Piyasalara Nefes Aldıracak Karar: Çin, Nadir Toprak Elementleri İhracat Kısıtlamalarını Erteledi

Pekin yönetimi, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in vardığı uzlaşma doğrultusunda, nadir toprak elementlerinin ihracatına ilişkin kontrol tedbirlerinin yürürlüğe girişini 10 Kasım’dan itibaren bir yıl süreyle erteleyeceğini açıkladı.

Çin Ticaret Bakanlığından yapılan açıklamada, 9 Ekim’de duyurulan ihracat kısıtlamalarının uygulanmasının 10 Kasım 2026 tarihine kadar ertelendiği bildirildi. Söz konusu kısıtlamalar, ulusal güvenlik açısından hassas kabul edilen bazı ham ve mamul maddelerin ihracatına yönelikti.

Tedbirlerin odağında; elektrikli araçlar, akıllı telefonlar, uzay araçları ve silah sistemleri gibi ileri teknoloji ürünlerin üretiminde kritik öneme sahip nadir toprak elementleri ve bunlara ilişkin üretim teknolojileri bulunuyordu.

Kısıtlamalar kapsamında, nadir toprak elementlerinin çıkarılması, işlenmesi, ayrıştırılması, mıknatıs malzemelerinin üretimi ve geri dönüşüm teknolojilerinin ihracatı kontrol altına alınmış; ayrıca bu maddelerin işlendiği tesislerde montaj, bakım, onarım ve güncelleme süreçlerine ilişkin teknoloji transferi de denetim kapsamına alınmıştı.

Ayrıca, Çin’de üretilen nadir toprak elementlerini ihraç eden yabancı firmalara, sivil ve askeri amaçlarla kullanılabilecek ürünlerin ihracatı için Ticaret Bakanlığından lisans alma zorunluluğu getirilmişti. Bakanlık, bunun yanı sıra kritik mineraller listesini genişleterek, lityum iyon batarya üretiminde kullanılan bazı bileşenler ile süper sert metaller içeren ürünlere de ihracat kısıtlaması uygulanacağını duyurmuştu.

Trump–Şi zirvesinde iki ülke, son dönemde artan ekonomik ve ticari gerilimlerin hafifletilmesi amacıyla karşılıklı olarak bazı kısıtlayıcı önlemleri erteleme konusunda anlaşmaya varmıştı. Bu kapsamda, ABD 29 Eylül’de yabancı şirketlere yönelik yeni ihracat yaptırımlarının yürürlüğe girişini bir yıl ertelerken, Çin de 9 Ekim’de aldığı nadir toprak elementleri ihracat tedbirlerinin uygulanmasını aynı süreyle ötelemeyi kabul etti.