Dünya Piyasaları: Asya’da sert satış—petrol ve tahvil faizleri risk iştahını vurdu

Petrol fiyatlarının 100 doların üzerine çıkması ve ABD 10 yıllık tahvil faizinin yüzde 4,95’i aşması küresel risk iştahını bozdu. Güney Kore ve Japonya öncülüğünde Asya borsalarında sert satışlar görülürken, Wall Street dört günlük düşüş serisinin ardından ABD enflasyon verisine odaklandı. Ağustos TÜFE’sinin beklentileri aşması halinde Fed’in gelecek hafta faiz artırma ihtimali güçlenebilir.

Küresel piyasalarda petrol şoku ve yükselen tahvil faizlerinin yarattığı baskı Asya borsalarına sert satış olarak yansıdı.

Güney Kore hisseleri bölgedeki düşüşe öncülük etti. Kospi yüzde 2,8, Japonya’nın Nikkei 225 Endeksi yüzde 2,6 değer kaybetti.

Hong Kong Hang Seng yüzde 1,4 gerilerken, Çin ana karasındaki CSI 300 yüzde 0,9 düştü. Avustralya S&P/ASX 200 Endeksi’nde kayıp yüzde 1 oldu.

Asya’daki satışların arkasında iki temel faktör bulunuyor: 100 doların üzerine çıkan petrol ve hızla yükselen ABD tahvil faizleri.

Wall Street dört gündür düşüyor

ABD borsaları da Perşembe seansını kayıplarla tamamladı.

Dow Jones 300 puandan fazla, yaklaşık yüzde 0,6 gerilerken S&P 500 yüzde 0,6 düştü. Nasdaq Composite ise yüzde 0,7 değer kaybetti.

Böylece üç büyük ABD endeksi de art arda dördüncü işlem gününü düşüşle tamamladı.

Haftalık bazda Dow Jones yaklaşık yüzde 2,5 kayba doğru ilerlerken S&P 500 ve Nasdaq’ın haftalık kayıpları yüzde 1,6 civarında bulunuyor.

Cuma sabahı ABD vadeli endekslerinde ise sınırlı bir toparlanma görüldü.

S&P 500 vadeli kontratları yüzde 0,2’ye yakın yükselirken Dow vadeli kontratları yaklaşık 150 puan artıda işlem gördü. Nasdaq 100 vadeli kontratlarında ise yükseliş yüzde 0,1’in altında kaldı.

Petrol 100 doların üzerine yerleşti

Hisse piyasalarındaki satışların en önemli nedenlerinden biri petrol fiyatlarındaki hızlı yükseliş.

ABD ham petrolü WTI Perşembe günü varil başına 100 doların üzerine çıkarken, hem WTI hem de Brent mayıs ayından bu yana en yüksek kapanış seviyelerine ulaştı.

ABD ile İran arasındaki savaşın yedinci ayına girmesi ve son günlerde çatışmaların yeniden şiddetlenmesi, petrol arzı ve taşımacılığına ilişkin endişeleri büyütüyor.

Petrol fiyatlarındaki yükseliş yatırımcılar açısından yalnızca enerji maliyetlerinin artması anlamına gelmiyor.

Asıl endişe, enerji şokunun tüketici fiyatlarına yayılarak küresel enflasyonu yeniden hızlandırması ve merkez bankalarını daha sıkı para politikasına zorlaması.

ABD 10 yıllık faizi yüzde 4,95’i geçti

Petrolle birlikte tahvil faizleri de hızla yükseldi.

ABD 10 yıllık Hazine tahvilinin getirisi yüzde 4,95’in üzerine çıkarak Ekim 2023’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Petrol ve tahvil faizlerinin aynı anda yükselmesi hisse piyasaları açısından özellikle olumsuz bir kombinasyon yaratıyor.

Enerji maliyetlerinin yükselmesi şirketlerin kâr marjları üzerinde baskı oluştururken, yüksek tahvil faizleri de finansman maliyetlerini artırıyor ve hisse senetlerinin göreli cazibesini azaltıyor.

Özellikle yüksek değerlemelerle işlem gören teknoloji ve büyüme hisseleri, tahvil faizlerindeki yükselişe karşı daha hassas durumda.

Üretici enflasyonu yüzde 5,4’e çıktı

Piyasaların enflasyon endişesini artıran bir diğer gelişme ABD üretici fiyatları oldu.

Ağustos ayında üretici fiyat endeksi aylık bazda yüzde 0,4 yükseldi.

Yıllık üretici enflasyonu ise yüzde 5,4’e ulaştı.

Enerji maliyetlerindeki artışın üretici fiyatlarına yansımaya başlaması, petrol şokunun önümüzdeki aylarda tüketici enflasyonu üzerinde de daha belirgin hale gelebileceği endişesini artırıyor.

Bu nedenle piyasaların dikkati şimdi tamamen Cuma günü açıklanacak ABD tüketici enflasyonu verisine çevrilmiş durumda.

ABD TÜFE için kritik gün

Dow Jones anketine katılan ekonomistler, Ağustos ayında ABD tüketici fiyatlarının aylık bazda yüzde 0,4 artmasını bekliyor.

Yıllık enflasyonun ise yüzde 3,4 seviyesinde gerçekleşmesi öngörülüyor.

Veri, Fed’in 16 Eylül’de açıklayacağı faiz kararı açısından kritik önem taşıyor.

Vadeli piyasalardaki fiyatlamalara göre Fed’in gelecek hafta faiz artırma ihtimali yaklaşık yüzde 71 seviyesinde.

Bu nedenle enflasyonda küçük bir sürpriz bile tahvil, dolar ve hisse piyasalarında güçlü hareketlere neden olabilir.

Beklentilere paralel TÜFE Fed üzerindeki baskıyı azaltabilir

Natixis CIB Americas ABD Başekonomisti Christopher Hodge’a göre beklentilere paralel bir enflasyon verisi, Fed üzerindeki faiz artırma baskısını azaltabilir.

Hodge, konsensüsle uyumlu bir rakamın art arda dördüncü olumlu enflasyon verisine işaret edeceğini ve Eylül toplantısında faiz artırımına duyulan ihtiyacı azaltacağını düşünüyor.

Ancak enflasyonun beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi halinde tablo değişebilir.

Hodge’a göre böyle bir durumda Fed’in gelecek haftaki toplantıda faiz artırması beklenebilir.

Piyasalar üçlü baskı altında

Küresel piyasaların önündeki denklem giderek zorlaşıyor.

Bir tarafta ABD-İran savaşının genişlemesiyle 100 doların üzerine çıkan petrol, diğer tarafta yeniden yükselen enflasyon ve bunun sonucu olarak yüzde 5’e yaklaşan ABD tahvil faizleri bulunuyor.

Şimdi üçüncü belirleyici unsur ABD TÜFE verisi olacak.

Beklentilerin üzerinde bir rakam, piyasaların zaten fiyatlamaya başladığı “daha yüksek petrol + daha yüksek enflasyon + daha yüksek faiz” senaryosunu güçlendirebilir.

Böyle bir tablo özellikle gelişmekte olan ülke varlıkları ve yüksek değerlemeli teknoloji hisseleri açısından risk iştahını daha da bozabilir.

Buna karşılık enflasyonun beklentileri aşmaması, Fed’in faiz artırımına gitmeyebileceği beklentisini güçlendirerek tahvil faizlerinde ve hisse piyasalarında kısa vadeli bir rahatlama sağlayabilir.

CNBC, Reuters