Fransa’da borç krizi alarmı: Piyasalar temerrüt riskini fiyatlamaya başladı

Fransa’nın hızla bozulan kamu maliyesi tahvil piyasalarında alarm zillerini çaldırıyor. Ülkenin 10 yıllık tahvil faizi %5’e dayanırken Almanya ile getiri farkı Euro Bölgesi borç krizinden bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Macquarie stratejisti Thierry Wizman’a göre piyasalar artık Fransa için düşük de olsa doğrudan devlet temerrüdü ihtimalini fiyatlıyor.

Euro Bölgesi’nin ikinci büyük ekonomisi Fransa’da kamu borcu ve siyasi belirsizlik tahvil piyasalarında giderek daha ağır bir baskı yaratıyor.

Macquarie Group Küresel Döviz ve Faiz Stratejisti Thierry Wizman’a göre yatırımcılar, ülkenin hızla büyüyen kamu borcunu yakın gelecekte kontrol altına alabileceğine giderek daha az inanıyor.

Bu endişe artık yalnızca tahvil getirilerine değil, Fransa'nın devlet borcuna karşı sigorta maliyetine de yansıyor.

Fransa’nın beş yıllık kredi temerrüt takası (CDS) 81 baz puana yükselerek büyük AB ülkeleri ve İngiltere arasında en yüksek seviyeye çıktı.

Aynı zamanda Fransa'nın 10 yıllık devlet tahvili faizi %4,989’a yükselerek 2002’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Fransız ve Alman 10 yıllık devlet tahvilleri arasındaki getiri farkı ise 152 baz puana çıkarak 2011’deki Euro Bölgesi borç krizinden bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

Macquarie: CDS piyasası temerrüt riskine işaret ediyor

Wizman’a göre piyasadan gelen mesaj giderek daha açık hale geliyor.

Macquarie stratejisti, “Fransa CDS fiyatlamasından gelen sinyal, OAT/Bund getiri farkındaki açılmanın Fransa’daki daha yüksek devlet temerrüdü riskinden kaynaklandığını gösteriyor” değerlendirmesinde bulundu.

OAT, Fransız devlet tahvillerini; Bund ise Alman devlet tahvillerini ifade ediyor.

Fransa-Almanya faiz farkının hızla açılması, yatırımcıların Fransa’ya Almanya’ya kıyasla giderek daha yüksek bir risk primi uyguladığını gösteriyor.

Göstergeler daha sonra zirve seviyelerinden bir miktar gerilese de Fransa’nın temel ekonomik ve mali sorunları değişmiş değil.

Borç/GSYH oranı %122’ye gidiyor

Fransa ekonomisinin bu yıl yalnızca %0,5 büyümesi bekleniyor.

Buna karşılık bütçe açığının GSYH’nin yaklaşık %5,4’üne ulaşacağı tahmin ediliyor.

Tahvil faizlerinin yükselmesi nedeniyle kamu borcunun faiz maliyeti de hızla artıyor.

Fransa'nın kamu borcu/GSYH oranının bu yılki %119 seviyesinden gelecek yıl %122’ye yükselmesi bekleniyor.

Hükümetin açıkladığı son mali plan da yatırımcıları ikna etmeye yetmedi. Planın ardından tahvil faizlerinin yükselmeye devam etmesi, piyasaların kamu maliyesini düzeltme programının uygulanabilirliğinden şüphe duyduğuna işaret etti.

Tahvil piyasasından Fransız siyasetine “suçlu” kararı

Wizman’a göre Fransa-Almanya tahvil faiz farkındaki ani açılma yalnızca mali göstergelerin değil, ülkedeki siyasi gelişmelerin de sonucu.

Macquarie stratejisti, piyasadaki hareketi Fransa cumhurbaşkanlığı siyasetinin son dönemde izlediği yöne verilmiş bir “suçlu” kararı olarak yorumladı.

Wizman, Fransa’da siyasi kutuplaşmanın özellikle göç tartışmaları nedeniyle hızla arttığına dikkat çekiyor.

Ancak mali piyasalar açısından temel sorun, hem popülist solun hem de popülist sağın bütçe disiplinini öncelikli politika olarak görmemesi.

Bu nedenle yaklaşan cumhurbaşkanlığı seçiminin ülkenin mali görünümünü daha da belirsiz hale getirebileceği değerlendiriliyor.

Mélenchon: Merkez Bankası kamu borcunu silsin

Aşırı sol cumhurbaşkanı adayı Jean-Luc Mélenchon, Fransa Merkez Bankası'nın elinde tuttuğu Fransız kamu borçlarını iptal etmesini savunuyor.

Böyle bir politika, tahvil yatırımcılarının ülkenin borçlarının geri ödenmesine ilişkin kaygılarını daha da artırabilecek öneriler arasında gösteriliyor.

Aşırı sağ lider Marine Le Pen ise vergi indirimleri önerirken emeklilik yaşını 60’a kadar düşürme sözü veriyor.

Fransa'nın emeklilik sistemi halihazırda kamu harcamalarının büyük ve giderek artan bir bölümünü oluşturuyor.

