UNCTAD: Küresel büyüme 2026'da yüzde 2,6'ya yavaşlayacak

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD), Ortadoğu krizinin yarattığı enerji şokunun küresel ekonomiyi baskı altına aldığını belirterek dünya ekonomisinin 2026'da yüzde 2,6 büyüyeceğini öngördü. Asya'nın küresel büyümenin yüzde 59'unu sağlaması beklenirken, kurum YZ patlamasının finansal istikrar açısından yeni riskler yarattığı uyarısında bulundu.

Küresel ekonominin büyüme hızının Ortadoğu'daki savaşın yarattığı enerji şoku nedeniyle 2026 yılında belirgin biçimde yavaşlaması bekleniyor.

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı'na (UNCTAD) göre dünya ekonomisi 2026'da yüzde 2,6 büyüyecek.

Küresel büyüme 2025 yılında yüzde 2,9 seviyesinde gerçekleşmişti.

UNCTAD cuma günü yayımladığı Ticaret ve Kalkınma Raporu'nda, Ortadoğu krizinin neden olduğu enerji şokunun küresel ekonominin dayanıklılığını ciddi biçimde test ettiğini belirtti.

Küresel ticaret yüzde 4 büyüyecek

Mal ve hizmet ticaretinin sabit fiyatlarla 2026'da yaklaşık yüzde 4 büyümesi bekleniyor.

Küresel ticaretin toplam değeri 2025 yılında 35 trilyon dolarla rekor seviyeye ulaşmıştı.

Ancak UNCTAD, ticarette beklenen nominal artışın önemli bölümünün yüksek enerji fiyatlarından kaynaklandığına dikkat çekti.

Dolayısıyla ticaret hacmindeki büyüme, küresel ekonominin genelinde aynı ölçüde güçlü bir talep veya üretim artışı yaşandığı anlamına gelmiyor.

ABD-Çin ticareti yüzde 20'den fazla düştü

Küresel ticaretin coğrafi yapısı da hızla değişiyor.

UNCTAD verilerine göre Çin ile ABD arasındaki ticaret 2024'ten bu yana yüzde 20'den fazla geriledi.

Buna karşılık Doğu Asya ülkeleri hem Çin hem de Kuzey Amerika ile ticaretlerini genişletti.

Bu tablo, küresel tedarik zincirlerinin tamamen bölünmesinden çok yeniden şekillendiğine işaret ediyor.

Ancak UNCTAD, ihracat kontrolleri, yatırım incelemeleri ve tedarik zincirlerine getirilen yeni koşulların stratejik sektörlere yeni oyuncuların girişini zorlaştırdığı uyarısında bulundu.

Küresel büyümenin yüzde 59'u Asya'dan gelecek

Dünya ekonomisinin büyüme motoru ise yine Asya olacak.

UNCTAD tahminlerine göre Asya, 2026 küresel ekonomik büyümesinin yüzde 59'unu sağlayacak.

Bölgenin büyük ekonomilerinde büyüme tahminleri şöyle:

• Hindistan: yüzde 7,3

• Endonezya: yüzde 5,2

• Çin: yüzde 4,5

Bu rakamlar, gelişmiş ekonomilerde büyümenin zayıfladığı bir ortamda küresel ekonomik aktivitenin ağırlık merkezinin Asya'ya kaymaya devam ettiğini gösteriyor.

Küresel ticaretin motoru YZ

UNCTAD raporunda YZ teknolojilerinin küresel ticarette giderek artan ağırlığına da dikkat çekildi.

Özellikle yarı iletkenler başta olmak üzere YZ bağlantılı ürünler mal ticaretindeki büyümenin temel motoru haline geldi.

Ancak kurum, YZ bağlantılı ticaretteki hızlı büyümenin otomatik olarak geniş tabanlı ekonomik kalkınma anlamına gelmediği uyarısında bulundu.

YZ yatırımlarının ve finansal piyasa değerlemelerinin sınırlı sayıdaki büyük şirkette yoğunlaşması yeni riskler yaratıyor.

UNCTAD'dan YZ balonu uyarısı

UNCTAD, YZ patlamasının finansal istikrar açısından da tehdit oluşturabileceğini belirtti.

Kurum, finansal piyasaların yalnızca birkaç büyük şirkete giderek daha fazla bağımlı hale gelmesinin sistemik kırılganlığı artırabileceği uyarısında bulundu.

Raporda şirket isimleri verilmedi.

Ancak mesaj açık: YZ yatırımlarının küresel ticareti ve ekonomik büyümeyi desteklemesine karşın, piyasa değerlemelerinin az sayıda şirkette yoğunlaşması olası bir düzeltmenin finansal sistem üzerindeki etkisini büyütebilir.

Dünya Bankası daha karamsar

Uluslararası kuruluşların 2026 küresel büyümesine ilişkin tahminleri arasında önemli farklılıklar bulunuyor.

Dünya Bankası haziran ayında Ortadoğu'daki savaş nedeniyle küresel büyüme tahminini yüzde 2,5'e düşürdü.

Kurumun en kötü senaryosunda dünya ekonomisinin büyüme hızının yüzde 1,3'e kadar gerilemesi mümkün.

Uluslararası Para Fonu ise daha iyimser.

IMF, küresel ekonominin 2026'da yaklaşık yüzde 3 büyümesini bekliyor.

Ancak IMF de İran savaşı, küresel ticaretin parçalanması ve YZ bağlantılı finansal piyasa düzeltmelerini dünya ekonomisinin karşı karşıya olduğu temel riskler arasında gösteriyor.

Dünya ekonomisinin üç büyük riski

UNCTAD'ın son raporu, küresel ekonominin 2026'da üç temel güç tarafından şekillendiğine işaret ediyor:

Ortadoğu kaynaklı enerji şoku, ABD-Çin ticaretindeki parçalanma ve YZ yatırımlarına giderek artan bağımlılık.

Asya dünya ekonomisinin büyümesini taşımaya devam ederken, küresel ticaretin motoru giderek daha fazla YZ bağlantılı ürünler haline geliyor.

Ancak enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi ve finansal piyasaların az sayıda teknoloji şirketine bağımlılığının artması, büyümenin kalitesi ve sürdürülebilirliği konusunda soru işaretlerini artırıyor.