Dünya Ekonomisi
Fed’de Yapay Zeka Bölünmesi: Faizleri Düşürecek Bir Lütuf mu, İşsizlik Getiren Bir Kabus mu?
Giden Bostic ve Trump'ın adamı Miran ayrı telden çalıyor
Federal Rezerv (Fed) koridorlarında 2026 yılının en sıcak tartışması patlak verdi: Yapay Zeka (YZ). Fed yetkilileri, bu teknolojik devrimin ekonomi üzerindeki etkileri konusunda tam anlamıyla ikiye bölünmüş durumda. Bir tarafta YZ’nin enflasyonu bitireceğini savunan “iyimserler”, diğer tarafta ise kalıcı işsizlik uyarısı yapan “temkinliler” var.
Stephen Miran: “YZ Enflasyonu Düşürücü Etkiye Sahip, Faizler İnmeli”
Fed Guvernörü Stephen Miran, Perşembe günü yaptığı açıklamada oldukça net bir duruş sergiledi. Miran, fiyat istikrarının sağlandığını ve Fed’in 2026 yılında faiz oranlarını yaklaşık 1 puan (100 baz puan) düşürmesi gerektiğini savundu.
Miran’ın argümanının merkezinde yapay zeka yer alıyor. YZ’yi “derinlemesine dezenflasyonist” (enflasyon düşürücü) olarak tanımlayan Miran, bu teknolojinin verimliliği artırarak fiyat baskılarını hafiflettiğini belirtti. Miran ayrıca, bankacılık üzerindeki aşırı denetimin kredi üretimini engellediğini vurgulayarak daha esnek bir politika çağrısında bulundu.
Raphael Bostic: “Yapısal İşsizlik Kapıda, Faiz İndirimi Çözüm Olmayabilir”
Miran’ın aksine, Atlanta Fed’in görev süresi dolmak üzere olan Başkanı Raphael Bostic, Reuters’a verdiği veda mülakatında daha karanlık bir tablo çizdi. Bostic, yapay zekanın şirketler tarafından işgücü tasarrufu sağlamak için kullanılmasının “yapısal işsizliği” artırabileceği uyarısında bulundu.
Bostic’e göre, ekonomi işverenlerin eskisi kadar işçiye ihtiyaç duymadığı dönüşümsel bir döneme giriyor olabilir. Bu durumda işsizlik oranının yükselmesi “geçici bir durgunluk” değil, teknolojinin getirdiği kalıcı bir değişim olacak. Bostic, Fed’in bu tür bir yapısal değişimi faiz indirerek çözemeyeceğini, bu sorunun ancak maliye politikaları (işsizlik maaşları, yeniden eğitim programları) ile ele alınabileceğini savunu.
“Eğer yapısal bir değişim yaşıyorsak, bu gerçekle yüzleşmemiz gerekir. Faizleri yapay olarak düşürerek işsizliği aşağı çekmeye çalışmak bizi daha zor bir duruma sokabilir.” — Raphael Bostic
İstihdam Piyasasında "Düşük Alım, Düşük Atım" Dönemi
Bu tartışmaların gölgesinde gelen son veriler, ABD işgücü piyasasının dengelenmeye çalıştığını gösteriyor.
-
İşsizlik Başvuruları: 21 Şubat ile biten haftada başvurular 4 bin artarak 212 bin seviyesine çıktı.
-
İşsizlik Oranı: Ocak ayında %4,3 olan oran sabit kalma eğiliminde.
-
Üniversite Mezunları: Yeni mezunlar için iş bulma süresi son 4 yılın zirvesinde. Bostic, özellikle Afrikalı-Amerikalı ve genç mezunlar arasındaki "niş" zayıflıklara dikkat çekerek, geçen yılki faiz indirimlerinin bu kesimleri korumayı amaçladığını hatırlattı.
Karşılaştırmalı Analiz: İki Görüş Arasındaki Temel Farklar
| Konu | Stephen Miran (İyimser) | Raphael Bostic (Temkinli) |
| Yapay Zeka Etkisi | Verimlilik artışı ve düşük fiyatlar. | İşgücü ikamesi ve yapısal işsizlik. |
| Faiz Beklentisi | %1 (100 bps) indirim gerekli. | İndirimlerin devam etmesine şüpheyle bakıyor. |
| İşsizlik Oranı | Mevcut seviyeler güvenli. | Doğal işsizlik oranı kalıcı olarak yükselebilir. |
| Merkez Bankası Rolü | Faizleri indirip büyümeyi desteklemeli. | Yapısal sorunlarda maliye politikası devreye girmeli. |
Sonuç ve Beklentiler
Piyasalar, Fed Başkanı Jerome Powell'ın görev süresinin dolacağı Mayıs ayına kadar bir faiz indirimi beklemiyor. Ancak Trump yönetiminin derin faiz indirimi baskısı ve yapay zekanın iş dünyasını nasıl dönüştüreceği sorusu, Fed'in bağımsızlığını ve politika kararlarını test etmeye devam edecek.
Özellikle genç üniversite mezunları ve azınlık gruplar üzerindeki işsizlik baskısı artarsa, Fed'in "fiyat istikrarı" ve "tam istihdam" hedefleri arasında seçim yapmak zorunda kalabileceği bir sürece giriyoruz.
