CNN: “Akıllı Telefon Almanın Tam Zamanı” – Yapay Zekâ Bellek Çiplerini Yuttu, Fiyatlar Rekor Kıracak

Özet: Küresel ölçekte yapay zekâ yatırımlarının hızlanması, veri merkezlerine yönelik bellek çipi talebini patlattı. International Data Corporation (IDC) raporuna göre bu durum akıllı telefon sektöründe “tsunami etkisi” yarattı. Ortalama satış fiyatlarının 2026’da %14 artarak 523 dolara çıkması beklenirken, küresel satışların %12,9 daralacağı tahmin ediliyor. Türkiye’de ise kur artışı ve vergi yükü nedeniyle raf fiyatlarındaki artışın daha sert hissedilmesi bekleniyor.

---

Yapay Zekâ Veri Merkezleri Bellek Piyasasını Kuruttu

IDC’nin yayımladığı rapora göre, küresel bellek çipi arzındaki daralma geçici değil. IDC Mobil Cihazlar Araştırma Direktörü Francisco Jeronimo, yaşanan süreci “hafıza tedarik zincirinden kaynaklanan tsunami benzeri bir şok” olarak tanımladı.

Sorunun kaynağı klasik yarı iletken kıtlığı değil; yapay zekâ patlaması.

Nvidia CEO’su Jensen Huang da Ocak ayında yaptığı açıklamada, “Yapay zekânın işe yarar hale gelmesi için gereken bellek miktarı ciddi biçimde artıyor” ifadelerini kullanmıştı.

AI sistemleri daha fazla işlem gücü ve depolama kapasitesi talep ediyor. Özellikle:

• DRAM (Dynamic Random-Access Memory): Akıllı telefon ve dizüstülerde kullanılan klasik bellek

• HBM (High Bandwidth Memory): Veri merkezleri ve ileri seviye AI uygulamalarında kullanılan yüksek bant genişlikli bellek

Bugün üreticiler DRAM üretim kapasitesini HBM’ye kaydırıyor. Bu da tüketici elektroniği için arzı daraltıyor.

---

Fiyatlar Rekora Koşuyor

IDC’ye göre:

• Ortalama akıllı telefon fiyatı %14 artarak 523 dolara çıkacak

• 100 dolar altı telefon üretimi fiilen sona erecek

• Küresel satışlar 2026’da %12,9 düşerek 1,12 milyar adede gerileyecek

• Bu rakam son 10 yılın en düşük seviyesi olacak

Samsung Electronics, SK Hynix ve Micron Technology gibi dev üreticilerin hisseleri tarihi zirvelerine ulaşırken üretim kapasiteleri neredeyse tamamen dolmuş durumda.

IDC’ye göre büyük markalar — özellikle Apple Inc. ve Samsung — tedarik avantajı sayesinde görece daha az etkilenecek. Küçük Android üreticileri ise daha kırılgan.

---

Türkiye Akıllı Telefon Pazarı: 2026’da Daha Sert Etki

Küresel kriz Türkiye’de çok daha çarpanlı hissediliyor. Bunun nedeni:

1. Cihazların dolar bazlı ithal edilmesi

2. Üzerine uygulanan ÖTV, KDV ve TRT bandrolü

3. Kur geçişkenliği

📊 2025 Sonu Türkiye Pazar Payları

• Apple: %23,26 (iPhone 16 ve 17 serisi güçlü talep)

• Samsung: %14,68–15,13

• Xiaomi: %11,14

• Huawei: %1,40

• Oppo: %1,31

Premium segmentte Apple liderliğini korurken, Samsung katlanabilir ve Galaxy S25 serisiyle üst segmentte güçlü konumda. Xiaomi ise fiyat/performans segmentinde geniş kitleye hitap ediyor.

---

Kur + Vergi Çarpanı: 11% Artış Türkiye’de Ne Anlama Gelir?

Küresel raporda ortalama %14 fiyat artışı öngörülüyor. Türkiye’de bu oran daha yüksek hissedilebilir.

Hesaplama Etkisi

• Dolar bazlı fiyat %11 artarsa

• Vergiler eklendiğinde raf fiyatı yaklaşık %15–18 artar

Beklenen Sonuçlar

---

Segment Kayması: “Trading Down” Etkisi

Türkiye’de tüketici davranışı tamamen değişebilir:

• iPhone 16/17 almayı planlayan kullanıcı → Samsung A serisi veya Xiaomi’ye yönelir

• ₺9.500 eşiğini aşan cihazlar vergi avantajını kaybeder

• Bu eşik üstüne çıkan modellerde satışlar %30–40 düşebilir

Bu durum premium segmentte adet daralmasına, orta segmentte ise model geçişlerine yol açabilir.

---

Gri Pazar ve Yenilenmiş Cihaz Patlaması

Resmi fiyatlar %15+ artarsa:

• Yenilenmiş cihaz pazarı yaklaşık %20 büyüyebilir

• “Tamir et, kullanmaya devam et” eğilimi güçlenir

• Batarya ve ekran değişimi, yeni cihaz alımına tercih edilir

Türkiye’de zaten 30 ay civarında olan cihaz yenileme süresi 36 ayın üzerine çıkabilir.

---

5G Geçişi ve Talep Dinamikleri

2025’te Türkiye’de 80,7 milyon aktif mobil bağlantı bulunuyor. Bu nüfusun %92’sine denk geliyor.

5G altyapısının yaygınlaşması yeni cihaz talebini desteklese de fiyat şoku bu geçişi yavaşlatabilir.

E-ticaret verilerine göre akıllı telefonlar hâlâ teknoloji kategorisinde en çok satılan ürün. Ancak 2026’da adet bazlı daralma bekleniyor.

---

Küresel Risk: Kriz 2027’ye Sarktı

Analistler bellek kıtlığının 2027’ye kadar sürebileceğini belirtiyor.

Elon Musk, Ocak ayındaki bilanço toplantısında bellek çipi arzının büyümenin önündeki en büyük risklerden biri olduğunu söyledi ve şirketlerin kendi çip üretim tesislerini kurmasının gündeme gelebileceğini ifade etti.

---

Sonuç: Türkiye’de “Erken Alım” Dalgası Olabilir

Küresel fiyat artışı + kur baskısı + vergi çarpanı birleştiğinde Türkiye’de akıllı telefon fiyatlarının 2026 boyunca kademeli ama sert artması bekleniyor.

Bu da:

• Erken alım eğilimi

• Premiumdan orta segmente geçiş

• Yenilenmiş cihaz patlaması

• Uzayan kullanım süresi

gibi sonuçlar doğurabilir.

Yapay zekâ veri merkezleri büyürken, bedelini tüketici elektroniği ödüyor. Türkiye’de ise bu bedel daha yüksek olabilir.

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]