Dünya Ekonomisi
Çin’de Üretici Fiyatlarındaki Deflasyon Yavaşladı, Tüketici Fiyatları Tekrar Artıya Döndü
Çin hala deflasyonda, ama son veri umut verdi
Özet:
Çin’de üretici fiyatlarındaki (PPI) iki yıldır süren deflasyon Ekim ayında hız kesti; tüketici fiyatları ise yeniden pozitif seyre geçti. Pekin’in kapasite fazlası ve agresif fiyat rekabetini sınırlamaya yönelik politikaları etkisini göstermeye başlasa da uzmanlar, deflasyon baskılarının hâlâ güçlü olduğu konusunda uyarıyor. Ekonomi, yavaş talep ve jeopolitik riskler nedeniyle kırılgan kalmaya devam ediyor.
Üretici fiyatlarında iki yıldır süren düşüş yavaşlıyor
Çin Ulusal İstatistik Bürosu’nun (NBS) açıkladığı verilere göre:
-
Üretici Fiyat Endeksi (PPI) Ekim ayında yıllık bazda %2,1 geriledi.
-
Reuters anketine göre beklenti %2,2 düşüştü.
-
Böylece PPI’daki negatif seyrin 2022 Ekim’den bu yana kesintisiz devam ettiği doğrulanmış oldu.
PPI’daki düşüş özellikle çelik, otomotiv, batarya ve güneş paneli ekipmanı gibi sektörlerde kapasite fazlası nedeniyle devam ediyordu.
Ancak devlet, kapasite yönetimi ve “zararlı fiyat rekabetini” sınırlama yönünde adımlar atınca, fiyat düşüşleri bazı sektörlerde belirgin şekilde yavaşladı.
NBS ekonomisti Dong Lijuan:
“Özellikle kömür, fotovoltaik ve otomotivde kapasite yönetimi fiyat düşüşünü daralttı.”
Tüketici fiyatlarında yeniden pozitif seyre geçildi
Ekim ayında Tüketici Fiyat Endeksi (CPI):
| Gösterge | Eylül | Ekim | Beklenti |
|---|---|---|---|
| CPI (yıllık) | -%0,2 | +%0,2 | %0 |
| CPI (aylık) | +%0,1 | +%0,2 | %0 |
| Çekirdek enflasyon (gıda/enerji hariç) | %1,0 | %1,2 | — |
Çekirdek enflasyondaki artış son 20 ayın en hızlı yükselişi olarak kaydedildi.
Gıda fiyatları ise yıllık bazda %2,9 düştü.
Analistler: “Deflasyon bitmedi, birkaç aya daha ihtiyaç var”
Ekonomistler, manşet verilerdeki iyileşmeye rağmen, Çin’de talebin hâlâ zayıf olduğu ve kalıcı bir toparlanma için yeni teşviklerin gerekli olduğu görüşünde.
Pinpoint Asset Management Baş Ekonomisti Zhiwei Zhang:
“Deflasyonun bittiğini söylemek için çok erken. Trendin değişip değişmediğini görmek için birkaç aylık veriye daha ihtiyacımız var.”
Talep zayıf: büyüme 1 yılın en düşük seviyesinde
2025 üçüncü çeyreğinde Çin ekonomisi son bir yılın en zayıf büyümesini kaydetti.
Genç işsizlik oranı ise yüksek seviyelerde seyrediyor.
Merkez Bankası (PBoC), faiz indirimi yerine ihracatın toparlanmasına güvenerek son beş aydır politika faizini değiştirmedi.
Çin hükümeti son dönemde:
-
500 milyar yuanlık politika bazlı kredi programı,
-
200 milyar yuanlık özel yerel yönetim tahvili
gibi likidite destek paketlerini devreye aldı.
Ancak analistler bölünmüş durumda:
-
Bir kısmı bunun yeterli olduğunu düşünüyor.
-
Bir kısmı ise faiz indirimi ve tüketimi teşvik edecek yeni mali paketler bekliyor.
Çin’in 2025 büyüme hedefi: %5’e yakın
Hükümet, yılın başından bu yana yaklaşık %5 büyüme hedefini koruyor.
Ancak PPI’daki deflasyon, fabrika faaliyetlerindeki yavaşlama ve ihracatın Ekim ayında daralma beklentisi, büyüme dinamiklerinin zayıfladığına işaret ediyor.
Reuters’ın ekonomistlerle yaptığı anket, 2025 için negatif bir tablo çiziyor:
-
TÜFE’nin yıl sonunda %0 olması bekleniyor,
-
Bu oran hükümetin %2 enflasyon hedefinin oldukça altında.
Stratejik yön değişimi: Çin artık iç tüketimi büyütmek istiyor
Pekin yönetimi son beş yılda ihracat ve altyapı yatırımları odaklı büyüme modelini sürdürmüştü.
Ancak artık yön değişiyor:
-
Yatırım kapasitesi sınıra dayandı.
-
ABD ile ticaret gerilimleri sürüyor.
-
İç talep desteklenmezse büyüme kırılgan kalacak.
Bu nedenle Çin, 2025–2030 döneminde tüketim odaklı büyümeye geçileceğini sinyalledi.
Economist Intelligence Unit ekonomisti Xu Tianchen:
“CPI’nın pozitif dönmesi, arz tarafındaki önlemlerin etkili olduğunu gösteriyor. Ancak enflasyonun geleceği talep politikalarının gücüne bağlı.”
Sonuç: Türkiye ve küresel piyasalar ne anlamalı?
Çin’de deflasyon baskılarının devam etmesi üç kritik sonuç doğurabilir:
-
Ucuz Çin malı ihracatı artabilir → küresel rekabet kızışır.
-
Emtia fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı devam eder (özellikle enerji ve metaller).
-
Çin’in iç talep büyümesi yavaş kalırsa Türkiye’nin ihracatı ve turizm gelirleri risk altına girebilir.
Kısa vadede toparlanma sinyali var, ancak talep tarafı zayıf oldukça deflasyon tehdidi gündemde kalacak.
Kaynak: Reuters
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz?
Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
