İran Savaşına Dair Belirsizlikler Sürerken Petrol Fiyatları Geriledi

Bir önceki seansta Brent petrol %1'den fazla değer kaybederek son 4 haftanın en düşük seviyesine gerilerken, ABD ham petrol stoklarında yaşanan beklenmedik düşüş piyasaya temel bir destek sundu.

ABD ara seçimlerinde Demokratların, Başkan Donald Trump’ın mensup olduğu Cumhuriyetçi Parti’den Kongre kontrolünü geri almasının ardından, yatırımcıların ABD-İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaştaki bir sonraki adımı beklemesiyle petrol fiyatları Çarşamba günü dalgalı bir seyirde düşüş kaydetti.

Brent petrol vadeli işlemleri, seans içinde 2 dolarlık bir düşüş gördükten sonra 1,75 dolar (%0,7) kayıpla varil başına 101,85 dolara geriledi. Batı Teksas türü (WTI) ABD ham petrolü vadeli işlemleri ise 1,18 dolar (%1,2) düşüşle 94,91 dolara indi. Her iki gösterge de seansın erken saatlerinde 1 dolar yükselmişti.

Yatırımcıların Ukrayna ve İran’daki savaşları sonlandırmaya yönelik görüşmeleri yakından takip ettiği bir önceki seansta Brent petrol %1’in üzerinde değer kaybederek yaklaşık dört haftanın en düşük seviyesine gerilemişti.

Çelişkili Sinyaller

Phillip Nova Piyasa Tahminleri Başkanı Priyanka Sachdeva, "Başkan Trump'ın askeri darbeler devam ederken gerilimi düşüren açıklamalar yapması gibi çelişkili sinyaller vermesi, tüccarların piyasanın yönü hakkında net bir kanaat oluşturmasını zorlaştırdı" dedi. Sachdeva, "Özellikle Ekim ayındaki sert yükselişin ardından kâr satışları yapılmasının ve spekülatif uzun pozisyonların azaltılmasının makul olduğunu düşünüyorum" diye ekledi.

Sachdeva sözlerine şöyle devam etti: "Yine de Hürmüz Boğazı üzerinden sevkiyatların aksama riski ortadan kalkmış değil. Ayrıca ABD ham petrol stoklarındaki beklenmedik düşüş piyasaya temel bir destek sunuyor."

Bir ABD’li yetkili dün yaptığı açıklamada, ABD'nin İran'a ait Keşm Adası'na, ABD varlıklarına karşı kullanılan karadan havaya füzelere yönelik "savunma amaçlı" saldırılar düzenlediğini bildirdi. Bir diğer yetkili ise saldırıların sınırlı göründüğünü ve geniş çaplı askeri operasyonlara geri dönüleceğine dair bir işaret taşımadığını ifade etti.

Piyasalar, ABD seçimlerinin ardından saldırıların tırmanmasını önlemek için Katar'ın arabuluculuk çabalarını yoğunlaştırdığı bir dönemde, ABD-İsrail'in İran ile yürüttüğü savaşı sona erdirmeyi amaçlayan görüşmelerdeki gelişmeleri yakından izlemeye devam ediyor.

İran'a Saldırı İçin An meselesi Bir Plan Yok

Üst düzey bir İranlı yetkili dün Reuters'e yaptığı açıklamada, İran ve ABD'nin savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya varmaktan hâlâ uzak olduğunu söyledi.

Trump ise dün Financial Times'a verdiği mülakatta, ABD'nin İran'a vurmak için an meselesi olan bir planı bulunmadığını belirtti.

Diğer yandan piyasa kaynakları, Amerikan Petrol Enstitüsü (API) verilerine dayanarak 30 Ekim'de sona eren haftada ham petrol stoklarının 5,27 milyon varil düştüğünü bildirdi. Reuters anketine katılan sekiz analistin ortalama tahmini ise ham petrol stoklarında yaklaşık 880 bin varillik bir artış olacağı yönündeydi.

Kaynaklar; benzin stoklarının 1,43 milyon varil arttığını, motorin ve kalorifer yakıtını kapsayan distile ürün stoklarının ise bir önceki haftaya göre 1,19 milyon varil gerilediğini aktardı.

Haitong Futures yayımladığı analiz notunda, "Motorin stokları hâlâ kısıtlı seviyede kalırken benzin stokları beklenenden fazla arttı; bu veriler genel olarak petrol fiyatlarını destekliyor" değerlendirmesinde bulundu.

Tankerlerin Hedef Alınması

Bu süreçte İran, Hürmüz Boğazı'nı geçmeye çalışan dört petrol tankerinin mayınlara çarpması sonucu alev aldığını duyurdu ve savaşın geri dönmesinden kimsenin fayda sağlamayacağı konusunda uyarıda bulundu.

Bu gelişme, ABD Başkanı'nın Boğaz'ın en büyük adası olan Keşm Adası'na yapılan saldırı haberlerinin ardından İslam Cumhuriyeti'ne yönelik darbeler vurulduğunu açıklamasının ertesi günü yaşandı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yayımlanan ve resmi haber ajansı IRNA'da yer alan açıklamada şu ifadelere yer verildi: "İran'ın mücahitleri ile Devrim Muhafızları Deniz ve Hava-Uzay Kuvvetleri evlatları,Hürmüz Boğazı'nın güneyindeki yasaklı koridordan geçmeye çalışan dört kuralsız petrol tankerini deniz mayınlarıyla vurup imha ederek düşmana ağır darbeler indirmiştir; tankerler hâlâ yanmaktadır. Kurallara uymayan diğer iki gemi ise durdurulmuştur." Açıklamada ayrıca Boğaz üzerinde MQ-9 tipi bir insansız hava aracının düşürüldüğü belirtildi.

Çözüm Arayışı

Savaşın patlak verdiği 28 Şubat'tan bu yana İran, dünya petrol ve gaz arzının yaklaşık beşten birinin geçtiği bu stratejik su yolundaki gemi trafiğine sert kısıtlamalar uyguladı. ABD ise buna karşılık olarak İran limanlarına ablaka uyguladı ve tankerlerin Boğaz'dan geçişine escortluk etti.

İran Başmüzakerecisi ve Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf dün yaptığı açıklamada, "savaştan kaçınmak" için topun ABD tarafında olduğunu vurguladı.

Televizyonda yayımlanan konuşmasında Kalibaf, "Bölge ülkeleri bilmelidir ki, İran İslam Cumhuriyeti parmağı tetikte savaşa tam teşekküllü hazır dururken, aynı zamanda Amerikan tarafına güçlü ve mantıklı bir yanıt da sunmuştur" dedi.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise "Bu savaştan kimsenin kazançlı çıkmayacağını" belirterek,anlaşmazlığı "diyalog yoluyla" çözmek için çalıştıklarını ifade etti.