ANALİZ: İran Savaşı’nın İlk Etkileri Nisan’da Görüldü: Mayıs Daha Zor Geçebilir

Nisan ayında açıklanan öncü veriler, Orta Doğu’daki savaşın Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerinin belirginleştiğini ortaya koyuyor. İmalat PMI sert gerilerken, SAMEKS bileşik endeksi daralma bölgesinde kalmaya devam etti. Tüketici güveninde sınırlı toparlanma görülse de genel görünüm zayıf. Uzmanlara göre Mayıs ayında riskler daha da artabilir.

---

İmalat PMI’da Sert Düşüş: 6 Ayın En Düşük Seviyesi

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI verisi, Nisan ayında 47,9’dan 45,7’ye gerileyerek Ekim 2024’ten bu yana en düşük seviyesine indi. Böylece endeksin 50 eşik değerinin altında kalmasıyla imalat sektöründeki daralma eğilimi 25. aya ulaştı.

İSO değerlendirmesinde, Orta Doğu’daki savaşın etkilerinin Nisan ayında belirginleştiği vurgulandı.

Başlıca etkiler şöyle sıralandı:

• Artan girdi maliyetleri
• Hammadde tedarikinde aksaklıklar
• Zayıflayan iç ve dış talep
• Uzayan teslim süreleri
• Üretim ve yeni siparişlerde düşüş

Bu gelişmelerin sonucu olarak firmaların istihdam, satın alma ve stoklarını azaltmaya devam ettiği, özellikle girdi stoklarındaki düşüşün son altı yılın en yüksek hızına ulaştığı belirtildi.

---

Sektörel Ayrışma: Sadece Tek Bir Alan Pozitif

İSO’nun sektörel PMI anketine göre, 10 sektör içinde yalnızca giyim ve deri ürünleri sektöründe üretim ve siparişlerde artış görüldü.

Diğer sektörlerde tablo zayıf:

• En sert üretim düşüşü: Kimya, plastik ve kauçuk
• En güçlü sipariş daralması: Tekstil sektörü
• Yeni ihracat siparişlerinde genel zayıflık
• Enflasyonist baskıların yaygınlaşması

Bu veriler, imalat sektöründeki yavaşlamanın geniş tabana yayıldığını ortaya koyuyor.

---

Tüketici Güveni Artıyor, Ama Kırılgan

Öte yandan, BloombergHT Tüketici Güven Endeksi Nisan’da %4,7 artarak 71,3 seviyesine yükseldi.

Alt kırılımlar:

• Beklenti Endeksi: %5,7 artışla 71,5
• Tüketim Eğilimi Endeksi: %5 artışla 73,8

Bu artışta şu faktörler etkili oldu:

• ABD–İran arasında ateşkes beklentisi
• Hisse senedi piyasasındaki yükseliş
• Döviz kurundaki görece istikrar

Ancak uzmanlar, bu iyileşmenin kalıcı olup olmayacağının henüz net olmadığını belirtiyor.

Dış Ticarette Nisan Müjdesi: Rekorlar, Riskler ve Yapısal Dönüşüm

---

Büyüme Tahmini Aşağı Çekildi

ABD–İran savaşının ekonomik etkileri nedeniyle 2026 yıl sonu büyüme beklentisi %4’ten %3,2’ye revize edildi.

PMI verileri:

• İkinci çeyrekte sanayide zayıflığın sürebileceğine işaret ediyor
• Maliyet baskıları artıyor
• Dış talep zayıf kalıyor

Bu da büyüme görünümünde aşağı yönlü risklerin güçlendiğini gösteriyor.

---

S&P: Savaş Etkisi Derinleşiyor

S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker değerlendirmesinde şu noktaların altını çizdi:

• Talep zayıf kalmaya devam ediyor
• Enflasyon baskıları güçleniyor
• Tedarik zincirlerinde aksama var
• Firmalar temkinli davranarak istihdam ve yatırımı azaltıyor

Harker’a göre, toparlanmanın başlaması için savaşın kısa sürede çözülmesi kritik.

---

SAMEKS: Ekonomik Aktivite Daralma Bölgesinde

MÜSİAD SAMEKS Bileşik Endeksi Nisan’da 1,8 puan düşerek 47,2 seviyesine geriledi.

Bu tablo:

• Ekonomik aktivitenin yavaşladığını
• Sanayi sektörünün aşağı yönlü baskı oluşturduğunu
• Hizmet sektöründe ise sınırlı dayanıklılık olduğunu

ortaya koyuyor.

---

Ekonomik Güven Zayıflıyor

Ekonomik güven endeksi Nisan’da 96,4’e gerileyerek son 9 ayın en düşük seviyesine indi.

• Tüketici ve inşaat güveni artarken
• Hizmet, perakende ve sanayide zayıflama

genel tabloyu aşağı çekti.

---

Mayıs Daha Zor Geçebilir

Nisan verileri, savaşın ekonomik etkilerinin yeni yeni hissedilmeye başlandığını gösteriyor.

Önümüzdeki dönemde öne çıkan riskler:

• Enerji fiyatlarında artış
• Tedarik zincirinde kalıcı bozulma
• Dış talepte zayıflama
• Sanayide daralmanın derinleşmesi

Bu nedenle uzmanlar, Mayıs ayının ekonomik aktivite açısından daha zorlu geçebileceği uyarısında bulunuyor.

Tacirler, İSO, Tradersunion, ParaAnaliz haber masası