Prof. Dr. Ahmet Kasım Han: Kırılgan ekonomimiz büyümeyi hissetmiyor

Pandeminin Türkiye ekonomisine de ağır zarar verdiğini belirten Uluslararası İlişkiler Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Kasım Han, dünya ekonomisinin 2020'de yaklaşık yüzde 3,4 büyümesi beklenirken yüzde 4,3 küçüldüğü düşünüldüğünde bu küresel krizin sonuçlarının vahametinin daha net anlaşılacağını söyledi. Han, “Türkiye yüzde 1.8 büyüme ile bu alanda 2020'yi en iyi geçiren G20 üyelerinden biri olsa da kendine has kırılganlıkları nedeniyle, ekonomisinde bu rakamların karşılık gelmesi gereken yüksek performansı bu düzeyde hissetmiyor” dedi.

Altınbaş Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ahmet Kasım Han, pandeminin bir yılını ekonomiden diplomasiye geniş bir perspektifte SÖZCÜ'ye değerlendirdi.

TOPLUMSAL YARA KOLAY GEÇMEZ

Pandeminin insanlığı gerçeklerin soğuk yüzüyle çok sert ve trajik biçimde karşı karşıya bıraktığını ifade eden Han, “Nasıl açlık ve fakirlik birer küresel sorun ise ve sonuçları da dünyanın dört bir yanına yayılıyorsa, pandemi de öyle. Netice itibariyle bugünün sorunları, pandemi dahil ama onunla kısıtlı kalmamak kaydıyla küresel çözümler gerektiriyor” dedi.

Han, üniversite eğitimi olmayan çalışanlar açısından istihdamın şu an olduğu gibi gelecekte de kolay olmayacağını belirterek, bu kesimlerin çok önemli sıkıntılar yaşadığını ve bunun yıkıcı etkisinin, dünyanın diğer taraflarına göre Türkiye'de daha ağır olduğunu söyledi.

“Burada önemli olan toplumun önemli kesimlerinin geleceğe güvenle bakabilmesi sorunu” diyen Han'a göre bu sorun sosyolojik açıdan ciddi sonuçlar doğuracak. Han, ortaya çıkacak toplumsal yaranın kolay kolay geçmeyeceğini ifade ederken, “Türkiye'nin son on yıldır ciddi biçimde göç aldığı düşünülürse, yönetilmesi dikkat gerektiren bir kırılganlıktan bahsediyoruz demektir” ifadelerini kullandı.

AÇLIK VE FAKİRLİK PANDEMİSİ

Entegre bir dünyada, neredeyse her sosyo-ekonomik kararın kuvvetli bir kelebek etkisi yaratma potansiyelinin bulunduğunu ifade eden Han, şu değerlendirmeyi yaptı: “ABD Başkanlık koltuğunda oturan kişinin verdiği kararlar iklim değişikliğinden, küresel ticaret ve güvenliğe tüm dünyayı ilgilendiren, hepimizi etkileyen, sonuçlar doğuruyor. Biz uluslararası iş birliğini hangi kurallar ve kurumlar çerçevesinde var edeceğimize karar vermek ve bu kararı hayata geçirmek noktasında başarısız olduğumuzu tüm çıplaklığıyla gördük bu pandemide.

Bunun bedeli, o da şimdilik kaydıyla, 2,5 milyon vefat. Nasıl açlık ve fakirlik birer küresel sorun ise ve sonuçları da dünyanın dört bir yanına yayılıyorsa, pandemi de öyle. Netice itibariyle bugünün sorunları, pandemi dahil ama onunla kısıtlı kalmamak kaydıyla, küresel çözümler gerektiriyor.”

DÜNYA TİCARETİ, SEYAHAT GLOBAL EKONOMİ İÇİN KRİTİK

Pandemi dönemi dünya ticareti hakkında rakamlar paylaşan Han, şunları söyledi: “Dünya ticareti ve küresel büyüme arasındaki korelasyon katsayısının 0,81 olduğunu, yani büyüme ve ticaret artışı arasında neredeyse birebir ilişki bulunduğunu; pandemi öncesi, 2019 yılında, dünyada yaklaşık 4,4 milyar insanın uçakla seyahat ettiğini ve nihayet dünya nüfusunun 7,7 milyara ulaştığını hatırlamak faydalı olabilir. Dünya tarihine bakıldığında salgınlar hep vardı ancak yayılımı bu kadar hızlı olmuyordu. İnsan dolaşımı sınırlıydı. Bu kadar kısa zamanda ve bu kadar büyük miktarda insanın seyahat etmesi imkânı yoktu ve bu hareketliliğin ekonomik refahla ilişkisi böylesine organik de değildi. Bir ekonomik aktivite cinsi olarak sınır aşan ticaret sosyo-ekonomik hayatın bu derece merkezi bir etkileyicisi değildi. Bu pandemi bizi bu gerçeklerin soğuk yüzüyle çok sert ve trajik biçimde karşı karşıya bıraktı.”

Sadece alıntıdır, söyleşinin tamamı için tıklayın Lena Komilova/FT: Piyasalar yakında büyümeyi değil, sürdürülebilirliğini fiyatlayacak Çin GSMH’si ABD’yi 10 seneye geçecek ama ABD 50 yıl daha zengin kalacak Aşı savaşları, Albayrak ihtimali & tam kapanma senaryoları | Atilla Yeşilada