Borsa İstanbul’da yeni risk: Aracı kurum bonolarında 3,2 milyar TL’lik itfa baskısı

Yatırım fonu krizinin ardından Borsa İstanbul’da bu kez aracı kurumların kredili işlemleri finanse etmek amacıyla ihraç ettiği bonolar mercek altında. Çeşitli vadelerde itfa edilecek 124 bono ihracının toplam büyüklüğü yaklaşık 3,2 milyar TL’ye ulaşıyor. Bu bonoların önemli alıcılarından para piyasası fonlarında talebin gerilemesi, aracı kurumları itfaları karşılamak için hisse satışına yöneltebilir. Piyasa uzmanları bunun Borsa İstanbul üzerinde yeni bir satış baskısı yaratabileceği uyarısında bulunuyor.

Borsa İstanbul, yatırım fonu krizinin yaralarını sarmaya çalışırken piyasada yeni bir risk başlığı gündeme geldi.

Aracı kurumların kredili işlemleri finanse etmek amacıyla ihraç ettikleri bonoların yaklaşan itfa tarihleri yakından izleniyor.

Piyasa uzmanlarının verdiği bilgilere göre çeşitli vadelerde itfa edilecek toplam 124 bono ihracı bulunuyor. Bunların toplam büyüklüğü 3 milyar 193,7 milyon TL seviyesinde.

İtfaların bir bölümü bu ay gerçekleşirken, bazı bonoların vadesi 2027 yılına kadar uzanıyor.

Asıl risk ise bu bonoların önemli alıcıları arasında yer alan para piyasası fonlarındaki talep kaybından kaynaklanıyor.

Fon krizi aracı kurumlara sıçrayabilir mi?

Yatırım fonlarında yaşanan likidite sorunu para piyasası fonlarından da önemli miktarda çıkışa neden oldu.

Aynı zamanda yatırımcılar fonların portföy içeriklerini daha yakından incelemeye başladı.

Piyasa uzmanları, bu gelişmeler sonucunda aracı kurum bonolarına yönelik talebin zayıflamasının yaklaşan itfalarda finansman sıkıntısı yaratabileceğine dikkat çekiyor.

Aracı kurumların bono vadelerinde yatırımcılara ödeme yapabilmek amacıyla ellerindeki hisse senetlerini satmaya başlamaları halinde Borsa İstanbul’da yeni bir satış baskısı oluşabileceği belirtiliyor.

Özellikle likidite ihtiyacının artması durumunda fiyat gözetilmeksizin gerçekleştirilecek hisse satışlarının piyasa üzerindeki baskıyı artırabileceği uyarısı yapılıyor.

Bankalar devreye girebilir ancak…

Piyasa uzmanlarına göre yaklaşan bono itfalarında bankacılık sektörü aracı kurumlara finansman sağlayarak devreye girebilir.

Ancak mevcut makroihtiyati düzenlemeler nedeniyle bankaların aracı kurumlara kullandırabileceği kredilerin de sınırlı kalabileceği belirtiliyor.

Bu nedenle aracı kurumların alternatif likidite kaynaklarına ulaşamaması halinde bono itfalarını karşılamak amacıyla portföylerindeki hisseleri satmaları gerekebilir.

Böyle bir gelişme, fon tasfiyelerinin yarattığı satış baskısının henüz tamamen ortadan kalkmadığı Borsa İstanbul açısından yeni bir risk oluşturabilir.

SPK geri alımlarda sınırı kaldırdı

Borsa İstanbul geçen hafta yatırım fonlarında yaşanan likidite krizinin etkisiyle sert satışlarla karşılaşırken, düzenleyici kurumların piyasayı istikrara kavuşturmaya yönelik adımları devam ediyor.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), şirketlerin pay geri alımlarında uygulanan sınırı ikinci bir duyuruya kadar kaldırdı.

Kararın ardından Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) şirketlerden gelen pay geri alım açıklamalarında artış yaşandı.

Geri alımlar, piyasadaki negatif seyreden hisse sayısının azalmasına ve endekslere destek sağlanmasına katkıda bulundu.

Bununla birlikte tasfiye sürecindeki 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fonda yaşanan sorunların etkileri devam ediyor. Bu fonların portföylerinde bulunan bazı hisselerde taban fiyat serileri sürerken BIST 100 gün içerisinde daha olumlu bir görünüm sergiledi.

Halka arz endeksi ise zayıf performansıyla dikkat çekti.

Kredili işlem hacmi 129,2 milyar TL

Borsadaki bir diğer önemli risk unsuru ise kredili işlemlerin ulaştığı büyüklük.

Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) verilerine göre ağustos sonu itibarıyla kredili işlem hacmi 129,2 milyar TL seviyesinde bulunuyor.

Kredi kullanan hesap sayısı 46 bin 81, kredi sözleşmesi bulunan yatırımcı sayısı ise 652 bin 377 seviyesinde.

Yatırımcı başına ortalama kredi hacmi 2,8 milyon TL’ye ulaşmış durumda.

Ağustos 2026 itibarıyla yatırımcı başına kredi hacmi yılın en yüksek seviyesine çıktı.

Verilere göre 55 aracı kurumda kredili işlem yapan yatırımcı bulunuyor. Ocak 2025’ten bu yana kredi kullanan yatırımcı sayısı en yüksek seviyesine ulaşırken, yatırımcı başına kredi hacmi de tarihi zirveye çıktı.

Teminat tamamlama çağrıları yükseldi

Borsadaki sert fiyat hareketleri kredili yatırımcıların teminat pozisyonlarını da etkiliyor.

Takasbank verilerine göre haftanın ilk işlem gününde teminat tamamlama çağrılarının büyüklüğü 1,13 milyar TL’ye kadar yükseldi.

Bu tutar daha sonra 589,8 milyon TL’ye geriledi.

Ancak yüksek kredili işlem hacmi ve hisse fiyatlarındaki sert hareketler, yeni satış dalgalarında teminat tamamlama çağrılarının yeniden yükselmesi riskini gündemde tutuyor.

Teminat açığı oluşan yatırımcıların pozisyonlarını kapatmak zorunda kalması, düşen piyasada ilave satış baskısı yaratabilecek bir diğer mekanizma olarak öne çıkıyor.

50 milyar TL’lik ihraç da izleniyor

Piyasa uzmanlarının dikkat çektiği riskler yalnızca aracı kurumların yaklaşık 3,2 milyar TL büyüklüğündeki bono ihraçlarıyla sınırlı değil.

SPK’nın işlem başlattığı portföy yönetim şirketlerinden birinin iştiraki olan yatırım bankasının da 50 milyar TL büyüklüğünde bir ihracı bulunduğu belirtiliyor.

Uzmanlara göre bu ihracın itfasında sorun yaşanması halinde likidite ihtiyacının yeniden pay piyasasına satış olarak yansıması riski bulunuyor.

Böylece yatırım fonlarında başlayan kriz, Borsa İstanbul açısından birbirine bağlı yeni risk kanalları yaratıyor.

Para piyasası fonlarından çıkışların devam etmesi, aracı kurum bonolarına talebin zayıflaması ve kredili işlemlerde teminat baskısının artması durumunda piyasanın önümüzdeki dönemde yaklaşan itfa tarihlerini de yakından izlemesi gerekecek.

Şebnem Turhal, Ekonomim, alıntıdır