Yapay Zekâ Robotları Yakında Çalışan Nüfusu Geçebilir

Eski Citi yöneticisi Rob Garlick’e göre yapay zekâ destekli robotların sayısı önümüzdeki birkaç on yıl içinde çalışan insan nüfusunu aşabilir. Şirketlerin kârlılığı önceleyen stratejileri ve maliyet baskısı, insan emeğinin yerini hızla robotların almasına yol açıyor. Citi raporlarına göre 2050’ye kadar dünya genelinde 4 milyardan fazla robot devrede olabilir. Bu dönüşüm iş gücü piyasasında büyük sarsıntı riski yaratırken, bazı teknoloji liderleri ise yeni ve yüksek maaşlı iş alanlarının doğacağını savunuyor.

---

“Tarihin En Büyük Ticaret Hamlesi Geliyor”

Citi Global Insights’ın eski inovasyon ve teknoloji başkanı Rob Garlick, CNBC’ye yaptığı açıklamada, şirketlerin kârlılığı merkeze alan yönetim anlayışının insan çalışanları geri planda bırakacağını söyledi.

Garlick’e göre yapay zekâ, “daha iyi, daha hızlı ve daha ucuz” üretim yapabildiği ölçüde insan emeğinin yerini alacak.

Garlick’in kaleme aldığı “AI – Anarchy or Abundance?” kitabında yer verdiği projeksiyonlara göre:

• 2035’e kadar 1,3 milyar robot devrede olabilir.

• 2050’ye kadar bu sayı 4 milyarı aşabilir.

Bu projeksiyon, robot sayısının küresel çalışan nüfusu geride bırakabileceği anlamına geliyor.

---

Robotun “Geri Ödeme Süresi” Şaşırtıyor

Citi’nin analizine göre robotların maliyet avantajı dikkat çekici boyutta:

• 15.000 dolarlık bir robot, saatlik 41 dolar kazanan bir çalışanın yerine geçtiğinde 3,8 haftada kendini amorti edebiliyor.

• Aynı robot, saatlik 7,25 dolar ücretli işte 21,6 haftada maliyetini çıkarıyor.

• 35.000 dolarlık bir robot ise yüksek ücretli işlerde 9 haftadan kısa sürede başa baş noktasına ulaşıyor.

Garlick, “Bugün bir insansı robot satın alıp 10 haftadan kısa sürede yatırımınızı geri alabilirsiniz. İnsanlar bu zeminde rekabet edemez” dedi.

---

Yapay Zekâ Ajanları Hızla Yayılıyor

Sadece fiziksel robotlar değil, yazılım tabanlı “AI ajanları” da hızla artıyor.

Microsoft’un Work Trend Index raporuna göre liderlerin %80’i önümüzdeki 12–18 ay içinde AI ajanlarını stratejilerine entegre etmeyi planlıyor.

McKinsey & Company’nin yönetici ortağı Bob Sternfels, şirketlerinde 40 bin insan çalışanla birlikte 20 bin yapay zekâ ajanının aktif olduğunu ve 18 ay içinde bu sayıların eşitlenebileceğini söyledi.

Elon Musk da Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu’nda yaptığı konuşmada, yapay zekânın insan zekâsını yıl sonuna kadar aşabileceğini savundu. Musk’a göre gelecekte robot sayısı insan sayısını geçebilir ve mal-hizmet bolluğu oluşabilir.

---

İşten Çıkarmalar Artıyor

Ancak dönüşüm sancısız değil.

International Monetary Fund Başkanı Kristalina Georgieva, yapay zekânın iş gücü piyasasına “tsunami gibi çarptığını” ve birçok ülkenin buna hazır olmadığını söyledi.

2025 yılında ABD’de yaklaşık 55 bin işten çıkarma doğrudan yapay zekâ ile ilişkilendirildi.

Amazon, Salesforce, Accenture, Heineken ve Lufthansa gibi şirketler de yeniden yapılanma süreçlerinde AI kullanımını gerekçe gösterdi.

---

Çin Robot Yarışında Öne Geçti

Robotik yarışta Çin dikkat çekici bir avantaj elde etmiş durumda.

Barclays verilerine göre 2025’teki yaklaşık 15 bin insansı robot kurulumunun %85’ten fazlası Çin’de gerçekleşti. ABD’nin payı ise %13 civarında.

Çin’in avantajı:

• Nadir toprak elementlerinden mıknatıslara kadar dikey entegre tedarik zinciri

• Devlet destekli üretim kapasitesi

• Daha düşük maliyet

Çinli Unitree şirketi insansı robotu G1 için 13.500 dolar başlangıç fiyatı açıklarken, Tesla’nın Optimus robotunun maliyetinin kısa vadede daha yüksek kalması bekleniyor.

---

Ancak Engeller Var

Uzmanlar, insansı robotların henüz tam anlamıyla insan merkezli karmaşık ortamlarda güvenilirliğini kanıtlamadığını belirtiyor.

Özellikle:

• Sağlık hizmetleri

• Ev içi yardım

• Duyarlı mekanik görevler

gibi alanlarda yapay zekâ modellerinin gelişmesi kritik önem taşıyor.

Analist Reyk Knuhtsen’e göre asıl yarış donanımdan çok “AI model kapasitesinde” yaşanacak.

---

Büyük Dönüşüm Kapıda mı?

Garlick’e göre önümüzdeki on yıllar, iş gücü tarihinde eşi görülmemiş bir dönüşüme sahne olabilir. Şirketler maliyet baskısıyla robot ve AI ajanlarına yönelirken, insan emeğinin rolü yeniden tanımlanacak.

Ancak bazı teknoloji liderleri bu sürecin yeni ve yüksek maaşlı iş alanları yaratacağını savunuyor.

Kısacası: Yapay zekâ ve robotik, ekonomiyi ya daha verimli ya da daha kırılgan bir noktaya taşıyabilir. Hangi senaryonun gerçekleşeceği ise hem teknoloji hızına hem de politika tercihlerine bağlı.

CNBC

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]