Dolayısıyla her iki siyasi kanadın ekonomi politikaları da tahvil piyasasında Fransa'nın uzun vadeli mali disiplinine ilişkin soru işaretlerini büyütüyor.

Siyasi risk tahvil piyasasının merkezinde

Wizman, doğrudan bir Fransız devlet temerrüdünün hâlâ düşük olasılıklı bir senaryo olduğunu belirtiyor.

Ancak seçimlerden çıkacak siyasi tablonun 2028 bütçesini ve yatırımcıların Fransa'nın kredi riskine bakışını ciddi biçimde etkileyebileceğini düşünüyor.

Üstelik cumhurbaşkanlığı seçim kampanyası henüz başlangıç aşamasında.

Kampanya ilerledikçe kamu borcu, bütçe politikaları ve olası temerrüt üzerine siyasi söylemin daha da sertleşmesi, Fransa'nın kredi değerliliğine ilişkin algıyı olumsuz etkileyebilir.

Fransa neden ABD ve Japonya’dan farklı?

Yüksek kamu borcu yalnızca Fransa'nın problemi değil.

ABD'nin kamu borcu/GSYH oranı yaklaşık %100, Japonya'nınki ise %200'ün oldukça üzerinde.

Ancak Fransa'yı daha kırılgan hale getiren bazı önemli farklılıklar bulunuyor.

ABD ekonomisi Fransa'dan çok daha güçlü büyüyor. Japonya ise devlet tahvillerine yönelik güçlü bir yerli yatırımcı tabanına sahip.

Fransa ekonomisinin bu yıl yalnızca %0,5 büyümesi beklenirken, hükümet gelecek yıl 380 milyar doların üzerinde orta ve uzun vadeli borçlanmaya gitmeyi planlıyor.

Bu nedenle yatırımcı talebinin sürdürülebilirliği giderek daha kritik hale geliyor.

Vanguard: Fransa uzun vadede kredi kalitesini kaybediyor

Vanguard Uluslararası Faizler Başkanı Ales Koutny, Financial Times’a yaptığı değerlendirmede jeopolitik sorunların merkezine yerleşen ülkelerin tahvillerine yönelik talebin kriz dönemlerinde ortadan kaybolabileceği uyarısında bulundu.

Koutny, Fransa'yı “uzun vadede kredi kalitesi bozulan” bir ülke olarak tanımladı.

Bu değerlendirme, kredi derecelendirme kuruluşlarının son dönemde attığı adımlarla da örtüşüyor.

Scope Ratings geçen ay Fransa'nın kredi notunu AA- seviyesinden A+’ya düşürdü.

Böylece Scope’un Fransa notu Fitch ve S&P Global Ratings'in değerlendirmeleriyle aynı seviyeye geldi.

Scope: Siyasi parçalanma mali düzeltmeyi zorlaştıracak

Scope not indiriminde özellikle Fransa'daki siyasi risklere dikkat çekti.

Kredi derecelendirme kuruluşuna göre hükümetin kendi koyduğu bütçe açığı hedeflerine ulaşmakta zorlanması önemli bir sorun.

Tahvil faizlerinin bu yıl sert biçimde yükselmesi de kamu borçlanma maliyetlerini artırarak herhangi bir mali düzeltme programını daha acı verici hale getiriyor.

Scope, Fransa'daki siyasi parçalanmanın 2027 cumhurbaşkanlığı seçimlerinden sonra da yüksek kalmasını bekliyor.

Bu durum kamu borcunu istikrara kavuşturmak için gereken büyük mali konsolidasyonun uygulanmasını zorlaştırabilir.

Kurum ayrıca gerekli önlemlerin sulandırılması, ertelenmesi veya yalnızca kısmen uygulanması riskinin yüksek olduğunu düşünüyor.

Scope’a göre bu tablo, Fransa'nın orta vadede kamu maliyesindeki bozulmayı durdurma, hatta tersine çevirme kapasitesine duyulan güveni azaltıyor.

Avrupa'nın yeni borç krizi Fransa’dan mı çıkacak?

Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizinin %5 sınırına dayanması ve Almanya ile faiz farkının 2011 Euro Bölgesi borç krizinden bu yana en yüksek seviyeye ulaşması, yatırımcıların artık ülkenin mali sorunlarını sıradan bir bütçe tartışmasının ötesinde değerlendirdiğini gösteriyor.

Doğrudan devlet temerrüdü hâlâ düşük olasılıklı bir senaryo olarak görülüyor.

Ancak zayıf büyüme, GSYH'nin %5'ini aşan bütçe açığı, yükselen borç oranı, artan faiz giderleri ve siyasi kutuplaşmanın aynı anda ortaya çıkması Fransa'yı tahvil piyasalarının en yakından izlediği gelişmiş ekonomilerden biri haline getiriyor.

Önümüzdeki dönemde belirleyici soru yalnızca Fransa'nın ne kadar borçlanacağı olmayacak.

Asıl soru, yatırımcıların Fransız devletinin bu borcu kontrol altına alma iradesine ve siyasi kapasitesine ne kadar süre daha güveneceği olacak.

Fortune