Global CEO’ların Morali Yükseldi: Ama “Temkinli Mod” Sürüyor

Fortune ve Deloitte’un son küresel CEO anketine göre, yöneticilerin dünya ekonomisine dair karamsarlığı son altı ayda belirgin şekilde azaldı. Ancak ticaret savaşları, maliyet artışları ve jeopolitik belirsizlikler hâlâ temkinli bir tutum gerektiriyor.

Altı ay önce, dünyanın en büyük şirketlerinin CEO’ları ekonomik fırtınaya hazırlanıyordu.
Nisan 2025’te Fortune ve Deloitte tarafından yapılan ankette, CEO’ların %58’i önümüzdeki 12 aya dair “karamsar” olduğunu belirtmişti. Katılımcıların yarısı temkinliydi, %8’i ise “çok karamsar” bir tablo çizmişti.

O dönemde endişelerin temelinde ABD’nin yeni gümrük tarifeleri, küresel finansal sıkılaşma ve tedarik zincirlerinde kırılma korkusu yatıyordu. Ancak sonbahara gelindiğinde tablo belirgin şekilde değişti: Ekim ayında yapılan son ankette, CEO’ların yalnızca %32’si kendini karamsar olarak tanımladı.

---

Küresel ekonomi beklentileri toparlanıyor

Ekim 2025 itibarıyla karamsarlık oranı Nisan’a göre 26 puan azaldı.
Yani CEO’ların neredeyse üçte ikisi artık dünya ekonomisine dair daha dengeli bir tablo görüyor.
Katılımcıların çoğu, tarifelerin küresel ticareti beklenildiği kadar sarsmadığını ve mali koşulların kısmen gevşediğini belirtti.

Yine de bu iyimserlik temkinli. Fortune raporu, “C-suite’te panikten pragmatizme geçiş yaşanıyor” yorumunu yaptı. CEO’lar artık kriz yönetiminden çok maliyet disiplini ve yapay zekâ odaklı dönüşüm konularına enerji harcıyor.

---

Rakamlarla CEO güven endeksi

• %32: Küresel ekonomiye dair “karamsar” (%30) veya “çok karamsar” (%2) görüş bildiren CEO oranı

• 26 puan: Nisan ayına kıyasla karamsarlıkta yaşanan düşüş

• %21: Kendi sektörlerine ilişkin karamsar beklenti bildirenlerin oranı

• %2: Şirket performansı için “karamsar” diyen CEO oranı

• %37: Yeni tarifelerin şirketlerine olumsuz etkisi olacağını düşünen CEO oranı

• %80: Önümüzdeki 12 ayda maliyet artışlarını dengelemek için harcama kısıntısına gideceğini belirten CEO oranı

• %60: Yapay zekânın önümüzdeki 1–3 yılda temel iş süreçlerinde önemli veya dönüştürücü etki yaratacağını söyleyen CEO oranı

---

“Tarife paniği” yerini temkinli iyimserliğe bıraktı

Bu yılın ilk yarısında “tarife krizi (tariff tantrum)” olarak adlandırılan dönemde CEO’lar ciddi bir ekonomik yavaşlama bekliyordu.
O dönemde ticaret savaşlarının küresel tedarik zincirlerini bozacağı endişesiyle iyimserlik dibe vurmuştu.

Ekim anketinde ise bu kaygılar belirgin şekilde azaldı.
Yine de yöneticiler, enflasyon, jeopolitik riskler ve tedarik zinciri yeniden yapılanmaları gibi unsurların planlamayı zorlaştırdığını vurguluyor.
Kısacası, bahar aylarındaki panik havası yerini daha ölçülü bir gerçekçiliğe bıraktı: CEO’lar ne aşırı karamsar ne de aşırı iyimser.

---

Tarifeler ekonomiyi sarsıyor ama şirketler dirençli

Anket, CEO’ların büyük bölümünün tarifelerin genel ekonomi için olumsuz, kendi şirketleri içinse yönetilebilir bir etki yaratacağını düşündüğünü gösterdi.

Katılımcıların %78’i yeni tarifelerin ABD ekonomisine zarar vereceğini belirtirken, %51’i kendi şirketlerinde etkinin “nötr” olacağını söyledi.
Yalnızca %38’i, tarifelerin doğrudan işlerini olumsuz etkileyeceğini belirtti.

Bu tablo, CEO’ların makroekonomik riskleri fazla abarttığı ya da şirket ölçeğindeki riskleri hafife aldığı yönünde yorumlanıyor.
Kısacası: “Tarifeler kötü, ama bizim için o kadar da kötü değil.”

---

İlk adım: Fiyat artırmak değil, maliyet kısmak

Ekonomik belirsizliklere rağmen, CEO’ların çoğu önümüzdeki dönemde önceliğin fiyat artışı değil maliyet kontrolü olacağını söylüyor.

Katılımcıların %80’i, ticaret politikalarından kaynaklanan yüksek maliyetleri dengelemek için harcama kısıntısına gideceğini belirtti.
Buna karşılık %64’ü ürün veya hizmet fiyatlarını artırmayı planlıyor; yalnızca %43’ü maliyetleri kısa vadede absorbe etmeyi düşünüyor.

Veriler, şirketlerin daralan kâr marjları ve öngörülemeyen girdi maliyetleri nedeniyle temkinli davranacağını gösteriyor.

---

CEO’lar için yeni odak: Yapay zekâ

Anketin en dikkat çekici bulgusu, yapay zekânın (AI) artık CEO gündeminin merkezinde olduğuydu.
Katılımcıların %60’ı, önümüzdeki üç yılda AI teknolojilerinin temel iş süreçlerinde dönüştürücü etki yaratacağını düşünüyor.

Yapay zekâ, özellikle kaynak planlaması, üretim optimizasyonu ve stratejik karar alma süreçlerinde fark yaratmaya başladı.
Ayrıca CEO’ların yarısı, AI’nin uzun vadede şirketlerin rekabet gücü, büyüme stratejisi ve pazar konumunu değiştireceğini öngörüyor.

---

Sonuç: Krizden stratejiye geçiş dönemi

Fortune–Deloitte araştırması, CEO’ların sonbahara daha ölçülü ama umutlu girdiğini ortaya koyuyor.
Tarifeler hâlâ risk oluşturuyor, ancak liderler bu kez kriz yönetiminden stratejik dönüşüme odaklanıyor.

Yapay zekâ, maliyet disiplini ve esnek planlama yaklaşımları, 2026’ya girerken CEO’ların yeni yol haritasını belirleyecek gibi görünüyor.

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]