Gündem
Yapay Zekâ Yarışı Dev Teknoloji Şirketlerini Zorluyor
725 Milyar Dolarlık Harcama Nakit Akışını Eritti, Anthropic'e 1 trilyon dolar değer biçiliyor
Amazon, Microsoft, Alphabet ve Meta’nın yapay zekâ altyapısına yönelik devasa yatırımları teknoloji sektöründe tarihi bir dönüşüm yaratıyor. Ancak veri merkezleri, çipler ve hesaplama gücü için yapılan harcamalar şirketlerin serbest nakit akışını son 10 yılın en düşük seviyesine çekti. Wall Street analistleri, kısa vadede kârlılık baskısının artabileceğini ancak şirketlerin yapay zekâ yarışını “hayatta kalma mücadelesi” olarak gördüğünü belirtiyor. Bu sırada OpenAI rakibi Anthropic’in 1 trilyon dolara yaklaşan değerleme ile yeni yatırım turuna hazırlandığı bildiriliyor.
Yapay zekâ yarışı küresel teknoloji sektörünü yeniden şekillendirirken, dünyanın en büyük teknoloji şirketleri tarihin en agresif yatırım dönemlerinden birine girmiş durumda.
Amazon, Alphabet, Microsoft ve Meta’dan oluşan “hyperscaler” teknoloji devlerinin toplam yapay zekâ yatırımlarının 725 milyar dolara ulaştığı belirtilirken, bu harcamaların şirketlerin serbest nakit akışını ciddi biçimde aşındırdığı görülüyor.
Financial Times’ın aktardığı Wall Street tahminlerine göre söz konusu dört şirketin toplam serbest nakit akışı üçüncü çeyrekte yalnızca yaklaşık 4 milyar dolara gerileyecek.
Karşılaştırma açısından bu rakam, pandemi sonrası dönemde çeyrek başına ortalama 45 milyar dolar seviyesindeydi.
Teknoloji Devleri Artık “Altyapı Şirketi” Gibi Davranıyor
Analistlere göre yapay zekâ yarışı, teknoloji devlerini düşük sermaye ihtiyacıyla çalışan yüksek kârlı platform şirketlerinden devasa fiziksel altyapı yatırımları yapan yapılara dönüştürüyor.
Veri merkezleri, yapay zekâ çipleri, enerji altyapısı ve bulut sistemleri için yapılan harcamalar tarihin en büyük sermaye yatırım döngülerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Bank of America internet analisti Justin Post, mevcut dönemi “sektör tarihinin en derin sermaye harcaması döngüsü” olarak tanımladı.
Post’a göre şirketler bunu “hayatta bir kez karşılaşılacak fırsat” olarak görüyor.
Serbest Nakit Akışı Alarm Veriyor
Serbest nakit akışı, şirketlerin operasyonel giderler ve sermaye harcamaları sonrasında elinde kalan nakit miktarını gösteren en önemli göstergelerden biri olarak kabul ediliyor.
Bu metrik; borç ödeme kapasitesi, hisse geri alımları ve yatırımcıya nakit dönüşü açısından kritik öneme sahip.
Ancak yapay zekâ yatırımları nedeniyle tablo hızla değişiyor.
Analistlere göre:
- Amazon bu yıl ürettiğinden daha fazla nakit harcayacak.
- Meta yılın ikinci yarısında nakit yakacak.
- Microsoft en az bir çeyrekte negatif serbest nakit akışı yaşayacak.
- Alphabet ise pozitif kalmasına rağmen son 10 yılın en düşük serbest nakit akışını görecek.
Üstelik bu tablo, şirket gelirlerinin bugünkünün yaklaşık yedide biri olduğu 2014 seviyelerine geri dönüş anlamına geliyor.
Şirketler Zor Tercihlerle Karşı Karşıya
İlk yıllarda yapay zekâ yatırımlarını büyük ölçüde mevcut gelirleriyle finanse eden teknoloji devleri artık daha klasik sanayi şirketlerine benzer kararlarla karşı karşıya.
