek sağlayacak. Bu destek, askeri imkân ve kabiliyetlerin devreye sokulmasını da kapsayabilecek.

Ancak metinde yer alan düzenlemelere göre, sağlanacak desteğin kapsamı ve niteliği; ülkelerin kendi değerlendirmeleri, anayasal yükümlülükleri ve iç hukuklarındaki karar süreçleri doğrultusunda belirlenecek. Dolayısıyla ortak savunma maddesi, her olası saldırıda Türk askerinin otomatik olarak çatışma bölgelerine gönderileceği anlamına gelmiyor.

Siyasi Tartışmaların Odagında

Savunma sanayii iş birliği, ortak tatbikatlar ve lojistik yardımlaşma gibi kritik başlıkları içeren anlaşma, siyaset kulislerinde de geniş yankı uyandırdı. Muhalefet kanadından gelen eleştirilerde, düzenlemenin Türkiye’yi dışarıdaki bölgesel çatışma ve krizlerin içine çekebileceği yönündeki kaygılar dile getiriliyor.

Genel Kurul görüşmelerinde anlaşmanın maddeleri ve Türkiye'nin bölgesel güvenlik dengelerine olası etkileri kapsamlı bir şekilde tartışılarak oylanacak.