ANALİZ:  Küresel baskıya rağmen finansal koşullar gevşiyor

Küresel faiz duvarının belirgin biçimde yükseldiği bir dönemde Türkiye’de finansal koşulların gevşemesi, son bir ayın gözden kaçırılmaması gereken olumlu gelişmelerinden biri. Henüz kalıcı bir pozitif ayrışmadan söz etmek için erken. Ancak yerel politika adımlarının dışarıdan gelen baskıyı en azından bir ölçüde dengeleyebildiğini görüyoruz.

23 Ağustos’ta TCMB, yaklaşık altı aydır sürdürdüğü üst banttan fonlama yerine bir hafta vadeli repo fonlamasına geçmişti. Böylece piyasadaki gecelik faizler fiilen %40’tan %37’ye geriledi. Bu 300 baz puanlık gevşeme finansal koşullara bir anda değil, takip eden haftalarda kademeli olarak yansıdı. Endeks, 21 Ağustos’ta yaklaşık –0,7 standart sapmadayken eylülün ikinci haftasında –0,5 civarına kadar toparlandı.

Üstelik küresel rüzgarlar tersten eserken oldu bu. Son bir ayda petrol fiyatları ve küresel enflasyon beklentileri yükselirken Fed, ECB ve BoJ faiz artırdı. Bu bankaların önümüzdeki bir yıla ilişkin faiz beklentileri de yukarı taşındı. Buna paralel ABD 10 yıllık tahvil getirisi %5’i aştı. Böylesine belirgin bir küresel sıkılaşmaya rağmen Türkiye’de finansal koşulların gevşeyebilmesi, yerel fonlama koşullarındaki normalleşmenin dışarıdan gelen baskıyı önemli ölçüde dengelediğini düşündürüyor.

Alt kalemler de gevşemenin ağırlıklı olarak para piyasası, kredi koşulları ve hisse senedi kanallarından geldiğini gösteriyor. Tahvil piyasasındaki sınırlı iyileşme de sürece destek verdi.

Geçen hafta bazı PYŞ’lerin fonlarında gözlenen temerrütler bu iyileşmeyi duraklattı. Para piyasası ve hisselerde bir miktar baskı oluşurken risk priminden gelen destek de zayıfladı. Bunun sonucunda endeks 18 Eylül itibarıyla tekrar –0,6 ila –0,7 aralığına geriledi.

Yine de şimdilik bardağın dolu tarafı biraz daha ağır basıyor. Son bozulma geniş tabanlı değil. Sermaye akımları ve döviz kuru kanalı destekleyici kalırken kredi koşullarındaki bozulma da sınırlı. Finansal koşullar geçtiğimiz yıllarda dış ya da iç şoklara çok daha fazla tepki veriyordu, bugün hafif sıkılaştırıcı düzeylerde devam ediyor.

Murat Duran, TEB Varlık Yönetimi Baş Ekonomisti, Linked-In paylaşımıdır