Şirketlerin önünde üç temel seçenek bulunuyor:
- Personel azaltımı,
- Hissedarlara yapılan ödemelerin azaltılması,
- Borçlanmanın artırılması.
Analistler, şirketlerin güçlü bilançoları sayesinde kısa süreli negatif nakit akışı dönemlerini yönetebileceğini düşünüyor.
Wall Street’in genel beklentisi, bugünkü agresif yatırımların önümüzdeki yıllarda ciddi gelir artışına dönüşeceği yönünde.
Yapay Zekâ İçin Hesaplama Gücü Yarışı
Teknoloji sektöründeki en kritik darboğazlardan biri artık “hesaplama gücü” olarak görülüyor.
Yapay zekâ modellerinin eğitimi ve çalıştırılması için gereken veri merkezi kapasitesi, enerji tüketimi ve çip ihtiyacı sektörün ana rekabet alanına dönüşmüş durumda.
Bu durum yalnızca büyük teknoloji şirketlerini değil, OpenAI ve Anthropic gibi yapay zekâ laboratuvarlarını da devasa yatırım yarışına itiyor.
Anthropic 1 Trilyon Dolarlık Değerlemeye Yaklaşıyor
OpenAI rakibi Anthropic’in yeni yatırım turunda yaklaşık 1 trilyon dolarlık değerlemeye ulaşabileceği belirtiliyor.
Claude yapay zekâ modelinin geliştiricisi olan şirketin, bu yaz onlarca milyar dolarlık yeni kaynak toplamayı değerlendirdiği ifade ediliyor.
Şirketin şubat ayında 380 milyar dolar değerlemeye sahip olduğu hatırlatılırken, yıllıklandırılmış gelirinin kısa süre içinde 45 milyar doları aşmasının beklendiği belirtiliyor.
Bu rakam geçen yıl sonunda yaklaşık 9 milyar dolar seviyesindeydi.
Yani Anthropic’in gelirleri yalnızca birkaç ay içinde yaklaşık beş kat büyümüş durumda.
OpenAI ile Yarış Kızışıyor
Yeni yatırım turunun Anthropic’i değerleme açısından OpenAI’ın da üzerine taşıyabileceği konuşuluyor.
OpenAI, mart ayında tamamladığı yatırım turunda 852 milyar dolar değerlemeye ulaşmıştı.
Anthropic’in özellikle yazılım geliştiricilerine yönelik “Claude Code” ürünü ve daha geniş kullanıcı kitlesine hitap eden “Cowork” platformuyla kurumsal müşterilerde hızla güç kazandığı belirtiliyor.
Şirket ayrıca yeni nesil “Mythos” adlı yapay zekâ modelini daha geniş kullanıma sunmaya hazırlanıyor.
Hesaplama Gücü İçin Dev Anlaşmalar
Anthropic son aylarda hesaplama kapasitesini güvence altına almak için birçok büyük anlaşma yaptı.
Şirketin:
ile büyük ölçekli anlaşmalar yaptığı belirtiliyor.
Bu anlaşmaların önümüzdeki yıllarda şirkete yüz milyarlarca dolarlık ek maliyet yaratabileceği ifade ediliyor.
Ancak yatırımcılar açısından asıl önemli olan nokta, şirketlerin artık yapay zekâ alanında “ölçek savaşına” girmiş olması.
Yeni Teknoloji Balonu mu?
Bazı analistler, yapay zekâ yatırımlarının dot-com dönemine benzer bir balon riski taşıyabileceği konusunda uyarıyor.
Ancak sektör temsilcileri mevcut durumun internet balonundan farklı olduğunu savunuyor.
Çünkü bugün yapay zekâ şirketleri hâlihazırda milyarlarca dolarlık gerçek gelir üretmeye başlamış durumda.
Yine de piyasanın temel sorusu değişmiyor:
Bu devasa altyapı yatırımları gerçekten sürdürülebilir mi?
Yoksa teknoloji şirketleri kısa vadeli kârlılıklarını feda ederek uzun vadeli ama belirsiz bir gelecek için mi yarışıyor?
Kaynak: FT
