Dünya Ekonomisi
Reuters: Japon Merkez Bankası faiz yükseltmeye devam edecek
Başbakan Kishida'nın siyaset sahnesinden çekilmesi ekonomi politikası üzerindeki belirsizliği artıran bir siyasi boşluk bırakıyor ve BOJ'un hükümetle koordineli olarak gevşek parasal koşullardan çıkma çabalarını karmaşıklaştırıyor
Reuters’e göre, Başbakan Fumio Kishida’nın istifa kararının geride bıraktığı siyasi belirsizlik, Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) faiz oranlarını istikrarlı şekilde artırma planının tamamen durması yerine muhtemelen duraklamasına yol açacak. Analistler, bu duraklamanın ne kadar süreceğinin yalnızca iktidar partisinin liderlik yarışının nasıl sonuçlanacağına değil, aynı zamanda piyasa hareketlerinin tercih edilen faiz artırım hızına ilişkin siyasi tartışmayı nasıl etkileyeceğine de bağlı olacağını söylüyor.
Geçen yıl BOJ başkanlığına Kazuo Ueda’yı bizzat seçen müstafi başbakan Kishida, Çarşamba günü iktidardaki Liberal Demokrat Parti’nin (LDP) Eylül ayındaki liderlik yarışına katılmayacağını söyledi. BOJ, yüksek ücretlerin faydalarını duyurmak için Kishida yönetimiyle yakın işbirliği içinde çalıştı. BOJ’un temmuz ayındaki faiz artırımına günler kala Kishida, merkez bankasının politika normalleşmesinin Japonya’nın büyüme odaklı bir ekonomiye geçişini destekleyeceğini ve deflasyondan çıkışa yönelik desteğin bir işareti olduğunu söyledi.
Kishida’nın siyaset sahnesinden çekilmesi ekonomi politikası üzerindeki belirsizliği artıran bir siyasi boşluk bırakıyor ve BOJ’un hükümetle koordineli olarak gevşek parasal koşullardan çıkma çabalarını karmaşıklaştırıyor. Önde gelen adaylar olarak görülenler, kısmen yendeki sert düşüşleri frenlemenin bir yolu olarak, Japonya’nın ultra düşük faizlerindeki kademeli artışları onayladılar. Bir sonraki LDP lideri ve dolayısıyla başbakan olarak Kishida’nın yerini alacak lider olarak görülen Shigeru Ishiba, Reuters’e BOJ’un kademeli olarak faiz artırımı konusunda “doğru yolda” olduğunu söyledi. Ticaret Bakanlığı, enflasyonun düşmeye devam ettiği ve tüketici harcamalarının sağlıklı kaldığına dair güvence verdi.
Partinin ağır topları Toshimitsu Motegi ve Taro Kono gibi diğer önde gelen adaylar da daha yüksek faizler ve BOJ’un şahin iletişim kurması gerektiği yönünde çağrıda bulundular. Agresif gevşemenin tek savunucusu, eski başbakan Shinzo Abe’nin teşvik politikalarını destekleyen bir parti grubuna üye olan Sanae Takaichi’dir.
BOJ gözlemcisi Mari Iwashita, “Takaichi bir istisna olabilir, ancak çoğu aday BOJ’un politika normalleşmesine karşı görünmüyor. Eğer öyleyse, bankanın faiz artırım politikasında çok fazla aksama olmayacak” dedi.
SİYASET-BOJ GERİLİMİ
BOJ’a yasa gereği para politikasının belirlenmesinde hükümetin müdahalesinden bağımsız olma hakkı tanınmış. Ancak ekonomiyi yeniden dengelemek için parasal genişleme araçlarını kullanması yönünde tarihsel olarak siyasi baskıya maruz kaldı. Bu politika gerilimi kısmen hükümetin, guvernör de dahil olmak üzere BOJ yönetim kurulu üyelerini atama yetkisinden kaynaklanıyor. Analistler, zayıf yen’in artan yaşam maliyetleri nedeniyle hane halkı üzerindeki baskıyı artırması nedeniyle pek çok politikacının şimdilik kademeli faiz artışlarına onay vereceğini söylüyor.
Bu, BOJ’un muhtemelen rotasında kalacağı ve başlangıçta düşünülenden daha yavaş da olsa faiz artırmaya devam edeceği anlamına geliyor. Düşünce kuruluşu Japonya Ekonomik Araştırma Merkezi tarafından 30 Temmuz-Ağustos tarihleri arasında yapılan bir anket birçok ekonomistin yıl sonuna kadar ikinci faiz artırımı öngördüğünü gösterdi.
BOJ’un çalışmalarını bilen bir kaynak, “Zayıf yen, birçok yasa koyucunun 1 numaralı düşmanı oldu, bu da faiz artırımlarına karşı geçmişe kıyasla daha az siyasi tepki olduğu anlamına geliyor” dedi.
KISA BİR DURAKLAMA OLASI
Analistler, ekonominin ikinci çeyrekte güçlü tüketim sayesinde toparlandığını gösteren verilerin daha fazla faiz artırımını haklı çıkardığını söylüyor. BOJ’un, Mart ayında negatif faiz oranlarına son veren ve kısa vadeli faiz oranlarının 0-0,1’den %0,25’e yükselmesine yol açan on yıllık sonsuz parasal teşvik programından vazgeçerek kaybedecek çok şeyi var.
Başkan Ueda, daha fazla faiz artırımının tam bir sıkılaştırma yerine aşırı parasal destekte gerekli ayarlamalar olduğunu söyledi; bu duruşu muhtemelen sürdürecek. Ancak BOJ muhtemelen LDP liderlik yarışına yakın olan 19-20 Eylül’deki bir sonraki politika toplantısında mola alacak. Analistler, ABD başkanlık seçimlerinin de piyasada oynaklığı artırabileceğini ve BOJ’un 30-31 Ekim’de de harekete geçmesini engelleyebileceğini söylüyor.
Daiwa Securities baş ekonomisti Toru Suehiro, “BOJ, en azından Japonya ve ABD’deki siyasi şokların gerçekleşebileceği Aralık ayına kadar faiz artırımlarını erteleyecek” dedi.
BOJ’un, parlamento tarafından onaylanması için Kasım ayına kadar beklemesi gerekebilecek yeni başbakanla güven oluşturmak için de zamana ihtiyacı olacak. Yenin düşüş eğilimi tersine dönerse politikacıların faiz artışlarından yana olmaya devam edeceklerinin garantisi yok.
Yende kısmen BOJ’un Temmuz ayındaki faiz artırımının neden olduğu yükseliş, hisse senedi fiyatlarında şok yaratıp merkez bankasının şahin iletişimini bırakmasına neden oldu.
Mitsubishi UFJ Morgan Stanley Securities baş tahvil stratejisti Naomi Muguruma, “Yendeki zayıf gidişat tersine dönerse, bazı politikacılar BOJ’un faiz oranlarını daha da artırması gerekip gerekmediğini sorgulamaya başlayabilir” dedi.
Kaynak: Political uncertainty may prod BOJ to pause, but not end, rate hike path
