Koç Üniversitesi /Konda Hanehalkı Enflasyon Beklentisi: Hanehalkı dezenflasyona ikna olmuyor

Koç Üniversitesi ile Konda Araştıma ve Danışmanlık şirketinin gerçekleştirdiği Türkiye Hanehalkı Enflasyon Beklenti Anketi’nin (TEBA) ağustos ayı sonuçları açıklandı. Buna göre yıllık enflasyon beklentisi yüzde 113 olarak önceki aya göre değişmedi.

Yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 96’ya yükselirken, Ağustos 2025’e kadar olan 12 aylık dönemde enflasyon beklentisi ise yüzde 101’e çıktı.

Nisan 2024’ten itibaren yayımlanmaya başlayan Türkiye HaneHalkı Enflasyon Beklenti Anketi’nin (TEBA) ağustos ayı sonuçları açıklandı. Buna göre; Hanehalkının Ağustos 2024 itibarıyla yıllık enflasyon beklentisi yüzde 113 olarak belirlendi. Bu oran Temmuz ayı sonuçlarında da yüzde 113 çıkmıştı.

Hanehalkının yıl sonu enflasyon beklentisi ise bir önceki aya göre 3 puan yükselerek yüzde 96 oldu. Temmuz ayında bu oran yüzde 93’tü.

Hanehalkının Ağustos 2025’e yönelik 12 aylık enflasyon beklentisi ise 1 puan artışla yüzde 101 oldu. Temmuz ayında bu oran yüzde 100’dü.

Koç Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi ve eski ABD Merkez Bankası (FED) Ekonomisti Prof. Dr. Selva Demiralp, X (Twitter) hesabından ağustos ayı Hanehalkı Enflasyon Beklenti anketinin sonuçlarını değerlendirdi.

Prof. Dr. Demiralap, “12 ay ileriye dönük beklentilerdeki değişim, TCMB’nin Ağustos ayında yayımladığı sektörel enflasyon beklentileri anketiyle uyumludur.  TCMB anketinde de hanehalkı beklentilerinde son iki ayda benzer bir artış gözlemlenmiştir. Ancak, TEBA anketindeki beklenti seviyesi daha yüksek kalmaktadır” ifadesini kullandı.

Bir önceki aya kıyasla manşet enflasyonda 10 puanlık düşüşe rağmen bunun enflasyon beklentilerine neden yansımadığını açıklayan Selva Demiralp, “Verilen cevaplarda baz etkisi kaynaklı etkilerden ziyade aylık enflasyon trendinin ve hissedilen enflasyonun daha baskın olduğunu düşündürüyor” ifadesini kullandı.

Yaş durumuna göre sonuçlar ne gösteriyor?

Görüşülen kişilerin yaş durumuna göre bir inceleme yapıldığında ortaya çıkan sonucu paylaşan Prof. Dr. Demiralp şöyle devam etti:

*  Artan yaş gruplarına paralel olarak 12-ay ileriye yönelik enflasyon beklentilerinin de yükseldiği gözlenmektedir. En yüksek enflasyon beklentilerine sahip olan 50 yaş üstü bireylerin tüketim sepetinde eğitim ve  sağlık gibi hizmetler sektörü kalemlerinin ağırlığının daha yüksek olması beklenebilir. Temmuz ayında eğitim hizmetlerinde kaydedilen yıllık %104’lük manşet rakam, eğitim çağında çocuğu olması daha muhtemel görünen 50 yaş üstü grubunun enflasyon beklentilerinin diğer gruplardan daha yüksek ölçülmesi üzerinde etkili bir faktör olabilir.

Çalışma durumuna göre sonuçlar ne gösteriyor?

Görüşülen kişilerin çalışma durumuna göre bir inceleme yapıldığında ortaya çıkan sonucu paylaşan Prof. Dr. Demiralp şöyle devam etti:

* 12-ay ileriye yönelik enflasyon beklentisi en yüksek olan emekli grubunun genel ortalamanın yaklaşık 15 puan üzerinde, enflasyon beklentisi en düşük olan öğrenci grubunun ise genel ortalamanın yaklaşık 13 puan altında bir beklentiye sahip olduğu gözlenmektedir. Emekli grubunun geçinme durumu açısından en çok zorluk yaşadığını ifade eden grup olduğu göze çarpmaktadır.

Gelir durumuna göre sonuçlar ne gösteriyor?

Toplam gelir beyanına göre bir gruplama yapıldığında ortaya çıkan tabloya göreyse:

* En düşük gelir dilimindeki enflasyon beklentilerinde önceki aya göre belirgin bozulma görülürken üst gelir gruplarının beklentilerinde bir yakınsama gözlenmektedir.

Merkez Bankası geçen günlerde Sektörel Enflasyon Beklentileri araştırmasını kamuoyuyla paylaşmıştu. Ankette Hanehalkı’nın yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 73,1 olarak tespit edilmişti. Piyasa katılımcılarının yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 28,7, reel sektörün ise yüzde 53,8 oldu.

Anket sonuçlarında piyasa katılımcıları ile hanehalkı arasındaki enflasyon beklentisi arasında ciddi bir makas olması dikkat çekiyor.